ABD, Rusya ile mücadelesinde yeni ve güçlü bir unsur sağlayacak yardım amacıyla Ukrayna'ya misket bombaları göndermeyi planlıyor. 155 milimetrelik Howitzer obüsle ateşlenen misket bombalarını da içeren 800 milyon dolarlık güvenlik yardımı paketinin bugün açıklanması bekleniyor.
Adlarının verilmemesi koşuluyla Reuters haber ajansına konuşan ABD’li yetkililerden biri bu adımın en az bir haftadır ciddi bir şekilde değerlendirildiğini söyledi.
Misket bombaları ya da diğer adıyla parça tesirli bomba, havada açılarak geniş bir alana dağılan ve aynı anda birden fazla hedef üzerinde yıkım yaratması amaçlanan mühimmat ya da bomba parçacıkları bırakan silahlar.
120'den fazla ülke tarafından 2010'de yürürlüğe giren sözleşme ile yasaklanan misket bombaları, ayrım gözetmeksizin ölümlere yol açabiliyor ve sivilleri tehdit ediyor. Patlamayan bombalar çatışma sona erdikten sonra da yıllarca tehlike oluşturabiliyor. ABD, Rusya ve Ukrayna, Misket Bombaları Sözleşmesi'nin imzacıları arasında yer almıyor.
ABD'li yetkililer Rus güçlerinin halihazırda savaş alanında ve sivillerin yaşadığı bölgelerde misket bombası kullandığını söylüyor. Genelkurmay Başkanı Orgeneral Mark Milley geçen hafta yaptığı açıklamada, "Ukraynalılar bunu istedi, diğer Avrupa ülkeleri bunun bir kısmını sağladı, Ruslar bunu kullanıyor" demişti.
Milley, Ulusal Basın Kulübü'nde yaptığı bir konuşmada ABD'nin misket bombalarını sağlamayı "uzun zamandır" düşündüğünü söylemişti.
İnsan hakları gruplarından tepki
İnsan hakları grupları ise Rusya ve Ukrayna'ya misket bombası kullanmayı bırakma çağrısında bulunurken ABD'nin de bu bombaları tedarik etmemesini istiyor.
Uluslararası Kızıl Haç Komitesi'ne göre bazı misket bombaları arkalarında yüksek oranda, bazı durumlarda yüzde 40'a varan oranlarda patlamayan bomba parçaları bırakıyor.
2009 yılında çıkarılan bir yasa, yüzde 1'den daha yüksek bombacık başarısızlık oranına sahip ABD misket bombalarının ihracatını yasaklıyor; bu da ABD askeri stokunun neredeyse tamamı demek.
Ancak Biden, bu mühimmatlarla ilgili yasaklardan feragat edebilir. 2021 başında dönemin ABD Başkanı Donald Trump, Güney Kore'ye misket bombası teknolojisi ihracatına izin vermek için bu yolu izlemişti.
Ukrayna ise Kongre üyelerini Biden yönetimine Çift Amaçlı Konvansiyonel Geliştirilmiş Mühimmat (DPICM) olarak bilinen misket bombalarının gönderilmesini onaylaması için baskı yapmaya çağırdı.
Patlamama oranı düşük mühimmat temini
ABD Savunma Bakanlığı kaynakları ise, "patlamama oranı" düşük mühimmatların temin edileceğini, yani istenmeyen sivil ölümlerine yol açabilecek patlamamış mermi sayısının daha az olacağını belirtiyor.
Pentagon sözcüsü Pat Ryder konuyla ilgili ayrıntılı yorum yapmamakla birlikte, Biden yönetiminin Ukrayna'ya göndermeyi değerlendirdiği DPICM'lerin başarısızlık oranı yüzde 2.35'ten yüksek olan eski versiyonları kapsamadığını söyledi.
Ryder, "Yakın tarihli test verisi elimizde olan daha düşük patlamama oranına sahip olanları dikkatle seçeceğiz" ifadelerini kullandı.
Pentagon sözcüsü Pat Ryder, Savunma Bakanı Lloyd Austin'in misket bombalarının kullanımına ilişkin bazı endişelerini gidermek için NATO'daki muhataplarıyla temasa geçip geçmediği konusunda ise yorum yapmadı.
Onaylanması halinde misket bombalarının Ukrayna'ya nasıl yardımcı olacağı sorusuna Ryder, zırhı delebilecek ve parçalanarak birden fazla personeli vurabilecek yük taşıyabileceklerini söyleyerek yanıt verdi ve bunu "her türlü saldırı operasyonunda faydalı olacak bir yetenek" olarak niteledi. Ryder, Ruslar’ın çok yüksek bir hata oranına sahip misket bombaları kullandığını söyledi.
