ABD'den İran heyetine vize engeli: UAEA Konferansı gergin başladı

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansının (UAEA) 70. Genel Konferansı, İran Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Muhammed İslami'ye vize verilmemesi tartışmalarıyla Viyana'da başladı.

Birleşmiş Milletler (BM) Viyana Ofisi'nde başlayan konferansa üye ülkelerden bakanlar, yetkililer ve diplomatlar katıldı.

Açılışta, Arjantin'in BM Viyana Ofisi Daimi Temsilcisi Büyükelçi Gustavo Zlauvinen Konferans Başkanı olarak atandı.

UAEA Genel Konferansı açılış konuşmaları öncesinde İran, Rusya ve Avusturya temsilcileri söz aldı. Temsilciler, İslami ve heyetine vize verilmemesi konusunu değerlendirdi.

İran'ın BM Viyana Ofisi Daimi Temsilcisi Rıza Necefi, İslami'nin konferansa katılımına izin verilmemesi nedeniyle Avusturya'nın kararına tepki gösterdi.

Necefi, UAEA üyesi ülkelere eşit davranılmasının bir yükümlülük olduğunu belirtti. Necefi, "Bu, kesinlikle önemsiz bir idari sorun ya da insani hata değil, bu Ajansın bir üyesi olarak ülkemizin haklarına yönelik ciddi bir ihlaldir." ifadesini kullandı.

Necefi, bu adımın UAEA Tüzüğü'nün ihlali olduğunu dile getirdi. Tüzük, tüm üyelere eşit haklar ve avantajlar sağlıyor. Necefi, bu eylemin İran'ın seçtiği bir temsilci aracılığıyla Genel Konferansa katılma hakkına zarar verdiğini kaydetti.

Necefi, "Ev sahibi ülkeden (Avusturya) bu ihlali derhal gidermesini talep ediyoruz. Acil önlemler alınmasını bekliyoruz ve bu tür olayların tekrarlanmayacağına dair garanti istiyoruz." şeklinde konuştu.

Rusya'nın BM Viyana Ofisi Daimi Temsilcisi Büyükelçi Mikhail Ulyanov da Avusturya'yı eleştirdi. Ulyanov, İslami'nin ülkeye gelmesine izin verilmediğini belirtti.

Ulyanov, İslami'nin UAEA Genel Konferansı'nda bulunması gerektiğini vurguladı. Ancak Avusturya hükümetinin yükümlülüklerini yerine getirmediğini, bu nedenle katılımın gerçekleşmediğini ifade etti.

Büyükelçi Ulyanov, Avusturya'nın ev sahibi ülke olarak UAEA üye ülkelerine eşit yaklaşması gerektiğini kaydetti.

Avusturya'nın BM Viyana Temsilcisi Christian Ebner ise ülkesinin ev sahibi yükümlülüklerini yerine getirme konusunda kararlı olduğunu savundu.

Ebner, İran heyetinin vizelerinin BM'nin seyahat yasağı nedeniyle reddedildiğini belirtti. Avusturya'nın bu konferans için ilgili komisyondan muafiyet talep ettiğini ancak bu isteğin "uzlaşma sağlanamadığı" gerekçesiyle reddedildiğini söyledi.

ABD'nin BM Viyana Ofisi Daimi Temsilcisi Büyükelçi Preston Wells Griffith, ülkesinin İslami'nin Avusturya'ya gelmesine engel olunmasındaki rolünü kabul etti.

Griffith, "ABD, bu muafiyet talebine itiraz etti. Bu durum BM Yaptırım Komitesi kuralları uyarınca BM Güvenlik Konseyi'nin söz konusu talebi reddetmesiyle sonuçlandı." açıklamasını yaptı.

Griffith, İran'ın nükleer güvenlik konusunda "anlamlı bir işbirliği" yapmadan Genel Konferansa katılmasına izin veremeyeceklerini dile getirdi. Griffith, "Bu yetkilinin katılımı, İran'ın UAEA toplantılarını propaganda sahnesi olarak kullanmasına, aynı zamanda somut işbirliğinden kaçınmasına yol açacaktır." değerlendirmesinde bulundu.

Griffith, İran'ın "barışçıl kullanımla bağdaşmayacak seviyelerde uranyum zenginleştirdiği" gerekçesiyle BM tarafından yaptırım listesine alındığını savundu.

UAEA'nın 182 üyesini bir araya getiren Genel Konferans, Ajansın başlıca politika belirleme organıdır. Konferans her yıl düzenlenir.

Konferansta Ajansın faaliyetleri ve bütçesi ele alınacak. Nükleer güvenlik, emniyet, güvence denetimleri, teknik işbirliği ve nükleer teknolojinin barışçıl kullanımı da gündemde yer alıyor.

Üye ülkeler hafta boyunca karar tasarılarını değerlendirecek. Ayrıca UAEA Yönetim Kurulunun yeni üyelerini seçecek.

UAEA 70. Genel Konferansı 18 Eylül'de sona erecek.

Daha önce İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Tahran'da yaptığı açıklamada Avusturya'nın Muhammed İslami'ye vize vermeyi reddettiğini duyurmuştu.