Ukrayna ve Filistin’de devam eden savaşlar insanları korkutuyor. Atmosferin aşırı ısınmasıyla ve dikkatsiz insan hatalarıyla çıkan yangın neticesinde orman alanları kül oluyor. Şiddetli yağan yağmur, dolu seller altında köy ve şehirlerde insanları evinden ediyor. Şiddetli esen rüzgâr fırtınaya sebep oluyor.
Dünyanın iklim ısınmasına, göçlere karşı önlem alacağı beklenirken, ülkeler silahlanmaya bütçesinde daha fazla para ayırıyor. Silahlanma yarışı büyük bir savaşa doğru yol alıyor.
Bütün bu kötü, karamsar haberler arasında duyulan bazı iyi haberler zihinde, kalpte olumlu etki yapıyor.
Alman basın ve medyasında kısa geçilen bu haber, beni bir öğretmen olarak çok sevindirdi.
Ayla Uluçam okuma yarışında Almanya birincisi seçildi. Tüm Almanya eyaletlerinden toplam 7 bin okuldan, 550 bin öğrenci arasından birinci seçilen Ayla 12 yaşında, Berlin’de Eckener Gymnasium okulunda lise 6. Sınıf öğrencisi. Deva Fagan’ın Spiel um dein Leben kitabından üç dakika sesli okudu.
Seçtiği kitap çok anlamlı, fakir zengin arasındaki uçurumu gözler önüne seriyor.
Azim ve karşılaşılan iyi niyetli insanlar, tesadüf yardım ederse yoksul bir çocuk, genç, insan hayatta kazanabiliyor.
Romanın kahramanı Pia dedesinin himayesinde büyüyor. Dedesi Baron Brascia nezdinde zengin ailenin maliye işlerini yürütüyor. Gözlük alamadığı, rakamları iyi göremediği için hesap defteri tutarken hata yapınca işten çıkarılıyor.
Yaşadıkları Danessa adasında halk oyunla geçiniyor, yaşıyor. Oyun kitabında çok çeşitli oyunlar içeriyor. Oyunlarda kazananlar 0-100 arasında değerlendiriliyor. Puana göre oynama hakkı kazanıyor.
Oyunlarıyla tanınmış bu küçük adada mahalleler zenginleri yoksullardan ayırıyor. En fazla para kazandıran oyunlar, zengin mahallelerinde yan hakemler tarafından organize ediliyor.
Oyunlar masal şeklinde, olağanüstü olaylar geçiyor, kazanan ekip adının gökten yağan altın harflerle yazıldığı gibi.
Dedesi gözü iyi göremediğinden dolayı oyunda sıfıra yakın değerde sınıflandırılıyor. Bu durumda uşak olarak zengin ailelerin yanında çalışmak zorundadır. Bu kurala göre dedesi yaşadığı adayı terk etmek zorunda kalıyor.
Pia’nın artık ulaşmak istediği tek bir hedefi var. Cebinde kalan bir lirayı oyuna katılma payı olarak ödeyince, tamamen kaybetme riski var. Tesadüf yardım ediyor, siyahi bir kız çocuğu Vittoria sayesinde oyun ekibi kuruyorlar.
Bütün roman boyunca oyundan oyuna yükselerek, dedesini hizmetçilikten kurtaracak 10 bin lirayı biriktiriyor. Dedesini uşaklıktan kurtardığı gibi sonunda ona gözlük de alabiliyor. Ekip kurabilme, daha iyi para kazanılan oyunlara katılma yaşı 12 olarak konmuş.
Ayla yaşında olan öğrencilerin ebeveynleri bu kitabı çocuklarına mutlaka alıp, okumalarını sağlamalarını öneriyorum. Kitap Türkçe’ye çevrilmemişse mutlaka çevrilmelidir.
Olaylar, mekân manzara ve insan tasvirleri çok güzel bir dille yazılmış. Duygu ve düşünceleri anlatırken seçilen söz, kelime ve deyimler öğrencilerin dil eğitim ve öğretimine çok faydası olacaktır.
Pia dedesinden aldığı eğitim ve öğretim sayesinde geliştirdiği karakterinin verdiği enerjiyle sonunda başarıyor. Evsiz yaşamak zorunda olunca, dedesine bizim evimiz nerede, diye soruyor. Dedesi alnını ve kalbini göstererek, evimiz aklımızda ve gönlümüzde diye cevap veriyor.
Ayla’nın okuma başarısını Alman medyasından duyan Türkiye Cumhuriyeti Berlin Başkonsolosu İlker Okan Şanlı’nın Ayla’yı ailesiyle birlikte davet etmesi, övgü sözleri diğer öğrencilere örnek olacaktır. Aynı şekilde Berlin Büyükelçiliği Eğitim Müşaviri Prof. Dr. Metin Ersoy’un söylediğini ben Türk velilerine elli yıl önce söylemeye başlamıştım.
Alman öğretmen arkadaşlarım Türkçe’nin Almanca öğrenmeye engel olduğunu iddia ediyor, bazı sınıf ve okullarda Türkçe yasağı koyuyorlardı. Türk ailelerine, hangi dili daha iyi biliyorsanız, evde çocuğunuzla o dilde konuşun, diyordum.
Öğrenilen yanlışı düzeltmek oldukça zordur. Anadilini iyi bilen bir öğrenci diğer yabancı dili daha iyi öğrenir. Bu gerçek Dil Bilim insanların araştırmalarına kadar kabul görmüyordu.
Ayla’nın Berlin’de düzenlenen Türkçe ve Türk Kültürü derslerine katıldığını basında öğrenen aileler Türkçemize sahip çıkacaklar. Türkçeyi iyi konuşup yazma, Almanca öğrenmesine engel değil, bilhassa daha iyi öğrenmesini sağlar. Ayla’nın okuma birincisi olmasında, ailesinin desteği, okumanın önemi iyi kitap seçmesine yardım etmiştir.
Boş çuval dik durmaz, sözünü ben kullanmıyorum. Zira çuvala taş ve kum da koysan dik durur. İyi kitap okuyan dik durur; demek daha doğru olur. Bilgi çocuğun benliğinde kendine güvenmesini sağlar.
Okuyarak kalın!
İlter Gözkaya-Holzhey
Ayla Uluçam’ı başarıya götüren, okuma birincisi yapan kitap:
Deva Fagan, Spiel um Dein Leben,
Carlsen Verlag, Hamburg 2024,
ISBN 978-3-551-55758-2
Yorumlar
…Yorumlar yükleniyor…