Avrupa Komisyonu, Avrupa’da jet yakıtı arzına ilişkin belirsizliklerin devam ettiğini belirterek hava yolu şirketleri ve üye ülkeleri tüm senaryolara karşı hazırlıklı olmaya çağırdı. Komisyon Sözcüsü Anna-Kaisa Itkonen, krizin süresine dair net bir öngörü bulunmadığını vurguladı. Brüksel’de düzenlenen basın toplantısında konuşan Itkonen, mevcut jeopolitik ortamın son derece değişken olduğuna dikkat çekerek, “Sanırım kimse bu durumun ne kadar daha süreceğini bilmiyor. Bu nedenle yapabileceğimiz en iyi ve en etkili şey her türlü olasılığa hazırlanmak” dedi.
Koordinasyon ve veri akışı ön planda
Komisyonun, kriz başladığından bu yana üye ülkeler, sektör temsilcileri ve Uluslararası Enerji Ajansı ile haftalık toplantılar gerçekleştirdiğini belirten Itkonen, bilgi paylaşım mekanizmasının etkin şekilde işlediğini ifade etti. Bununla birlikte Avrupa’da petrol ürünleri stoklarına ilişkin veri toplamada standart bir sistem bulunmadığını ve ticari stoklar konusunda şeffaflık eksikliği yaşandığını da dile getirdi. Komisyonun stratejik petrol stokları ile ticari jet yakıtı stokları arasında ayrım yaptığını vurgulayan Itkonen, özellikle ticari stoklara ilişkin bilgilerin büyük ölçüde sektör aktörlerinden temin edildiğini söyledi.
Hava yollarına yönelik rehber hazırlanıyor
AB Komisyonu’nun bu hafta hava yolu şirketlerine yönelik yeni bir rehber yayımlayacağını açıklayan Itkonen, yakın iş birliği ve koordinasyonun sürecin yönetimi açısından kritik önem taşıdığını belirtti. Rehberin jet yakıtı kullanımı ve kriz yönetimine ilişkin çeşitli başlıkları içermesi bekleniyor.
Fiyat artışları sektörü zorluyor
Avrupa’da jet yakıtı fiyatları son bir yılda iki katından fazla arttı. Bu artışta Orta Doğu’daki çatışmalar ve Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan sevkiyatların aksaması etkili oldu. Avrupa rafinerileri normal koşullarda jet yakıtı talebinin yaklaşık yüzde 70’ini karşılarken, kalan kısmın büyük bölümü Orta Doğu ve Körfez ülkelerinden ithal ediliyor. Fatih Birol da geçen ay yaptığı açıklamada Avrupa’nın kısa vadede jet yakıtı kıtlığı riskiyle karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulunmuştu.
Hava yolu şirketleri önlem alıyor
Artan maliyetler, Avrupa’daki hava yolu şirketlerini operasyonlarını gözden geçirmeye yöneltti. KLM bu ay Avrupa içi 160 uçuşu iptal edeceğini açıklarken, Lufthansa maliyet baskıları nedeniyle CityLine iştirakinin faaliyetlerini durdurma kararı aldı ve ekim ayına kadar planlanan 20 bin kısa mesafeli uçuşu iptal edeceğini duyurdu. Düşük maliyetli taşıyıcılar Ryanair ve easyJet ile turizm grubu TUI de zorlu piyasa koşulları nedeniyle yıl sonu beklentilerini aşağı yönlü revize etti. Görsel: © AA