GAPTAEM'in Serince Buğdayı Suriye'de birinci oldu: İhracat yolu açıldı

Şanlıurfa GAP Tarımsal Araştırmalar Enstitüsü (GAPTAEM) tarafından geliştirilen ve bölge çiftçisinin sıkça kullandığı ekmeklik buğday çeşidi Serince, Suriye'deki verim denemelerinde de başarılı sonuçlar elde etti. Bu başarı, ürünün ihracat yolunu açtı.

GAPTAEM'in yaklaşık 12 yıllık ıslah çalışmasının ürünü olan Serince, Türkiye'deki çiftçilerin kullanımına sunuldu. Irak'tan sonra, Barut Tohumculuk'un girişimiyle Suriye Araştırma Enstitüsü tarafından kurulan deneme tarlalarında da test edildi.

Verim, kalite ve hastalıklara dayanıklılık kriterlerinde 20 buğday çeşidi arasında birinci olan Serince'nin, tescil sürecinin tamamlanmasının ardından Suriye'de de üretime alınması planlanıyor.

GAPTAEM Müdürü İbrahim Halil Çetiner, yeni bir buğday çeşidi geliştirmenin 10 ila 15 yıllık uzun bir araştırma süreci gerektirdiğini belirtti.

Çetiner, yaklaşık 3 bin genetik materyalden oluşan gen havuzu kullanılarak yapılan çalışmalar sonucunda geliştirilen her çeşidin kendileri için ayrı bir değer taşıdığını vurguladı. Amaçlarının, her yeni çeşitte verim, kalite ve dayanıklılığı daha da artırmak olduğunu ifade etti.

Çetiner, Serince'nin hem Türkiye'de hem de komşu ülkelerde dikkat çekici sonuçlar elde ettiğini söyledi. Şirket olarak Serince'nin Suriye ve Irak'ta tescil aşamasına girdiklerini kaydetti. Çetiner, aldıkları son bilgilere göre Serince çeşidinin Suriye Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü denemelerinde 20 çeşit arasında birinci olduğunu aktardı. Çetiner, "Hem verim hem de kalite açısından birinci oldu. Protein oranı ve hektolitre ağırlığı gibi kalite özelliklerinde de öne çıktı. Hastalık dayanıklılığı açısından ise özellikle sarı pasa karşı yüksek direnç gösterdi." ifadelerini kullandı.

Çetiner, bu başarının enstitü araştırmacıları için önemli bir motivasyon kaynağı olduğunu vurguladı. Geliştirilen yerli çeşitlerin uluslararası alanda da ilgi görmesinin sevindirici olduğunu belirtti.

Yağışlı Sezonda da Yüksek Protein Değerleriyle Dikkat Çekti

Ziraat Mühendisi ve Serince ıslah çalışmalarının sorumlusu Memduh Serdar Polat, çeşidin 2021 yılında tescil edildiğini söyledi. Polat, kısa sürede üreticilerin tercih ettiği buğday çeşitleri arasında yerini aldığını belirtti.

Polat, çiftçilerden olumlu geri dönüşler aldıklarını ifade etti. Polat, "Bu yıl çok yağışlı bir sezon geçirmemize rağmen, bölgedeki birçok ekmeklik buğday çeşidinde protein değerleri yüzde 10-11 seviyelerinde kalırken, 'Serince'de en az yüzde 13, en fazla yüzde 14,5-15 protein değerleri elde ettik. Üreticilerimiz, çeşidimizin kalitesinden, ekstrem koşullardaki dayanımından ve hastalıklara toleransından dolayı memnun." dedi.

Polat, yüksek verim ve kalite özelliklerinin üreticilerin gelirine katkı sağlarken, daha kaliteli gıda üretimine de imkan tanıdığını kaydetti.

Hedef Yeni Pazarlara Açılmak

Ziraat Mühendisi ve Barut Tohumculuk Genel Müdürü Mahmut Barut, GAPTAEM tarafından geliştirilen buğday, mercimek ve arpa tohumlarının sertifikalı üretimini sözleşmeli ekim modeliyle yaptıklarını belirtti.

Barut, geliştirilen tohumların yüksek verim ve kalite özellikleriyle öne çıktığını söyledi. Amaçlarının, bu çeşitleri daha geniş coğrafyalardaki çiftçilere ulaştırarak üretici gelirlerine katkı sağlamak olduğunu ifade etti.

Barut, bu kapsamda Irak'ta tescil sürecinde olduklarını ve Serince ekmeklik buğday çeşidi için Suriye Araştırma Enstitüsü'nde de deneme tarlası kurulduğunu bildirdi. Sözlerine şöyle devam etti:

"Bu denemede de 'Serince', birçok buğday çeşidi arasında hem verim hem kalite hem de hastalıklara dayanıklılık açısından en öne çıkan çeşit oldu. Oradaki uzmanlar da bu memnuniyeti bize iletti. Şu an Suriye'de 'Serince' ekmeklik buğday çeşidinin tescil aşamasına girmiş durumdayız. Barut Tohumculuk olarak inşallah bu tohumun daha geniş kitlelere ve daha geniş coğrafyalara ulaşması için elimizden gelen gayreti gösteriyoruz."

Barut, Türk tohumculuk sektörünü hem bölgede hem de uluslararası pazarlarda daha ileriye taşımak istediklerini ifade etti. Irak, Suriye ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde deneme tarlaları kurduklarını kaydetti. Gelecek yıl Cezayir, Fas ve Tunus gibi ülkelerde de yeni alanlar oluşturacaklarını söyledi.

Barut, "Bu şekilde hem bölgemizde hem ülkemizde hem de diğer ülkelere ihracat yaparak tohum çeşitlerimizle önemli bir atılım gerçekleştirmek istiyoruz." dedi.