EPDK: 3 yılda 3,4 milyon PRO tipi akıllı sayaç kurulacak

Ankara - Elektrik sektöründe 2026-2028 döneminde uzaktan haberleşebilen ve elektrik sistemine veri sağlayan toplam 3,4 milyon "PRO tipi" akıllı sayacın kurulması hedefleniyor.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), Milli Akıllı Sayaç Sistemi (MASS) kapsamında bir çalıştay düzenledi. Çalıştaya Türkiye Elektrik Dağıtım AŞ (TEDAŞ), Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (ELDER), elektrik dağıtım şirketleri, sayaç ve modem üreticileri ile sektör temsilcileri katıldı.

EPDK Elektrik Piyasası Dairesi Başkanı Deniz Daştan, çalıştayın açılışında konuştu. Daştan, akıllı sayaçların akıllı şebekelerin gelişiminde önemli bir unsur olduğunu belirtti. Türkiye'deki dönüşüm sürecinin 1 Mart itibarıyla başladığını söyledi.

Daştan, gelişmiş elektrik piyasalarında akıllı sayaç uygulamalarının yaygınlaştığını kaydetti. Türkiye'de de sayaçların büyük çoğunluğunda uzaktan erişim sağlanabilen bir yapıya ulaşılması hedeflendiğini ifade etti.

Saha kurulumlarında artış hedefleniyor

Daştan, Milli Akıllı Sayaç Sistemi (MASS) kapsamında 3 yılda toplam 3,4 milyon PRO tipi akıllı sayacın kurulacağını bildirdi. Bu yıl yaklaşık 1,2 milyon, 2027'de 1,6 milyon ve 2028'de 600 bin sayaç kurulması hedefleniyor.

Mevcut durumda yaklaşık 21 bin PRO tipi sayaç kuruldu. Bu sayaçlar, yaklaşık 41 bin EKO tipi sayaçla irtibatlandırıldı. Daştan, MASS kapsamında saha kurulumlarının sürdüğünü belirtti. Gelecek dönemde sürecin hızlandırılması hedefleniyor.

Daştan, elektrik dağıtım şirketleri arasında PRO tipi sayaç kurulum takvimlerinde farklılıklar olduğunu kaydetti. Bazı şirketlerde kurulumlar henüz başlamadı. Bazı şirketlerde ise sınırlı sayıda PRO tipi sayaç kurulumu gerçekleştirildi.

Daştan, belirlenen hedeflere ulaşmak için mevcut kurulum hızının artırılması gerektiğini vurguladı. Sayaç üretiminden teknik şartnamelere, dağıtım şirketlerinin sözleşme süreçlerinden saha uygulamalarına kadar süreci etkileyen başlıkların ele alınmasının önem taşıdığını kaydetti.

Daştan, özellikle sayaç üretiminin önündeki olası engellerin tespit edilmesi gerektiğini dile getirdi. TEDAŞ tarafından hazırlanan teknik şartnamelerin uygulamadaki etkilerinin değerlendirilmesini beklediklerini de ekledi.

Dağıtım şirketlerinin sayaç tedarikine ilişkin sözleşmelerinin de süreç açısından önemli olduğunu Daştan vurguladı. Yılın kalan bölümünde kurulumların nasıl hızlandırılabileceği ve oluşan farkın nasıl telafi edileceği çalıştayda ele alınacak.

Daştan, yeterli sayaç üretimi ve kurulumların artırılmasıyla bu yılki hedeflere ulaşılmanın halen mümkün olduğunun altını çizdi.

8 milyon kullanıcıya erişim hedefleniyor

Daştan, kurulacak PRO tipi sayaçların EKO tipi sayaçlarla irtibatlandırılmasıyla yaklaşık 8 milyon kullanıcıya erişim sağlanmasının öngörüldüğünü aktardı. 2026 ve 2027 döneminde kurulacak yaklaşık 1 milyon 150 bin sayacın izleme kapsamında olacağını söyledi.

