Hashim Thaçi davası: Üsküp'te UÇK kararına protesto

Kuzey Makedonya'nın başkenti Üsküp'te, eski Kosova Cumhurbaşkanı Hashim Thaçi'nin de aralarında bulunduğu Kosova Kurtuluş Ordusunun (UÇK) eski komutanlarının Hollanda'nın Lahey kentindeki davada savaş suçlarından mahkum edilmesini ve hapis cezalarına çarptırılmasını protesto etmek amacıyla gösteri düzenlendi. "Benim adıma değil" sloganıyla İskenderbey Meydanı'nda düzenlenen gösteride, eski UÇK komutanlarına destek konuşmaları yapıldı.

Göstericiler, hayal kırıklığı olarak nitelendirdikleri mahkeme kararını kınadı. Yaklaşık bir saat süren gösteri olaysız sona erdi.

Benzer gösteriler Kosova'nın başkenti Priştine'nin yanı sıra Arnavut diasporasının yaşadığı farklı Avrupa şehirlerinde de düzenleniyor.

Hollanda'nın Lahey kentinde görülen davada karar 16 Eylül'de açıklandı. Mahkeme, Thaçi ve diğer UÇK komutanları Jakup Krasniqi, Kadri Veseli ve Rexhep Selimi'yi 385 kişiye yönelik keyfi gözaltı, 49 kişiye yönelik kötü muamele, 303 kişiye yönelik işkence ve 96 kişiye yönelik cinayet dahil olmak üzere savaş suçlarından suçlu buldu.

Söz konusu suçlardan Thaçi ve Krasniqi 25'er yıl, Veseli 18 yıl ve Selimi 13 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

Kosova Özel Odaları ve Özel Savcılığı

Kosova Özel Odaları ve Özel Savcılığı olarak da anılan özel mahkeme ve bünyesindeki Özel Savcılık Lahey'de kuruldu ancak Kosova yasalarına göre faaliyet gösteriyor.

Kosova'da 1998-2000 döneminde işlendiği öne sürülen savaş suçlarını araştırmak ve yargılamak amacıyla kurulan bu yargı organı, uluslararası hakim ve savcılardan oluşuyor.

Özel Savcılık, 2019 başından bu yana UÇK'nin onlarca eski mensubunu ifade vermek üzere davet etmişti.

Kosova'nın eski Cumhurbaşkanı Hashim Thaçi, Jakup Krasniqi, Kadri Veseli ve Rexhep Selimi'nin de aralarında bulunduğu UÇK komutanları, 3 Nisan 2023'ten beri Lahey'de tutuklu yargılanıyor. Bu isimler hakkındaki ilk iddianame 26 Ekim 2020'de onaylanmış, iddianamede adı geçenlerin 100 kişinin ölümünden sorumlu oldukları öne sürülürken sanıkların cinayet, sürgün ve işkence gibi savaş suçlarıyla itham edildikleri bildirilmişti.

Kosova Savaşı ve bağımsızlık süreci

1998-1999 döneminde yaşanan, NATO'nun Sırbistan ve Karadağ'ın oluşturduğu Yugoslavya Federal Cumhuriyeti'ne yönelik kara ve hava harekatıyla son bulan Kosova Savaşı'nda, çoğu Arnavut 10 binden fazla Kosovalı öldürüldü, farklı etnik gruplara mensup 1 milyonun üzerinde Kosovalı evlerini terk etmek zorunda kaldı.

UÇK, Kosovalı Arnavutlar tarafından 1990'lı yıllarda Yugoslav güçlerine karşı çıkmak ve Kosova'yı bağımsız ülke haline getirmek hedefiyle kuruldu.

Savaşın sona ermesinin ardından UÇK feshedildi ve komutanları ile askerleri ülkenin yeni oluşturulan güvenlik kurumlarına katıldı.

Kosova, 17 Şubat 2008'de Sırbistan'dan tek taraflı bağımsızlığını ilan etti ancak Sırbistan, Kosova'yı halen "kendi toprağı" olarak görüyor.