Temmuz ayında Avrupa kıyılarında kaydedilen rekor deniz suyu sıcaklıkları, insan kaynaklı iklim değişikliği olmadan neredeyse imkansızdı. World Weather Attribution (WWA) araştırmacılarının bir çalışması, iklim değişikliğinin denizlerdeki ısınmayı, özellikle Akdeniz'de, önemli ölçüde artırdığını gösterdi.

Temmuz ayında dünya genelinde o ay için kaydedilen en yüksek deniz yüzeyi sıcaklıkları yaşandı. Avrupa'nın Atlantik kıyılarında ve Batı Akdeniz'de de rekor sıcaklıklar görüldü. Haziran ayında Akdeniz'deki deniz suyu sıcaklıkları bazı yerlerde mevsim normallerinin 6 derece üzerine çıktı.

Batı Akdeniz'de sıcaklık 3,1 derece arttı

Araştırmacılar, Kelt Denizi, Biskay Körfezi, İber Yarımadası çevresi ile Batı ve Doğu Akdeniz'deki sıcaklıkları inceledi. Gözlemler, Kelt bölgesinde 1,2 derece, Biskay Körfezi ve İber Yarımadası çevresinde 1,5 derece, Batı Akdeniz'de 3,1 derece ve Doğu Akdeniz'de 2,6 derecelik sıcaklık artışları olduğunu gösterdi.

Gözlem verileri ve iklim modellerini birleştiren araştırmacılar, Akdeniz'deki sıcaklık artışının yaklaşık 2 derecesini insan kaynaklı iklim değişikliğine bağladı. Bu etki, Biskay Körfezi ve İber Yarımadası için 1,4 derece, Kelt bölgesi için ise 1,3 derece olarak hesaplandı.

İklim değişikliğinin, Kelt bölgesinde benzer bir sıcak hava olayının olasılığını yaklaşık 30 kat artırdığı belirlendi. İncelenen diğer üç bölge için ise ölçülen sıcaklıkların, küresel sıcaklığın bugünkünden 1,4 derece daha düşük olduğu bir iklimde neredeyse imkansız olduğu sonucuna varıldı.

Yüzyıl sonunda daha yüksek sıcaklıklar mümkün

Küresel sıcaklığın yüzyıl sonuna kadar sanayi öncesi seviyelerin 2,8 derece üzerine çıkması halinde, 2026'dakine benzer deniz ısı dalgalarının 1,3 ila 1,9 derece daha sıcak olabileceği hesaplanıyor.

WWA, deniz ısı dalgalarının mercan, sünger ve makroalglerde toplu ölümlere yol açabileceği konusunda uyardı. Bu durumun gıda zincirlerini bozarak balıkları, deniz kuşlarını ve deniz memelilerini olumsuz etkileyebileceği belirtildi.

Kıyı turizmi ve plajlar da etkileniyor

Isınan denizler, bazı türlerin kuzeye göç etmesine neden olurken, balıkçılık ve su ürünleri yetiştiriciliği koşullarını da değiştirebilir. Etkileri sadece deniz ekosistemleriyle sınırlı kalmıyor.

Araştırmacılara göre, yüksek deniz suyu sıcaklıkları kıyı bölgelerinde nemi ve ısı stresini artırabilir. Su kaynaklı hastalık riskinin artması ve denizanası üremesi nedeniyle plajların geçici olarak kapatılması da turizm için olası sonuçlar arasında yer alıyor.

WWA araştırmacıları, uyum önlemlerinin kıyı bölgelerinin ve ekosistemlerin direncini artırabileceğini, ancak okyanuslardaki sürekli ısınmanın ekolojik etkilerini tamamen ortadan kaldıramayacağını vurguladı. Görsel: © AA