Filipinler Moro Halkı: Özerk bölgede ilk kez sandık başında

Filipinler'in güneyindeki Müslüman Mindanao'da yer alan Bangsamoro Özerk Bölgesi'nde (BARMM) halk, özerklik sonrası ilk kez sandık başına gitti. Bölgedeki seçimde, BARMM'nin temel yasası olan Bangsamoro Organik Yasası (BOL) uyarınca bölge parlamentosu doğrudan halkın tercihiyle belirlenecek. Yeni bölgesel parlamento, geçici Bangsamoro Geçiş Otoritesi (BTA) parlamentosunun yerini alacak.

Filipinler İstatistik Kurumunun 2024 verilerine göre Bangsamoro bölgesinde, çoğunluğu Müslüman ve Moro etnik grubundan oluşan yaklaşık 5,5 milyon kişi yaşıyor. Bölgede kayıtlı seçmen sayısı 2,4 milyon.

80 sandalyeli Bangsamoro Parlamentosu'nda siyasi partiler nispi temsil esasına dayalı 40 sandalye için yarışacak. Kalan 40 sandalyenin 32'si kırsal kesimdeki seçim bölgelerinden, 8'i ise Moro kökenli olmayan yerli halkların yaşadığı bölgelerden belirlenecek.

Bölgesel Başbakanlık (Chief Minister) koltuğunun sahibi de yasama döneminin ilk gününde 80 üyeli yeni Bangsamoro Parlamentosunda yapılacak seçimle belirlenecek.

Filipinler Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr. seçim günü yaptığı açıklamada, seçimleri gerçekleştirirken, "sağduyu ve karşılıklı saygı" çerçevesinde hareket edilmesi çağrısında bulundu. Marcos Jr, demokratik sürecin ve barış ortamının korunmasının teşvik edilmesi gerektiğini kaydetti. Bölgedeki seçilecek yeni temsilcilerle "demokratik yollarla seçilmiş ilk Bangsamoro Parlamentosunun" oluşturulacağını bildirdi. Marcos Jr, "(Bölgede) Oy kullanma hakkına sahip her seçmeni, bu son derece önemli olaya sağduyu, vakar ve birbirine saygı içinde katılmaya davet ediyorum. Kullanacağınız oylar, Bangsamoro kurumlarını güçlendirebilecek, Mindanao'nun ve tüm ulusun ilerlemesine katkı sağlayabilecek iyi liderleri belirlememize yardımcı olsun." ifadelerini kullandı.

Filipinler Silahlı Kuvvetleri (AFP), ülkenin güneyindeki Müslüman Mindanao'da bulunan Bangsamoro Özerk Bölgesi'nde (BARMM), parlamento seçimi için 11 bin 900 asker görevlendirdi.

Eski BARMM Geçici Başbakanı, Moro İslami Kurtuluş Cephesi (MİKC) lideri ve MİKC'nin kurduğu Birleşik Bangsamoro Adalet Partisi (UBJP) Genel Başkanı Hacı Murat İbrahim, Pahamuddin bölgesine bağlı Lower Pangangkalan İlkokulu'nda oyunu kullandı. Mart 2025'ten bu yana BARMM Geçici Başbakanı görevini üstlenen Abdurrauf Makakua ise Kabuntalan bölgesindeki Gambar İlkokulu'nda oyunu kullandı.

Bangsamoro Özerk Bölgesi (BARMM), 21 Ocak ve 6 Şubat 2019'da yapılan referandumlarla kabul edilen Bangsamoro Organik Yasası (BOL) ile kuruldu. Bu yasa, bölgeye kapsamlı özerklik getirerek Müslüman Mindanao'da BARMM'nin resmen oluşmasını ve geçici Bangsamoro Geçiş Otoritesi'nin (BTA) kurulmasını sağladı. Bölgedeki bu ilk parlamento seçimi, Filipinler'in güneyindeki barış çabalarının önemli bir meyvesi olarak görülüyor.