Tarihte birçok filozof, tarihçi ve yazar insan üzerine düşünce ürettiler. Uygarlık sonradan konu oldu. İnsan olmadan uygarlık olamaz. Batı kültürü hep üstün sayıldı. Yüzümüzü Batı'ya döndük. Hayyam, Yunus Emre ve Mevlana'dan önce Goethe'yi okuduk, Sartre'yi tartıştık.
Batı uygarlığı insanlık sorununu çözdü diyemeyiz. Fırsat bulunca hemcinslerini ehli hayvan gibi kullandılar, kırbaçladılar köle olarak kullandılar.
Uygarlık kavramını bilim, sanat, edebiyat, teknoloji, insan haklarını koruma ve özgürlük olarak okullarda öğrendik. Ama uygar ülkelerin silah ticaretlerinin arkasındaki insanı hiçe sayma amacını öğrenmedik. Hiçbir öğreti ve hiçbir din insana yapılan haksızlığa, sömürmeye karşı koyamadı. Çağdaş uygarlık doğayı da hor kullandı. Doğayı anlamadı. Geri kalmış ülkeler batının sanatını, müziğini ve bilimini öğrenmeden silahlarını satın alıyor, kullanıyor.