''Ana dil Türkçe giderek zayıflıyor''

Hamburg Türk Öğretmenler Derneği (TÖDER) üyesi ve eğitimci Ali Rıza Korkut, Almanya'da yaşayan Türkler arasında ana dil Türkçe'nin kullanımının gittikçe zayıfladığını söyledi

TÖDER tarafından düzenlenen "Dilimizde aşınma sonucu oluşan kayıplar ve sorunu gidermenin yolu" konulu toplantıda konuşan Korkut, "Ana dil Türkçe giderek zayıflıyor. Çevre kirlenmesi, siyaset kirlenmesi gibi kirlenmelerin yanı sıra bir de dil kirlenmesi vardır. Dil duyarlılığı ve dil bilinci bakımından görülen eksiklikler, Türkçe'nin geleceği için ciddi bir tehlikedir" dedi.

Kendi dilinin söz varlığını bırakıp başka bir dilin sözcüklerini sıklıkla kullanan kişilerde ana dilin zamanla zayıfladığını ifade eden Korkut, şöyle konuştu:

"Bazı diller diğer dillerin etkisinde daha fazla kalır. İnsanlar zorunlu ya da isteyerek kendi dillerinden uzaklaşıp başka bir dille konuşmaya başlarsa, beslenmeyen ve korunmayan dil ölüme terk edilmiş olur. Kendi dilinin söz varlığını bırakıp bir başka dilin sözlerini kullanan insanların dilleri zamanla zayıflar ve gitgide ölür. Yabancı sözcükleri kullanan insanlar, yabancı ünlemleri, sıfatları, zarfları, fiilleri kullanır, cümleleri kullanır. Göçmenler de egemen dili kullanarak kendi dilini bir tarafa bırakıp sıklıkla yabancı bir dili kullanmaktadır. Burada bizlerin yaşadığı da böyle bir şeydir"

Egemen dil Almanca'nın, Türkçe'ye baskı yaptığını kaydeden Korkut, "Almanca ister istemez dilimize müdahale etmektedir. Bize kendi sözcüklerini dayatmaktadır. Bununla inatlaşamayan, gerekli önlemleri almayan kimselerin dilinde belli bir süre sonra bozulma görülmekte. Melez, karma bir dil oluşmakta ve Almanca sözcüklerin çok olduğu bir kuşatma yaşanmaktadır" şeklinde konuştu.

Türkçe dilinin çok zengin bir dil olduğunu, ancak bunun günlük yaşamda çok azının kullanıldığını belirten Korkut, "Dilimizi yeterince bilmiyoruz. Oysa yalnızca yazı dilimizin 104 binin üzerinde söz varlığı bulunmakta. Ülkemizde görsel kültür egemen olduğu için Türkçe doğru dürüst kullanılmıyor. Böyle ortamlarda Türkçe'nin tüm zenginliğini ortaya koymak amaç olmalı" dedi.


Almanya'da çocukların düzgün Türkçe öğrenemediklerine dikkat çeken Korkut, "Eğitim düzeyinin düşüklüğü sonucunda 300 ila 500 kelime Türkçe konuşuluyor. Ailelerde sözlük kullanımı yaygın değil. İnsanlar anlamını bilmedikleri sözcükler için sözlüğe bakmak yerine sözcüklere olmadık anlamlar yüklüyor. Elbette bu durum diğer diller için de geçerli. Ancak bizde durum daha vahim. Dil kaybını, aşınmayı önlemek ve dili geliştirmek mümkündür. Okur yazar oranımız yüksek, ama okuma alışkanlığı az olan bir toplumuz. Dil becerisi ve dil yetkinliği okudukça, düşündükçe, yazdıkça ve tartıştıkça gelişir" diye konuştu.

Dilde kirlenmeye karşı sorunun nitelikli eğitimden geçtiğini, dil öğretmenlerinin hizmet öncesi ve hizmet içi eğitimlere daha fazla ağırlık verilmesi gerektiğini kaydeden Korkut, "Unutmayalım ki nitelikli ve başarılı öğretmen yetiştirmek için her şeyden önce nitelikli adaylar gerekir. Öğretmenlik, her üniversite mezununun yapabileceği bir meslek değildir. Bunun yanı sıra mesleğe uygun kişilik özellikleri, meslek sevgisi, öğrenci sevgisi, mesleğe karşı ilgi ve yetenekler, mesleki yeterlikler, düzgün konuşma, Türkçe'yi doğru ve düzgün kullanma gibi temel ölçütler de gereklidir öğretmenlik için" dedi.

Toplantıya TÖDER Başkanı Bilge Yörenç, TÖDER Onursal Başkanı Nebahat Ercan, Hamburg ve çevresi Türk Toplumu (TGH) Onursal Başkanı Nihat Ercan ve çok sayıda TÖDER üyesi öğretmen katıldı. (aa)

Süheyla KAPLAN - Hamburg