Erzurum Kültür Yolu Projesi: Tarihi doku 14 yılda canlandı

Erzurum Büyükşehir Belediyesi, yaklaşık 14 yıldır "Kültür Yolu Projesi"ni sürdürüyor. Proje kapsamında yapılan kamulaştırma, restorasyon ve çevre düzenleme çalışmalarıyla kentin tarihi dokusu yeniden gün yüzüne çıkarıldı.

Doğu Anadolu'nun önemli tarih ve kültür merkezlerinden Erzurum, birçok medeniyete ev sahipliği yaptı. Cumhuriyet'in ilk yılları, Osmanlı, Selçuklu ve Saltuklu dönemlerinden günümüze ulaşan tarihi yapılar, yürütülen çalışmalarla turizme kazandırıldı.

Tarihi yapıların çevresindeki gecekondular kaldırıldı. Yapılar aslına uygun restore edildi. Tarihi mekanları birbirine bağlayan güzergahlar oluşturularak kentin silueti önemli ölçüde değiştirildi.

Kültür Yolu Projesi, 14 yıldır etaplar halinde devam ediyor. Çifte Minareli Medrese, Yakutiye Medresesi, Erzurum Kalesi, Ulu Cami, Üç Kümbetler ve çevresindeki tarihi alanlarda kapsamlı düzenlemeler yapıldı.

Kent Estetiği Daire Başkanlığı kontrolündeki çalışmalarla tarihi eserlerin görünürlüğü arttı. Ziyaretçilerin yapıları yürüyerek keşfedebileceği bütüncül bir kültür rotası oluşturuldu.

Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri Zafer Aynalı, Erzurum'un kadim bir geleneğe sahip olduğunu belirtti. Kentin binlerce yılda birçok medeniyete ev sahipliği yaptığını kaydetti.

Aynalı, neredeyse kaybolan tarihi kimliğin canlanması için son 14 yılda önemli çalışmalar başlattıklarını ifade etti. Tarihi Erzurum Kalesi çevresindeki tüm gecekonduların kamulaştırıldığını anlattı.

22 tescilli bina müze, atölye veya sanat evine dönüştürüldü

Aynalı, kentin tarihi yapılarının ortaya çıkması için başlatılan Kültür Yolu Projesi'nin ilk iki etabının tamamlandığını söyledi. Üçüncü etabın ise devam ettiğini dile getirdi.

"Gecekonduları temizlediğimizde burada sadece tarihi ve tescilli binalarımız kaldı. Deformasyona uğramış olanları restore ettik. Tamamen yıkılmış olanları da aslına uygun olarak yeniden yaptık. Erzurum merkezde 137 tarihi ve tescilli yapımız vardı. Bunlardan yaklaşık 22 tanesinin restorasyonunu tamamlayarak kimisine müze kimisine atölye fonksiyonu yükledik. Şu an aktif olarak çalışıyor. Geleneksel el sanatları atölyelerimiz, el sanatları konağımız, dil edebiyat konağımız, sahafımız, şehir arşivimiz, karikatür atölyemiz var."

Aynalı, kente gelenlerin bu alanda gezerek atölyelerde farklı deneyimler yaşayabildiğini belirtti. Şunları kaydetti: "Hepsinden önemlisi biz burada, atalarımızın, dedelerimizin, ecdadımızın hem o eski geleneksel el sanatlarını yaşatıyor ve yaşıyoruz hem de bu sanatları gelecek nesillere aktarıyoruz."

Aynalı, kentteki tarihi yapılar üzerine çalışmaların sürdüğünü ifade etti. Tüm çalışmaların Kültür Varlıkları Koruma Kurulu'na sunularak titizlikle gerçekleştirildiğini kaydetti.

"Zamanla yarışıyoruz"

Aynalı, çalışmaların turizm gelirlerine de katkı sağladığına dikkati çekti. Şunları kaydetti:

"Bu yapılan hizmetlerden sonra hem yerli hem yabancı turist sayımızın arttığını görüyoruz. Hepsinden önemlisi buraların hepsi geçmişe dönük birer belge. Bunları mutlaka ayakta tutmamız lazım. Yüzlerce, binlerce yıl bu tarihi belgelerin, bu yapıların ayakta kalması lazım. En azından muhafaza ediyoruz, koruyoruz. Yıllara sari uzun vadede buraların kullanılmasını sağlıyoruz. Tabii bu vesileyle yerli ve yabancı turist sayımızın da arttığını ben buradan söyleyebilirim. Buralardaki inşaatlarımız kolay olmuyor. İlmek ilmek nakış dokuyoruz buralarda. Hem tarihi yapıyı aslına uygun yapmak hem çevresine zarar vermemek ve bütçesini ayarlamak kolay değil. İnşaat süremiz çok kısa. 3 ayda inşaatlarınızı tamamlamak zorundasınız. Zamanla yarışıyoruz. Ama hamdolsun, Allah bize bu hizmetleri yapmayı nasip ediyor."

Kastamonu'dan ailesiyle Erzurum'a gelen Mesut Şahintutan, çocukluğunun Erzurum'da geçtiğini anlattı. Şahintutan, tescilli binalarla ilgili yapılan çalışmaların kente önemli katkı sağladığını vurguladı.