Üst düzey bir başka Pentagon yetkilisi Haziran ayında yaptığı açıklamada, ABD ordusunun misket bombalarının Ukrayna için faydalı olacağına inandığını; ancak Kongre'nin kısıtlamaları ve müttefiklerin endişeleri nedeniyle henüz Kiev için onaylanmadığını söylemişti.
Bütçe belgelerine göre ABD Ordusu şu anda 155 milimetrelik misket top mermilerini ve diğer eski mühimmatları kullanımdan kaldırmak için yılda 6 milyon dolardan fazla harcama yapıyor. DCIPM'lerin gönderilmesi Washington'un Kiev'e büyük miktarlarda gönderdiği standart 155 milimetrelik mermilerin azalmasını sağlayacak.
800 milyon dolarlık paket onaylanırsa 42’nci paket olacak
Yetkililer ayrıca 800 milyon dolar değerinde olması beklenen yardım paketinde Ukrayna'ya Yüksek Mobiliteli Topçu Roket Sistemleri (HIMARS) için mühimmat ve Bradley savaş araçları ve Stryker zırhlı personel taşıyıcıları gibi kara araçları verileceğini söyledi.
Yetkililer, paketin halen nihai hale getirilmekte olduğunu ve değişebileceğini söyledi. Bu paketin finansmanı, Biden'a acil bir durumda Kongre onayı olmaksızın ABD stoklarından malzeme ve hizmet aktarma yetkisi ile sağlanacak. Malzeme ABD'nin ihtiyaç fazlası envanterinden sağlanacak.
Güvenlik yardım paketi, Şubat 2022'deki Rus işgalinden bu yana ABD tarafından Ukrayna için onaylanan 42’nci yardım paketi olacak ve böylelikle yardımlar toplamda 40 milyar doları aşacak.
Ukrayna karşı saldırısını sürdürürken F-16'lar dahil yeni Batılı savaş uçakları için de bastırıyor. Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski, dün ABD’nin televizyon kanalı ABC’ye verdiği mülakatta, "F-16 ya da ihtiyaç duyduğumuz diğer ekipmanlar bize daha hızlı hareket etme, daha fazla hayat kurtarma ve daha uzun süre dayanma fırsatı verecektir" dedi.
NATO üyeleri Danimarka ve Hollanda, pilotları ve destek personelini eğitmek, uçakların bakımını yapmak ve nihayetinde Ukrayna'ya F-16 tedarik etmek için uluslararası bir koalisyonun çabalarına öncülük ediyor.
Ukrayna'dan mesaj: ''Rus güçleri üzerinde olağanüstü etki yaratır''
Ukrayna Cumhurbaşkanlığı siyasi danışmanı Mihailo Podolyak da bugün yaptığı açıklamada, Ukrayna'nın ABD'den misket bombası almayı memnuniyetle karşılayacağını çünkü bunların Rus güçleri üzerinde "olağanüstü psikolojik etki" yaratacağını söyledi.
Podolyak, Reuters’a açıklamasında, "Şüphesiz, Ukrayna'ya ek hacimlerde mermi transferi, işgalden arındırma prosedürlerinin hızlandırılmasına çok önemli bir katkıdır. Özellikle de zaten demoralize olmuş Rus işgal grupları üzerinde olağanüstü bir psikolojik duygusal etki yaratabileceğine şüphe olmayan misket mühimmatından bahsediyorsak" dedi.
Neden şimdi?
ABD bir yıldan uzun bir süredir kendi geleneksel 155 milimetre obüs mühimmat stoklarından Ukrayna'ya 2 milyondan fazla mermi gönderdi. Dünyanın dört bir yanındaki müttefikler de Kiev'e yüz binlerce mermi daha sağladı.
155 milimetrelik bir mermi 24 ila 32 kilometre uzaklıktaki hedefleri vurabiliyor, bu da onları düşman hedeflerini uzaktan vurmaya çalışan Ukrayna kara birlikleri için tercih edilen bir mühimmat haline getiriyor. Ukrayna kuvvetleri Ruslarla savaşırken günde binlerce mermi harcıyor.
Ukrayna Parlamentosu’nun bir üyesi olan Yehor Çerniev, bu bahar ABD'de düzenlenen bir etkinlikteki açıklamasında , Kiev'in yoğunlaştırılmış karşı saldırı savaşında muhtemelen günde 7 bin ila 9 bin mermi atması gerekeceğini söyledi. Bu kadar çok mermi sağlanması ise ABD ve müttefik stokları üzerinde önemli bir baskı demek.
