Dr. Nevzat Yıldırım: Türk fotoğrafında Barok resim izleri

Sanatçı ve akademisyen Dr. Nevzat Yıldırım, Avrupa barok resminin ışık, gölge ve kompozisyon anlayışının çağdaş Türk fotoğrafındaki yansımalarını ele alan bir çalışma yayımladı.

Yıldırım'ın doktora çalışmasından hazırladığı "Türk Fotoğrafında Barok Resmin İzleri" adlı eser, Nobel Akademik Yayıncılık tarafından yayımlandı. Çalışma kapsamında Türk fotoğrafçıların eserleri görsel analizle incelendi ve usta sanatçılarla mülakatlar yapıldı.

Yıldırım, AA muhabirine yaptığı açıklamada, çalışmasında 17. yüzyıl Avrupa barok resim örnekleri ile çağdaş Türk fotoğrafından seçtiği eserleri ışık ve renk kullanımı açısından karşılaştırdığını belirtti.

Yıldırım, Türk fotoğraf sanatçılarının eserlerinde barok resmin izlerinin açıkça görüldüğünü aktardı. "Barok resimdeki yoğun kontrastlı ışık, form ve hacimleri belirginleştirerek kompozisyona üç boyutlu bir görünüm ve güçlü bir sanatsal etki kazandırır. Bu ışık etkisi günümüzde fotoğrafta da kullanılmakta, Türk fotoğraf sanatçılarının çalışmalarında da görülmektedir." ifadelerini kullandı.

Işığı okumanın fotoğraf sanatını anlamakla eş değer olduğunu belirten Yıldırım, "Fotoğrafın alfabesi ışıktır. Barok resimde özellikle Caravaggio ve Rembrandt gibi usta ressamların eserlerinde belirginleşen ışık, gölge ve dramatik aydınlatma, çağdaş Türk fotoğrafındaki seçili örneklerin ışık etkisi itibarıyla doğrudan örtüşüyor." diye konuştu.

Yıldırım, çalışmasını İbrahim Zaman ve İzzet Keribar gibi usta fotoğrafçılarla yaptığı görüşmelerle derinleştirdiğini kaydetti.

"Sanatçıların eserlerini 'Biçimsel', 'İçerik' ve 'Karşılaştırmalı Analiz' yöntemiyle incelerken, kendileriyle gerçekleştirdiğimiz mülakatlardan elde edilen verilerden de yararlanarak Türk fotoğrafını, sanat tarihinin kültürel mirası ve özellikle Barok resim geleneğinin ışık, renk ve kompozisyon anlayışı bağlamında resim-fotoğraf ilişkisi üzerinden estetik açıdan yeniden yorumladık."

Nevzat Yıldırım, fotoğrafın sadece bir anı kaydetmekten ibaret olmadığını, çalışmasında fotoğraf sanatının farklı disiplinlerle ilişkisine de odaklandığını ifade etti.

"Türk Fotoğrafında Barok Resmin İzleri" çalışmasında, Türk fotoğrafının önemli isimlerinden İbrahim Zaman ve İzzet Keribar'ın görüşleri de bulunuyor.

Fotoğraf sanatçısı İbrahim Zaman, kitabın fotoğraf dünyası için değerli bir çalışma olduğunu belirtti. Zaman, "Nevzat Yıldırım'ın sanat dünyamızdaki üretimleri ve kararlı duruşuyla ortaya koyduğu eserleri kadar bu değerli kitap çalışmasının da fotoğraf dünyasının faydalanacağı muhakkaktır. Bu anlamlı eserde kapak fotoğrafımla yer almaktan büyük mutluluk duyuyorum." değerlendirmesini yaptı.

Fotoğraf sanatçısı İzzet Keribar ise kitaptaki yazısında şunları kaydetti: "Işığı, kompozisyonu ve zamanı dengeli bir biçimde kullanırken, fotoğrafın en önemli unsurunun insanın bakışını ve duygusunu aktarmak olduğunu da her karesinde hissettiriyor. Sanatçının yapıtlarının yanında bu kitap çalışmasını da çok beğendiğimi söyleyebilirim."

Çalışma, Barok resim sanatının ışık, gölge ve kompozisyon anlayışının çağdaş Türk belgesel fotoğrafındaki izlerini sürüyor.

Eser, ışığın yönü ve niteliği, chiaroscuro, gölge, kontrast, kompozisyon ile insan-mekan ilişkisi üzerinden Barok resim ve çağdaş Türk belgesel fotoğrafı arasındaki estetik bağları ortaya koyuyor.

Bu yönüyle eser, Türk fotoğrafındaki biçimsel ve estetik sürekliliklerin izini sürerken, fotoğrafın diğer sanat disiplinleriyle kurduğu ilişkinin önemine de dikkat çekiyor.

Türk fotoğrafını fotoğraf tarihi bağlamında ele alan ve resim sanatının görsel mirasıyla birlikte değerlendirmeyi öneren eserin editörlüğünü Prof. Dr. H. Ozan Bilgiseren ve Prof. Dr. Rasim Soylu üstlendi.