Saksonya-Anhalt eyaletinde 6 Eylül'de yapılacak seçimler öncesi kamuoyu araştırmaları, Almanya İçin Alternatif (AfD) Partisi'ni yüzde 40'ın üzerinde oyla açık ara önde gösteriyor. Başbakan Friedrich Merz liderliğindeki Hristiyan Demokrat Birlik Partisi (CDU) ise yüzde 22-23 bandında ikinci sırada yer alıyor.

Hükümetin küçük ortağı Sosyal Demokrat Parti (SPD) yüzde 7-9, Yeşiller ise yüzde 5-6 bandında bulunuyor.

AfD'nin bu eyalette mutlak çoğunluğu elde etme ve ilk kez iktidara gelme olasılığı, 6 Eylül seçimlerine dikkatleri çekiyor.

Gazeteci ve yazar Jana Hensel ile siyaset bilimci ve sosyolog Steffen Mau, AfD'nin doğu eyaletlerindeki yüksek oy oranını ve seçim sonuçlarının ülke siyasetine olası etkilerini AA muhabirine değerlendirdi.

Hensel, AfD'nin doğu eyaletlerinde yüksek oy almasının birçok nedeni olduğunu belirtti. Almanya'nın yeniden birleşmesinin üzerinden 36 yıl geçmesine rağmen doğu eyaletlerinin batıdaki refah seviyesine ulaşmadığını kaydetti.

'Çok büyük ekonomik ve sosyal farklar' bulunduğunu vurgulayan Hensel, iç politika tartışmalarının Batı Almanya perspektifinden yürütüldüğünü ifade etti.

Hensel, Almanya'nın doğusunda yaşayan birçok kişinin 'ülkenin kenar mahallesinde yaşadığı' ve 'görülmediği' hissini taşıdığını aktardı.

Saksonya-Anhalt'ın küçük bir eyalet olmasına rağmen seçimlerin büyük etkileri olacağını belirten Hensel, AfD'nin Merz'in başbakanlığı döneminde daha da güçlendiğini savundu.

Hensel, "Friedrich Merz döneminde AfD kontrolden çıktı. Uzun süre Almanya'nın doğusunda yüzde 20 civarında oy alan AfD, bugün anketlerde yüzde 40'a ulaştı." dedi.

Bu yükselişin önceki hükümetin son aylarında başladığını kaydeden Hensel, "Friedrich Merz'in görev süresinde bu parti çok büyük bir artış kaydetti. AfD'nin yüksek destek almasından büyük ölçüde Friedrich Merz sorumludur." ifadesini kullandı.

Berlin'de gelecek dönemde nelerin yaşanacağını şu anda söyleyemeyeceğini belirten Hensel, "Hükümetin düşeceğini düşünmüyorum. Ancak Friedrich Merz’in Almanya Başbakanı olarak görevine devam edip etmeyeceği konusunda en azından soru işareti bulunuyor." değerlendirmesinde bulundu.

"AfD, demokrasi için büyük bir tehlikedir"

Hensel, bu seçimin federal hükümetin politikalarına ve Friedrich Merz’in reformlarına yönelik bir oylama niteliği taşıdığını kaydetti.

Saksonya-Anhalt eyaletinde AfD’nin aşırı radikal bir teşkilat olduğunu belirten Hensel, "AfD, demokrasi için büyük bir tehlikedir." dedi.

Hensel, AfD’nin Saksonya-Anhalt seçim programına işaret etti. Programda göç politikasının sertleştirilmesi ile kültür ve eğitim politikasının ideolojik çizgiye çekilmesinin istendiğini anlattı. Bunun çok tehlikeli, köklü değişiklikler öngören siyasi bir program olduğunu söyledi.

AfD’nin iktidara gelmesi durumunda ülkedeki toplumsal iklimin sertleşeceği uyarısında bulunan Hensel, "Irkçılık, göçmen karşıtı söylemler adeta bir eyalet hükümetinden, yani eyalet başbakanından gelmeye başlar. Bu toplumsal atmosferi büyük ölçüde sertleştirir." dedi.

Alman hükümetinin yürüttüğü dış politikanın AfD’nin oylarının artmasında bir etkisi olup olmadığı sorusuna Hensel, "AfD, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırı savaşından başka hiçbir şeyden bu denli büyük fayda sağlamıyor." cevabını verdi.

Siyaset bilimci ve sosyolog Mau da Saksonya-Anhalt’taki seçimlerin önemli olduğunu belirtti. "Berlin’deki federal hükümet üzerinde de etkileri olacak. Başbakan Merz’i büyük bir baskı altına sokacak." dedi.

Mau, AfD’nin bu eyalette hükümeti kurması durumunda Almanya’da köklü bir değişim olabileceğini kaydetti.

Ülkenin doğusunda neden AfD’nin yüksek oy aldığına ilişkin bir soruyu yanıtlayan Mau, "Nüfus genel olarak azalırken, göç artıyor. Bu nedenle, küçülen toplumlar çoğu zaman göçten ve yeni göçmenlerden korkuyor. Bu, sadece orada (Saksonya-Anhalt’ta) değil, ülkenin doğusundaki diğer bölgelerinde de gözlemleyebileceğimiz bir durumdur." yanıtını verdi.

Siyaset bilimci Dr. Benjamin Höhne de AfD’nin Saksonya-Anhalt eyaletinde hükümet sorumluluğunu üstlenme ihtimalinin kamuoyunda endişeye yol açtığını belirtti. AfD’nin kamuoyu araştırmalarında uzun süredir önde olduğunu ifade etti.

Son Federal Meclis ve Avrupa Parlamentosu seçimlerinde AfD’nin bu eyalette ve genel olarak Almanya’nın doğusunda oylarını artırdığı görüldü. Höhne, AfD’nin Saksonya-Anhalt eyalet meclisinde çoğunluğu elde etmeyi ümit ettiğini kaydetti.

Ancak son anketlerde Yeşiller gibi küçük partilerin mecliste yer alabileceği ve AfD’nin oy oranının biraz gerilediği görüldü. Bu nedenle AfD’nin hükümeti tek başına kurabileceğine ilişkin senaryonun gerçekleşme ihtimalinin şimdilik bir miktar azaldığını dile getirdi.

Höhne, şu an olası görünmese de AfD’nin eyalet yönetiminde yer alması durumunda sadece Saksonya-Anhalt eyaletindeki insanların değil, genel olarak ülkenin etkilenebileceğini belirtti. "Bunun, genel olarak demokrasi üzerinde de etkileri olur." dedi.

Almanya’da eyaletlerin Federal Eyaletler Temsilciler Meclisi (Bundesrat) üzerinden hükümetin yasama sürecine katıldığına işaret eden Höhne, AfD’li bakanların burada muhtemelen Almanya’nın uzlaşı esaslı karar alma yöntemlerinden uzak durabileceği uyarısında bulundu. Böylelikle federal düzeyde yönetimin de bir ölçüde zorlaşabileceğini ekledi.