Avro, 27 AB ülkesinin 21'inde resmi para birimi olarak kullanılıyor. Kaydi para olarak 1 Ocak 1999'da yürürlüğe girdi. Banknot ve madeni para olarak ise 1 Ocak 2002'de kullanılmaya başlandı.

Günümüzde avro, Almanya, Avusturya, Belçika, Bulgaristan, Estonya, Finlandiya, Fransa, Hollanda, İrlanda, İspanya, İtalya, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY), Letonya, Litvanya, Lüksemburg, Malta, Portekiz, Slovakya, Slovenya, Yunanistan ve Hırvatistan olmak üzere 21 AB üyesi tarafından kullanılıyor.

Avro, "Avrupa Para Birimi", "ekü" ve "euro" isimleriyle de biliniyor. 357 milyondan fazla kişi avroyu kullanıyor. ABD dolarından sonra dünyanın en önemli ikinci rezerv para birimi konumunda. Uluslararası rezervlerin yaklaşık yüzde 20'sini oluşturuyor.

Avro kullanan AB üyesi ülkelere Avro Bölgesi denir. Bu ülkelerin para politikası, Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve üye merkez bankalarından oluşan Avro Sistemi tarafından idare ediliyor.

Frankfurt merkezli ECB'nin görevi, Avro Bölgesi'nde fiyat istikrarını sağlamaktır. ECB, bankacılık sektörünü denetler, avro banknotlarını ihraç eder, ödeme sistemlerinin güvenliğini sağlar ve dijital avro çalışmalarını yürütür.

Tedavüldeki avrolar

Avro, 5, 10, 20, 50, 100, 200 ve 500 olmak üzere 7 farklı banknot halinde tedavülde. Ayrıca 1, 2, 5, 10, 20, 50 sent ile 1 ve 2 avro madeni paralar da bulunuyor. Banknotlar çeşitli renk ve boyutlara sahip.

En yüksek değere sahip 500 avroluk banknotların basımı 2019'da durduruldu. Bu karar, terörün finansmanı ve kara para aklamayla mücadele kapsamında alındı. 500 avroluk banknotlar artık günlük yaşam ve alışverişte kullanılamıyor. Sadece banka hesaplarına yatırılabiliyor.

Yeniden tasarım süreci

ECB, yaklaşık çeyrek asırdır kullanılan avro banknotlarını yeniden tasarlıyor. Amaç, banknotları daha güvenli, sürdürülebilir ve Avrupalılar için daha kapsayıcı hale getirmek.

İlk avro banknotlarından sonra, 2013-2019 yıllarında "Europa" serisi tedavüle girdi. Bu seri, sahteciliğe karşı daha gelişmiş güvenlik özelliklerine sahipti.

ECB, yeni tasarım önerilerini kamuoyunun görüşüne açtı. Bu öneriler, avro banknotlarının üçüncü neslini oluşturacak. Üçüncü nesil için hazırlanan 10 tasarım önerisi halka sunuldu.

ECB Yönetim Konseyi'nin, halktan gelen geri bildirimler ve uzman değerlendirmeleriyle yıl sonunda nihai tasarımı seçmesi bekleniyor. Yeni banknotların birkaç yıllık hazırlık sürecinin ardından tedavüle girmesi öngörülüyor.

ECB, yeni seride gelişmiş güvenlik özellikleri hedefliyor. Ayrıca daha uzun kullanım ömrü sağlayacak malzemeler ve görme engelliler dahil herkes için daha erişilebilir unsurlar kullanmayı amaçlıyor.

ECB verilerine göre, bugün dolaşımda toplam değeri 1,5 trilyon avroyu aşan 30 milyardan fazla banknot var. ECB Başkanı Christine Lagarde'a göre, avro banknotlarının tasarımı Avrupa bütünleşmesini simgeliyor. Banknotlardaki pencere, kapı ve köprü figürleri, Avrupa halkları arasındaki açıklığı ve işbirliğini temsil ediyor.

Lagarde, avro banknotlarının Avrupa'nın en somut ortak sembollerinden biri olduğunu belirtti. "20 yılın ardından banknotlarımızın her yaştan ve farklı geçmişe sahip Avrupalılar için daha anlamlı hale gelmesinin zamanı geldi." değerlendirmesinde bulundu.

Güvenlik ve sahtecilikle mücadele ön planda

ECB, yeni banknot serisinin temel gerekçesinin sahteciliğe karşı korumayı güçlendirmek olduğunu belirtiyor.

Yeni seri, daha gelişmiş güvenlik teknolojileriyle donatılacak. Daha dayanıklı olacak, çevresel etkisi ve üretim maliyetleri azaltılacak. Yeni güvenlik teknolojileri eklenecek. Böylece sahte banknot üretimi zorlaşacak, banknotların doğrulanması kolaylaşacak.

Mevcut banknotlar, yeni seri tedavüle girdikten sonra da uzun süre dolaşımda kalacak. Eski banknotlar yasal ödeme aracı olmayı sürdürecek ve değerlerini kaybetmeyecek.

Yeni seride 5, 10, 20, 50, 100 ve 200 avroluk kupürler korunacak. Yeni tasarımların dolaşıma girmesiyle Avrupa'da kullanılan milyarlarca banknotun önümüzdeki yıllarda kademeli olarak değiştirilmesi öngörülüyor.

Avro banknotlarının yeniden tasarlanmasının para politikasını veya avronun değerini etkilemesi beklenmiyor.

Yeni banknotların eski seriyle uzun süre dolaşımda kalması planlanıyor. Bu nedenle piyasada ani bir geçiş öngörülmüyor. ECB, dijital avro projesini yürütürken nakde de yatırım yapıyor. Bu durum, nakdin uzun yıllar sistemin parçası olmaya devam edeceği mesajını veriyor.