Misket bombası bu noktada daha cazip bir seçenek çünkü Ukrayna'nın daha az mermiyle daha fazla hedefi imha etmesine yardımcı olabilir. Ayrıca ABD'nin Irak'tan bu yana çatışmalarda kullanmadığı için depolarında hızlıca erişebileceği büyük miktarda misket bombası bulunuyor.
Temsilciler Meclisi ve Senato’nun kıdemli Cumhuriyetçileri tarafından Biden yönetimine geçen Mart ayında gönderilen bir mektupta, ABD'nin kullanıma hazır 3 milyon kadar misket bombasına sahip olduğu belirtilmiş ve Beyaz Saray'dan ABD savaş malzemeleri üzerindeki baskıyı hafifletmek için bu mühimmatları göndermesi istenmişti.
Temsilciler Meclisi Dışişleri Komisyonu Başkanı Michael McCaul da bu adımın gecikmiş olduğunu söyledi. McCaul bugün yaptığı açıklamada, "Şimdi ABD ve müttefiklerinin Ukrayna'nın kritik karşı taarruzuna yardımcı olmak üzere misket bombalarından F-16'lara ve ATACMS'e kadar ihtiyaç duyduğu sistemleri sağlamasının zamanıdır. Daha fazla gecikme, sayısız Ukraynalı’nın hayatına mal olacak ve bu acımasız savaşı uzatacaktır" dedi.
ATACMS olarak bilinen Ordu Taktik Füze Sistemi, Ukrayna'ya Rus hedeflerini yaklaşık 300 kilometre mesafeden vurma kabiliyeti verecek.
Pentagon'a göre Amerika'nın misket bombalarını en son geniş çaplı kullanımı 2003'te Irak'ın işgali sırasında oldu. Ancak İnsan Hakları İzleme Örgütü'ne göre ABD güçleri 2001 yılında Afganistan'ın işgali sırasında bu bombaları önemli bir silah olarak kullandı. Bu çatışmanın ilk üç yılında ABD liderliğindeki koalisyonun Afganistan'a 1500'den fazla misket bombası attığı tahmin ediliyor.
NATO müttefikleri ne düşünüyor?
Amerika'nın NATO müttefiklerinin ABD'nin Ukrayna'ya misket bombası sağlamasına nasıl bakacakları ve bu konunun Kiev'e verdikleri büyük ölçüde birleşik destek açısından bölücü olup olmayacağı belirsiz. İttifaktaki 30 ülkenin üçte ikisinden fazlası misket bombalarına ilişkin 2010 tarihli konvansiyonu imzalamış durumda.
Almanya bugün yaptığı açıklamada, on yıldan uzun bir süre önce bu silahları yasaklayan uluslararası bir anlaşmaya katıldığı için Ukrayna'ya misket bombası sağlamayacağını açıkça belirtti, ancak Amerika'nın tutumunu anlayışla karşıladığını ifade etti.
Alman hükümet sözcüsü Steffen Hebestreit Berlin'de gazetecilere yaptığı açıklamada "ABD'li dostlarımızın bu tür mühimmat sağlama kararını hafife almadıklarından eminiz" dedi.
NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg bugün Brüksel'de gazetecilere yaptığı açıklamada, askeri ittifak olarak misket bombaları konusunda bir pozisyon almadıklarını söyledi; "Bu konudaki kararlar müttefiklerin kendilerine kalmış" dedi.
Misket bombası kullanmak savaş suçu mu?
Misket bombası kullanımının kendisi uluslararası hukuku ihlal etmiyor; ancak sivillere karşı kullanılması bir ihlal olabilir. Her saldırıda olduğu gibi, bir savaş suçunun tespiti için hedefin meşru olup olmadığına ve sivil kayıpları önlemek için önlem alınıp alınmadığına bakmak gerekiyor.
İnsan Hakları İzleme Örgütü, uluslararası hukukta savaş suçuna bakıldığı kısmın sivilleri hedef alan ayrım gözetmeyen saldırılarla ilgili olduğuna dikkat çekiyor; "Yani bu ille de silahlarla değil, silahların kullanılma biçimiyle ilgili" diyor.
VOA tarafından geçilen ABD’nin Ukrayna'ya misket bombası gönderme planını bugün açıklaması bekleniyor haberinde ha-ber.com editörlerinin hiçbir editoryal müdahalesi yoktur. ABD’nin Ukrayna'ya misket bombası gönderme planını bugün açıklaması bekleniyor haberi web sayfamıza otomatik olarak VOA sitesinden geldiği şekliyle yer almaktadır. Bu alanda yer alan ABD’nin Ukrayna'ya misket bombası gönderme planını bugün açıklaması bekleniyor haberinin hukuki muhatabı haberi geçen web siteleri ve ajanslardır.
Yorumlar
…Yorumlar yükleniyor…