Avrupa kıyılarında temmuz ayında kaydedilen olağanüstü yüksek deniz suyu sıcaklıklarının insan kaynaklı iklim değişikliği olmadan gerçekleşmesinin neredeyse imkânsız olduğu bildirildi. World Weather Attribution (WWA) araştırmacılarının çalışması, özellikle Akdeniz’de iklim değişikliğinin denizlerdeki ısınmayı belirgin biçimde artırdığını ortaya koydu.

Temmuz ayında dünya genelinde bu ay için şimdiye kadarki en yüksek deniz yüzeyi sıcaklıkları ölçülürken Avrupa’nın Atlantik kıyıları ile Batı Akdeniz’de de rekor seviyelere ulaşıldı. Akdeniz’de deniz suyu sıcaklıkları haziran ayında mevsim normallerinin yer yer 6 derece üzerine çıktı.

Batı Akdeniz’de sıcaklık 3,1 derece yükseldi

Araştırmacılar Kelt Denizi, Biskay Körfezi ve İber Yarımadası çevresi ile Batı ve Doğu Akdeniz’deki sıcaklıkları inceledi. Gözlemler Kelt bölgesinde 1,2, Biskay Körfezi ve İber Yarımadası çevresinde 1,5, Batı Akdeniz’de 3,1 ve Doğu Akdeniz’de 2,6 derecelik sıcaklık artışı yaşandığını gösterdi.

Gözlem verileri ile iklim modellerini bir arada değerlendiren araştırmacılar, Akdeniz’deki sıcaklık artışının yaklaşık 2 derecesini insan kaynaklı iklim değişikliğine bağladı. Bu etkinin Biskay Körfezi ve İber Yarımadası çevresinde 1,4, Kelt bölgesinde ise 1,3 derece olduğu hesaplandı.

Kelt bölgesinde iklim değişikliğinin benzer bir sıcaklık olayının gerçekleşme ihtimalini yaklaşık 30 kat artırdığı belirlendi. İncelenen diğer üç bölgede ölçülen sıcaklıkların ise küresel sıcaklığın günümüzden 1,4 derece daha düşük olduğu bir iklimde ortaya çıkmasının neredeyse imkânsız olacağı sonucuna varıldı.

Yüzyıl sonunda daha yüksek sıcaklıklar mümkün

Küresel sıcaklığın yüzyıl sonuna kadar sanayi öncesi dönemin 2,8 derece üzerine çıkması halinde 2026 yılında yaşananlara benzer deniz sıcak hava dalgalarının 1,3 ila 1,9 derece daha sıcak gerçekleşebileceği hesaplanıyor.

WWA, denizlerdeki sıcak hava dalgalarının mercanlar, süngerler ve makroalglerde kitlesel ölümlere yol açabileceği, bunun da besin zincirlerini bozarak balıkları, deniz kuşlarını ve deniz memelilerini etkileyebileceği uyarısında bulundu.

Kıyı turizmi ve plajlar da etkilenebilir

Isınan denizler bazı türlerin daha kuzeye göç etmesine neden olurken balıkçılık ve su ürünleri yetiştiriciliğinin koşullarını da değiştirebiliyor. Etkiler yalnızca deniz ekosistemleriyle sınırlı kalmıyor.

Araştırmacılara göre yüksek deniz suyu sıcaklıkları kıyı bölgelerinde nemi ve sıcaklık stresini artırabiliyor. Su kaynaklı hastalık risklerinin yükselmesi ve denizanalarının çoğalmasına bağlı olarak plajların geçici biçimde kapatılması da turizm açısından olası sonuçlar arasında bulunuyor.

WWA araştırmacıları, uyum önlemlerinin kıyı bölgeleri ile ekosistemlerin dayanıklılığını artırabileceğini ancak okyanusların ısınmaya devam etmesinden kaynaklanan ekolojik etkileri tamamen ortadan kaldıramayacağını belirtiyor. Görsel: © AA