Emine Erdoğan: Sıfır Atık iklim krizinde çözümün aktörü

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi ve Birleşmiş Milletler (BM) Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı Emine Erdoğan, "Sıfır Atık hareketi, iklim krizi karşısında bireyi çaresiz bir gözlemci olmaktan çıkarıp çözümün baş aktörü haline getirmiştir. Küçük görünen davranış değişikliklerinin, yaygınlaştığında toplumsal bir kültüre, doğru politikalarla desteklendiğinde ise kalıcı bir sisteme dönüşebildiğini kanıtlamıştır." ifadelerini kullandı.

Emine Erdoğan, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Sıfır Atık Vakfının ana sponsorluğunda düzenlenen New York İklim Haftası açılış etkinliğine katıldı.

Etkinlik alanına gelişinde Emine Erdoğan'ı, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş, Climate Group CEO’su Helen Clarkson ve Yönetim Kurulu Kıdemli Üyesi Emma Cox ile diğer yetkililer karşıladı.

Konuşmasına Türk halkının sevgi ve saygılarını ileterek başlayan Emine Erdoğan, etkinliği düzenleyenlere misafirperverlikleri için teşekkürlerini sundu.

New York İklim Haftası'nda bulunmaktan memnuniyet duyduğunu belirten Emine Erdoğan, "İklim değişikliği, insan faaliyetlerinin yeryüzünde bıraktığı ağır yükün en görünür sonuçlarından biridir. Elbette fosil yakıtların, sanayi süreçlerinin ve yüksek emisyonların bu krizdeki payını biliyoruz. Fakat kendimize şu soruyu da sormalıyız, 'Bizi böylesine büyük bir krizle karşı karşıya getiren yalnızca fosil yakıtlar mıdır? Dev sanayiler midir? Yoksa bütün bunları sürekli daha fazlasını üretmeye zorlayan, sınır tanımayan bir tüketim talebi midir?'" ifadelerini kullandı.

Emine Erdoğan, iklim değişikliğinin insanın manevi ikliminin değişmesinin bir sonucu olduğunu belirtti. Konuşmasında şunları kaydetti:

"Çünkü, ürettiğimiz her şeyin kısa bir ömrü olduğunu, her nesnenin bir gün çöpe dönüşeceğini baştan kabul eden bir düzen kurduk. 1950'lerden bu yana dünyada üretilen yaklaşık 9,2 milyar ton plastiğin 7 milyar tonunun atığa dönüşmüş olması, bu anlayışın nasıl bir bedel ürettiğini açıkça ortaya koyuyor. Üstelik bu yük, yeryüzüne adil biçimde dağılmıyor. Yüksek tüketim düzeylerinin ürettiği çevresel maliyetler çoğu zaman bu tüketimden en az pay alan toplumların, kırılgan coğrafyaların ve gelecek nesillerin omuzlarına bırakılıyor. Öyleyse işe atıklarımızla birlikte alışkanlıklarımızdaki aşırılıkları azaltarak, sistemlerle birlikte zihniyetimizi de değiştirerek başlamalıyız. Doğayla ilişkimizi yeniden ölçü ve adalet üzerine kurmalıyız."

Sıfır Atık hareketinin bu anlayıştan doğduğunu belirten Emine Erdoğan, projenin tüketimin ve israfın hayatın olağan bir parçası haline geldiği bir çağda, sınırları ve sorumluluğu hatırlatan ahlaki bir duruş olduğunu kaydetti.

Doğayı sınırsız bir kaynak deposu olarak görmekle insanlara emanet edilmiş bir varlık olarak görmek arasında temel bir zihniyet farkı olduğunu ifade eden Emine Erdoğan, "Sıfır Atık, bu emanet bilincinin, gündelik hayata tercüme edilmesidir. Biz emanet bilincini davranışa, davranışı ise kalıcı bir sisteme dönüştürmek amacıyla ilk adımı kendi çalışma ortamımızda attık. 2017 yılında Cumhurbaşkanlığı yerleşkemizde başlattığımız sıfır atık uygulamaları, kısa sürede okullara, hastanelere, belediyelere, kamu kurumlarına ve hanelere yayıldı. O dönem yüzde 13 olan geri kazanım oranımız, bugün yüzde 37'nin üzerine çıkmış durumda. Elbette bu dönüşümün rakamlarla ifade edilebilecek pek çok sonucu var. Fakat bizim için esas kazanım, insanların değişimin yalnızca muhatabı değil öznesi olabileceğini görmesi oldu." dedi.

Emine Erdoğan, konuşmasında "Sıfır Atık hareketi, iklim krizi karşısında bireyi çaresiz bir gözlemci olmaktan çıkarıp çözümün baş aktörü haline getirmiştir. Küçük görünen davranış değişikliklerinin, yaygınlaştığında toplumsal bir kültüre, doğru politikalarla desteklendiğinde ise kalıcı bir sisteme dönüşebildiğini kanıtlamıştır." ifadelerini kullandı.

Bu yaklaşımın devletlerin ve şirketlerin sorumluluğunu azaltmayacağını, aksine büyütüp tarif edeceğini belirten Emine Erdoğan, "İnsanların doğru tercihini kolaylaştıracak altyapıyı kurmak, ürünleri daha uzun ömürlü, onarılabilir ve yeniden kullanılabilir biçimde tasarlamak, döngüsel üretimi mümkün kılacak teknolojileri geliştirmek ve bunlar için uluslararası işbirliği tesis etmek, bizlerin ortak sorumluluğudur. İşte bu sebeple Sıfır Atık hareketinin yerelden küresele uzanan yolculuğunu son derece kıymetli buluyorum." dedi.

Emine Erdoğan, BM Genel Kurulu'na 2022'de sundukları Sıfır Atık kararının geniş uluslararası destekle kabul edildiğini hatırlattı. 30 Mart'ın Uluslararası Sıfır Atık Günü ilan edildiğini ve başkanlığını yürüttüğü BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu'nun kurulduğunu anımsattı. "Kasım ayında, Türkiye'de ev sahipliği yapacağımız COP31'de de, Sıfır Atık yaklaşımının, iklim eyleminin güçlü araçlarından biri olarak ele alınmasını çok önemsiyoruz." diye konuştu.

Emine Erdoğan, New York İklim Haftası'nın açılışında Sıfır Atık'ı konuşmalarının, ortak arayışın ve giderek büyüyen küresel sahiplenmenin anlamlı bir göstergesi olduğunu dile getirdi. Sözlerine şöyle devam etti:

"Ben bu konuşmayı yaparken New York'ta onlarca ton atık üretildi. İstanbul'da da, dünyanın pek çok şehrinde de durum farklı değil. Şu bir gerçek ki geleceğin çözümlerini konuşurken bugünün sorunlarını üreten alışkanlıklarımızı sürdürdüğümüz müddetçe hiçbir hedef, tek başına yeterli; hiçbir teknoloji, tek başına çözüm olamayacaktır. Bu buluşmanın gerçek değerini de burada söylediklerimizden çok buradan ayrıldıktan sonra neyi farklı yapacağımız belirleyecektir. New York İklim Haftası'nın, yeni fikirlerle birlikte yeni alışkanlıklara, ortak sorumluluklarla birlikte ortak eyleme vesile olmasını diliyorum."

Emine Erdoğan, konuşmasının ardından çağdaş ebru sanatçısı Garip Ay'ın canlı performansını izledi.

Sanatçı Ay ile sohbet eden Emine Erdoğan, Ay'ın ebru çalışmasına katkıda bulundu.

Programa, gazete ve televizyonların genel yayın yönetmenleri ile çok sayıda davetli katıldı.