Egeli turizmciler, TBMM Başkanlığı'na sunulan Yabancı Dijital Konaklama Platformları Kanun Teklifi'ne genel olarak destek verdi. Ege Turistik İşletmeler ve Konaklamalar Birliği (ETİK) Başkanı ve Türkiye Otelciler Federasyonu (TÜROFED) Başkan Yardımcısı Mehmet İşler, düzenlemeyi konaklama sektörü açısından önemli bir adım olarak değerlendirdi. İşler, bazı maddelerin sektörün görüşleri doğrultusunda geliştirilmesi gerektiğini belirtti.

İşler, turizmde rekabetin artık sadece otellerin fiziki kalitesi veya hizmet standartları üzerinden yürümediğini vurguladı. Dijital erişim, online satış, uluslararası görünürlük ve rezervasyon teknolojileri, sektörün temel rekabet alanları haline geldi. Bu nedenle küresel dijital platformların Türkiye pazarındaki konumunun açık kurallarla belirlenmesi gerektiğini savundu.

Yabancı platformlara izin ve Türkiye'de temsilci şartı

Kanun teklifi, Booking.com ve Airbnb gibi yabancı dijital konaklama platformlarının Türkiye'de faaliyet gösterebilmesi için Kültür ve Turizm Bakanlığı'ndan izin belgesi almasını öngörüyor. Ayrıca platformların Türkiye'de bir muhatap ve temsilci bulundurması, belirli mali ve hukuki yükümlülükleri yerine getirmesi planlanıyor.

İşler, küresel satış kanallarının Türkiye'den dışlanmasının doğru olmadığını belirtti. İşler, “Türkiye küresel dijital satış kanallarını yasaklayan veya onlardan uzak duran değil, bu platformları kayıt altına alan, vergilendiren, denetleyen ve Türk turizm sektörünün menfaatleri doğrultusunda çalışmasını sağlayan bir ülke olmalıdır” ifadelerini kullandı.

Teklif, izin belgesi için vergi borcunun bulunmaması, Dijital Hizmet Vergisi mükellefiyeti ve TGA Turizm Payı gibi yükümlülükler içeriyor. İşler, Türkiye'de milyarlarca liralık turizm cirosu elde eden uluslararası dijital şirketlerin ülkenin vergi ve turizm sisteminin bir parçası haline getirilmesini doğal ve doğru bulduklarını kaydetti.

OTA komisyonlarına yüzde 17 tavan

Teklifin en dikkat çekici unsurlarından biri, online seyahat platformlarının tahsil ettiği ücretlere sınır getirilmesi. Düzenleme, OTA'ların konaklama satışlarından aldığı komisyon, hizmet ve aracılık ücretlerinin toplamını KDV hariç satış bedelinin yüzde 17'siyle sınırlandırmayı öngörüyor.

İşler, yükselen online satış komisyonlarının otellerin önemli sorunlarından biri haline geldiğini belirtti. Personel, enerji, yatırım, bakım, yenileme, vergi ve Turizm Payı gibi giderlerin yanı sıra yüksek komisyonların da işletmelerin kârlılığı üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu ifade etti.

“Makul ve sürdürülebilir bir komisyon tavanı getirilmesi son derece değerli bir konudur” diyen İşler, dijital platformların otellerin ticari kararlarına müdahale etmemesi gerektiğini de vurguladı.

İşler'e göre konaklama işletmeleri, hangi kanalda satış yapacağına, hangi fiyatı uygulayacağına, hangi kampanyalara katılacağına ve doğrudan satış kanalını nasıl yöneteceğine kendisi karar vermeli. Dijital platformlar, otelin ticari kararlarını belirleyen hâkim aktörler değil, müşteriye ulaşmasını sağlayan ticari ortaklar olarak faaliyet göstermeli.

Teklifte uyuşmazlıklarda Türk hukukunun ve Türk mahkemelerinin yetkili kılınmasını da olumlu değerlendiren İşler, bunun Türkiye'deki işletmelerin hukuki haklarının korunmasına katkı sağlayacağını belirtti.

TÜRSAB'a dijital dönüşüm çağrısı

ETİK Başkanı İşler, Türkiye Seyahat Acentaları Birliği'nin (TÜRSAB) yerli seyahat acentelerinin haklarını ve eşit rekabet koşullarını savunmasını gerekli bulduklarını kaydetti. Ancak yabancı platformların sınırlandırılmasının tek başına çözüm olmadığını ifade etti.

“TÜRSAB'ın yerli seyahat acentelerimizin haklarını ve eşit rekabet koşullarını savunmasını doğru ve gerekli buluyor ve dikkate alınmasını istiyoruz. Rekabet eşit koşullarda olmalıdır” diyen İşler, yerli acentelerin üyelik, teminat, vergi, hukuki sorumluluk ve denetim yükümlülükleri varken yabancı şirketlerin haksız avantaj elde etmemesi gerektiğini belirtti.

İşler, uluslararası platformların teknolojik gücüne dikkat çekti. Booking, Expedia ve Trip.com gibi şirketlerin artık yalnızca seyahat acentesi olarak değerlendirilemeyeceğini söyledi. Bu şirketlerin teknoloji, veri, yapay zekâ, ödeme sistemleri, müşteri davranışı analizi, dinamik fiyatlandırma ve küresel pazarlama alanlarında faaliyet gösteren büyük dijital yapılara dönüştüğünü vurguladı.

Bu nedenle TÜRSAB'ın üyelerini dijital dünyada güçlendirecek adımlar atması gerektiğini belirtti. İşler, Türk otellerini uluslararası tüketicilerle doğrudan buluşturabilecek ve küresel OTA'larla rekabet edebilecek yerli bir satış ve dağıtım altyapısının oluşturulması gerektiğini vurguladı. “Artık bunu gerçekleştirmenin zamanı gelmiştir” dedi.

“Turizmde dijitalleşmeden kaçamayız”

ETİK, kanun teklifini konaklama işletmelerinin haklarını koruyabilecek, kayıt dışılıkla mücadeleyi güçlendirebilecek ve dijital platformları daha açık bir hukuki ve mali çerçeveye taşıyabilecek bir başlangıç olarak değerlendiriyor.

İşler, sektörün küresel dijital kanallarla rekabet ederken kendi teknolojik kapasitesini de geliştirmesi gerektiğini vurguladı. Yaklaşımını şöyle özetledi: “Turizmde dijitalleşmeden kaçamayız. Dijital rekabeti yasaklayarak yönetemeyiz. Kurallarını koymalı, adil rekabeti sağlamalı ve kendi dijital gücümüzü oluşturmalıyız.” Görsel: © ETİK