Yeni üretim sezonu başlarken yaş meyve sebze sektöründe Rusya’nın domates kotası ile Avrupa pazarında endişe yaşanmaya başladı. Antalya Ticaret Borsası’nda (ATB), yeni üretim sezonu öncesi yaş meyve ve sebze sektörünün sorunlarını tartışıldı. Pandemi sürecinde yaş meyve ve sebze sektörünün değerlendirildiği toplantıda üretimde sorunlar, ihracatta yaşanan gelişmeler, talep ve çözüm önerileri görüşüldü.

Enflasyonun nedeni yaş meyve sebze gösteriliyor

ATB Başkanı Ali Çandır, yaş meyve ve sebzenin 3’te 1’i, domatesin de 4’te 1’inin toptancı hallerinden geçtiğini söyledi. Son zamanlarda hale giren meyve ve sebze miktarının azaldığını, fiyatının ise artığını belirten Çandır, şunları kaydetti. ‘’Enflasyon yüksek çıksa bunun sebebi yaş meyve sebze sektörüymüş gibi algı yaratılıyor. Üreticimiz, komisyoncumuz, tüccarımız, perakendecimiz zan altında kalıyor ve itibarsızlaştırılıyor. Bunun birçok nedeni var. Ama çözümü için komisyonculuğun kaldırılması,  üretici birlikleri ya da kooperatif kurulması hatta devlet eliyle ticaretin yapılması gündeme geliyor.” Yaş meyve sebze sektöründe değişen koşullara göre ticareti geliştirecek, üretimi organize edecek sistemlerin geliştirilmesi gerektiğini anlatan Çandır, şöyle devam etti. ‘’Ülke olarak üretmekten, çalışmaktan başka şansımız yok. Üretecinin hakkını hukukunu korumalıyız. Üretici yoksa komisyoncu da yok, tüccar da perakendeci de yok. Bu zincirin bütün halkaları birbirini destekler vaziyette.  Düzenlemeler buna göre yapılmalı.’’ Antalya Yaş Meyve ve Sebze Komisyoncuları Derneği Başkanı Hasan Ali Yılmaz da, devletin komisyoncuyu, tüccarı bertaraf ederek ticaret yapmasının yanlış olduğunu savundu. Yılmaz, ‘’Birçok fabrika özelleştirilirken devletin yaş meyve sebze ticaretine el atmasının soru işareti yaratıyor’’ dedi. ATB 3. Meslek Komitesi Üyesi Cüneyt Doğan ise pandeminin başından beri Türkiye’yi ve dünyayı Antalya çiftçisinin beslediğini söyledi. Doğan, şöyle konuştu. ‘’Bu yıl da yaş meyve ve sebze sektörü için iyi bir yıl olacak. İyi bir ihracat dönemi bekliyoruz. Rus pazarındaki domates kotası hala önemli bir sorun olarak duruyor. Rusya’nın domates kotası dolmak üzere... Rusya’nın kotayı yılbaşına kadar yükseltmesini bekliyoruz. Bu konuda gerekli çalışmalar yapılmalı.’’ Antalya Ziraat Odası Başkanı Nazif Alp de pandemide tarımın öneminin 10 kat arttığına dikkat çekti. Alp, ‘’Ancak üretici alın terinin karşılığını alamadı. Biz üretmezsek nereye kadar ithal edeceğiz. Üreteceğiz önce kendi vatandaşımızı doyuracağız sonra ürünlerimizi ihraç edip para kazanacağız. Bu nedenle ihracat pazarımızın önünün açılıp desteklenmesi gerek. Tarımda çiftçiyi küstürürsek bir daha toprağına dönmez’’ dedi. Antalya Karantina Müdürü Ekrem Çetin ise ihracat rakamlarının bir önceki döneme göre yüzde 30 arttığını, hastalık yönünden de sıkıntılı bir dönemin atlatıldığını kaydetti. ANSİAD temsilcisi çiçek ihracatçısı Lütfü Göbüş, yaş meyve ve sebze ile kesme çiçeğin hava yolu ticaretinde sıkıntı yaşandığını anımsattı. Göbüş, ‘’Uçak kargo yüklemelerinde yaşanan sarkmalar TIR yüklemelerinde yaşanmıyor. Ancak yaşanan sıkıntı ürünlerin raf ömrünü etkiliyor’’ diye konuştu. Pandemide Türkiye’yi Antalya’nın doyurduğunu vurgulayan perakende market temsilcisi Özgür Güneş, özetle şunları kaydetti. ‘’Antalya’nın ülkeye büyük katkısı oldu. Antalya çiftçisine ve komisyoncusuna çok teşekkür ediyorum. Geçen dönemden bazı dersler aldık. Ama zor bir dönem bizi bekliyor. Bu dönemde Avrupa’yı besleyecek miyiz, Rusya’ya mal gönderebilecek miyiz bunlara bakmak lazım.’’