Pala Dayı İsmail Dadak: Dedelerimizin yörük kültürü yaylada yaşıyor

Afyonkarahisar'ın yaylalarında yaşayan, "Pala Dayı" olarak da bilinen İsmail Dadak ve kardeşleri, koyun sürüsünün peşinde geçen günleri, kendi yetiştirdikleriyle kurdukları sofraları, özgün kıyafetleri ve geleneksel yaşam biçimleriyle dikkati çekiyor.

Şuhut ilçesinin Dadak köyünde yaz aylarını aileleriyle birlikte Dipsiz Yaylası'nda geçiren kardeşler, koyunlarını otlatıp bakımlarını yaparken, ekip biçtikleri ürünleri de sofralarına taşıyarak üretimle iç içe bir yaşam sürüyor.

Kardeşlerin konuşmalarındaki yöresel şive, birbirleriyle kurdukları kendilerine özgü iletişim ve günlük işlerdeki dayanışmaları, geleneksel yaşam biçimlerinin önemli bir parçasını oluşturuyor.

Uzun saçları ve pala bıyıklarıyla özgün bir tarzı yansıtan kardeşler, yayladaki giyim tarzlarında yörük kültüründen izler taşıyor.

Günlük işlerinde kullandıkları sade kıyafetlerin dışında sosyal hayatlarında bol paçalı pantolon, geniş yakalı gömlek ve ceketten oluşan takım elbise giyen kardeşler, bu tarzlarıyla çevrelerinde kolaylıkla fark ediliyor.

Kardeşlerin yöresel oyun havaları eşliğinde oynadıkları oyunlar da yayladaki yaşamlarının yanı sıra sürdürdükleri geleneklerin bir parçasını oluşturuyor.

Beş kardeşin en büyüğü İsmail Dadak (46), yüksek rakımda yaşadıklarını ancak gönüllerinin alçak olduğunu ve misafirperver olduklarını belirtti.

Dadak, kardeşi İlyas ile tüm günü yaylada geçirdiklerini, diğer üç kardeşinin ise şehirdeki işleri sonrası akşam yaylaya geldiğini kaydetti.

Yaklaşık 200 dekarlık bir bölgede yaşadıklarını belirten Dadak, "Buralar benim atalarımın zamanında öküzle işlediği topraklar. Tabii hepsi şimdi bizim değil. Zamanla kardeşler arasında bölünmüş. Hem dedelerimizin toprağını mekan tuttuk hem de dedelerimizden kalan tohumlarla hayatımızı idame ettiriyoruz." dedi.

Zor şartlarda yaşadıklarını ancak bundan rahatsız olmadıklarını dile getiren Dadak, şunları söyledi: "Bizim zor şartlarımız var. Mesela mayısta kar yağdı, koyunumuzun çadırı yıkıldı. Rezillik tüttü kaldı ama tabii kendi rezilliğimiz bu. Biz bunu istiyoruz. Çünkü seviyoruz. Şimdi ben yapmayacağım, sen yapmayacaksın, kim yapacak bu koyunculuğu? Kim üretecek? Biz üreteceğiz ki şehirdekilere faydamız olsun. '100 koyundan ne olacak?' demeyiz. Damlaya damlaya göl olur. Biri 200 eder, biri 500 eder, olur gider."

Dadak, yaşantılarını sosyal medyada paylaştıklarını, bunun insanların ilgisini çektiğini ve bu yaşamı görmek için sürekli ziyaretçilerin geldiğini ifade etti.

Türkiye'nin dört bir yanından ve yurt dışından misafirleri olduğuna dikkat çeken Dadak, şunları kaydetti: "Sevenimiz çoktur. Gelenlerden bazıları 'Benim 50 sene önceki hayatımı yaşıyorsun.' diyor. Bize olan özlem buradan başlıyor. 50 sene önce aynı benim gibi yeğenlerim gibi amcasıyla babasıyla gütmüş bu koyunu, kuzuyu, keçiyi, ekmek davasına gurbetçi olmuş. Burada eskiye özlemle bizim yaşamımızı gördüklerinde duygulanıyorlar. Yerine göre ağlıyoruz, yerine göre gülüyoruz."

İlyas Dadak (43), geleneklerine sıkı sıkıya bağlı olduklarını vurguladı.

Kültürlerini koruduklarını anlatan Dadak, "Saçımız Oğuzlardan, bıyığımız Göktürklerden gelir. Tarihimizi de iyi biliriz. Çocuklarımıza, yeğenlerimize eski atalarımızın ismini veririz. Onları atalarımızın örf ve adetleriyle yetiştiriyoruz. Yörük olmak dışarıdan göründüğü gibi kolay da değildir. Kültürümüzü, özümüzü yaşatmak için bu zorluklara katlanıyoruz." dedi.

Şehir hayatının kendilerine göre olmadığına değinen Dadak, sözlerini şöyle tamamladı: "Haftada bir gün şehre iniyorum. Bir an önce tekrar buraya gelmek istiyorum. Şehir hayatı bize göre değil. Biz bu dağlarda serbest, doğal yaşamaya alışmışız. Mesela çocukları salıveriyoruz, akşama kadar kafan rahat. Şehirde yaşayan arkadaşlara da saygımız sonsuz."