Daştan, bu sayaçlarla tedarik sürekliliği ve teknik kalite parametrelerinin izlenebileceğini vurguladı. Bu kapsamda yaklaşık 16 milyon kullanıcının verilerinin takip edilebilir hale gelmesi hedefleniyor.

Uzun vadede akıllı sayaç altyapısının genişletilmesi amaçlanıyor. Daştan, elektrik hattı üzerinden haberleşme (PLC) ve radyo frekansı (RF) teknolojileriyle kırsal bölgelerdeki kullanıcıların sisteme dahil edilmesinin planlandığını kaydetti. MASS kapsamında geliştirilen mobil uygulamaya da değinen Daştan, 21 elektrik dağıtım şirketiyle görüşmeler yaptıklarını bildirdi.

Daştan, 6 elektrik dağıtım şirketiyle 31 Ağustos itibarıyla pilot uygulamaya başlanacağını söyledi. 5 Ekim itibarıyla ise Türkiye genelinde canlı uygulamaya geçilmesi hedefleniyor.

Sürecin şirketlerin tüm kademelerince yakından takip edilmesi gerektiğini Daştan belirtti. İlgili tarafların koordinasyon içinde hareket etmesi de önem taşıyor. Daştan, çalıştayda sorunların kaynağının tespit edilmesi ve çözüm yollarının ortaya konulmasının amaçlandığını sözlerine ekledi.

Dağıtım sisteminde uçtan uca dijital dönüşüm hedefleniyor

TEDAŞ Genel Müdür Yardımcısı Yakup Avan da konuştu. Avan, MASS'ın sadece bir teknoloji projesi olmadığını belirtti. Türkiye'nin elektrik dağıtım sisteminin daha dijital, ölçülebilir, yönetilebilir, bütüncül ve verimli hale getirilmesini amaçlayan bir dönüşüm süreci yürütüldüğünü anlattı.

Avan, sistemin sayaçtan modeme, haberleşme altyapısından merkezi uygulamalara kadar uçtan uca çalışan güvenilir ve sürdürülebilir bir ekosistem olarak değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Avan, TEDAŞ tarafından hazırlanan teknik şartnamelerde farklı markalara ait ürünlerin uyumlu çalışmasının amaçlandığını aktardı. Belirli kalite ve performans kriterlerinin sağlanması da hedefleniyor. Saha deneyimlerinin teknik düzenlemelerin geliştirilmesine katkı sağlayacağını kaydetti.

ELDER Genel Sekreteri Fakir Hüseyin Erdoğan da bir konuşma yaptı. Erdoğan, akıllı şebekelerin elektrik dağıtım sektörünün dönüşüm vizyonunun önemli bileşenlerinden biri olduğunu söyledi. Akıllı sayaçların da bu yapının temel unsurları arasında yer aldığını belirtti.

Erdoğan, akıllı sayaç dönüşüm sürecinde marttan bu yana yapılan çalışmaların çalıştayda değerlendirileceğini kaydetti. Uygulama sürecinde edinilen deneyimler ve bundan sonraki döneme ilişkin öneriler de ele alınacak. Gelinen aşamada yapılan çalışmalar, karşılaşılan güçlükler ve hedeflenen noktaya ulaşılamayan alanların nedenleriyle birlikte değerlendirilmesinin önem taşıdığını dile getirdi.

Erdoğan, çalıştayda paylaşılacak görüş ve önerilerin MASS dönüşümüne katkı sağlamasını beklediklerini belirtti. Kamu kurumları, dağıtım şirketleri ve üreticilerin aynı platformda süreci değerlendirmesinin önemine işaret etti.

Çalıştay, açılış konuşmalarının ardından oturumlarla devam etti. Regülasyon ve teknik düzenlemeler, sayaç imalatçıları ile elektrik dağıtım şirketlerinin MASS uygulamaları bu oturumlarda ele alındı.