Prof. Mihail Gusman: Güney Kafkasya yeni fırsatlar alanına dönüştü

Azerbaycanlı Uluslararası Gazetecilik Profesörü Mihail Gusman, Güney Kafkasya'nın geçmişte çatışmalarla anıldığını belirtti. Gusman, Azerbaycan'ın işgal altındaki topraklarını geri alması ve Ermenistan ile barış anlaşması sürecinin ilerlemesiyle bölgenin yeni fırsatlar sunduğunu kaydetti. Bu fırsatlar arasında ulaşım koridorları ve ekonomik bağlantılar öne çıkıyor.

Gusman, Anadolu Ajansı (AA) muhabirine 2. Karabağ Savaşı sonrası Güney Kafkasya'da yaşanan gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Gusman, Güney Kafkasya'nın geçmişte çatışmalarla özdeşleştiğini hatırlattı. Bölge, bugün dünyanın önde gelen aktörlerinin ilgisini çekiyor.

Gusman, "Bugün durum köklü şekilde değişti. Her şeyden önce Azerbaycan işgal altındaki topraklarını kurtarabildi. Azerbaycan ve Ermenistan barış anlaşmasının imzalanmasının eşiğinde ve bu anlaşma zaten parafe edildi. Güney Kafkasya artık yeni fırsatlar alanına dönüştü." dedi.

Gusman, yeni ulaşım koridorları ve ekonomik bağlantılar sayesinde Güney Kafkasya'nın önemli aktörlerin ilgisini çektiğini söyledi. ABD, Çin ve Rusya gibi büyük güçler bölgeye ilgi gösteriyor. Gusman, "Güney Kafkasya'da Türkiye için de büyük fırsatlar açılıyor. Burada Hazar Denizi'ne çıkış, Orta Koridor var. Yani bugün bu artık pratik bir gerçeklik." ifadelerini kullandı.

Azerbaycan önemli bir bağımsız jeopolitik aktör oldu

Gusman, Azerbaycan'ın 2. Karabağ Savaşı sonrası egemenliğini yeniden tesis ettiğini belirtti. Bu durum ülkenin bölgesel ve küresel konumunu güçlendirdi. Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in politikaları bu süreçte önemli rol oynadı.

Gusman, Azerbaycan'ın farklı ülkelerle geliştirdiği ilişkilere dikkati çekerek, "Azerbaycan çok önemli bir bağımsız jeopolitik aktör oldu." ifadesini kullandı.

Gusman, Azerbaycan'ın farklı ülkelerle ilişkilerine dikkat çekti. Ülke, ABD ile stratejik ortaklık, Rusya ile 2022'de stratejik anlaşma ve Türkiye ile güçlü ilişkilere sahip. Bakü'nün İran'la da istikrarlı ilişkiler yürüttüğünü kaydetti.

Avrupa'nın Azerbaycan'ın imkanlarına ilgisi artıyor. Gusman, Avrupa'nın Rus hidrokarbonlarından vazgeçmesinin ardından Azerbaycan'ın enerji alanında etkili bir aktör olduğunu ifade etti.

Azerbaycan'ın Orta Asya ülkeleriyle ilişkileri aktif şekilde gelişiyor. Cumhurbaşkanı Aliyev'in Özbekistan ve Kırgızistan ziyaretleri ile ikili ve geniş formatlı görüşmeler yoğunlaştı.

Zengezur Koridoru bir barış koridoru olabilir

Gusman, Zengezur Koridoru'nun Azerbaycan ile Nahçıvan arasındaki ulaşım bağlantısı için önemli olduğunu belirtti. Bu güzergah, gelecekte bölgenin en önemli ticaret yollarından biri olabilir.

Zengezur Koridoru'nun Türkiye açısından da yeni yollar ve imkanlar oluşturacağını ifade eden Gusman, "Zengezur Koridoru bir barış koridoru olabilir." dedi.

Gusman, Zengezur Koridoru'nun Türkiye'ye Anadolu'dan Orta Asya'ya uzanan coğrafyada ekonomik ve siyasi varlığını güçlendirme fırsatı sunduğunu kaydetti. Orta Asya ülkeleri önemli ekonomik potansiyele sahip.

Güney Kafkasya, ABD ve Avrupa için de yeni fırsatlar sunuyor. Gusman, enerji, ulaştırma bağlantıları ve Orta Asya pazarlarına erişimin önem taşıdığını belirtti.

Gusman, Güney Kafkasya'nın farklı ülkelerin çıkarlarının karşılıklı fayda temelinde kesişebileceği bir alan olması gerektiğini ifade ederek, Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) petrol boru hattını buna örnek gösterdi.

Güney Kafkasya'da herkes kendi çıkarını bulmalı

Gusman, Azerbaycan Ulusal Lideri Haydar Aliyev'in BTC projesini örnek gösterdi. Bu proje, farklı ülkeleri bir araya getirdi ve davet edilen herkes kazandı.

BTC'nin bugün de başarılı şekilde işlemesinin, farklı ülkelerin çıkarları arasında denge kurulmasından kaynaklandığını belirten Gusman, ABD, Rusya, Fransa, İngiltere ve Türkiye'nin projede kendi çıkarlarını bulduğunu söyledi.

Gusman, "Şimdi Güney Kafkasya'da ortaya çıkan bu yeni fırsatlarda da herkesin kendi çıkarını bulması gerektiği yönünde bir benzerlik görüyorum." ifadesini kullandı.

Rusya-Ukrayna Savaşı bölgesel dengeleri değiştirdi

Gusman, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın sadece iki ülke ilişkilerini değil, daha geniş bir coğrafyayı etkilediğini belirtti. Savaş nedeniyle ticaret güzergahları, enerji akışları ve hava ulaşımı değişti.

Azerbaycan-Türkiye İlişkileri

Gusman, Azerbaycan ile Türkiye arasındaki ilişkilerin bölgesel istikrar için önemli olduğunu vurguladı. Bu ilişkiler, iki kardeş ülke arasındaki bağların ötesine geçiyor. Türkiye'nin 2. Karabağ Savaşı sırasında Azerbaycan'a gösterdiği dayanışmaya dikkat çekti.

Gusman, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Zafer Geçidi'ne katılımını hatırlatarak, bunun Azerbaycan halkının hafızasında yer ettiğini söyledi.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev ile Cumhurbaşkanı Erdoğan arasındaki yakın ve güvene dayalı ilişkiye de değinen Gusman, "İki lider arasındaki kişisel uyum, zor meselelerde ve çok hassas şekilde çözülmesi gereken bir düğüm olduğunda belirleyici rol oynuyor." dedi.

Azerbaycan ile Türkiye arasındaki ilişkilerin temel belgelerinden biri olarak Şuşa Beyannamesi'ne işaret eden Gusman, belgenin iki ülke arasındaki ittifak ilişkilerinin niteliğini uzun yıllar boyunca belirlediğini söyledi.