. "Türk Milleti" deyiminin anlamı, kavramı ve önemi nedir?
. "Türk Milleti" deyimi, yalnızca belirli “bir etnik kökeni değil”, ortak bir geçmişi, kültürü ve gelecekte beraber yaşama arzusunu ifade eden sosyolojik, hukuki ve siyasi bir üst kimliktir.
. Bu deyim, Türkiye Cumhuriyeti'nin temellerini oluşturan en birleştirici güçtür.
. TÜRK MİLLETİ deyimini üç ana boyutta incelemek, tam anlamını kavramamıza yardımcı olur:
. Anayasamızın 66. maddesinde bu kavramın hukuki çerçevesi çok net bir biçimde çizilmiştir:
"TÜRK DEVLETİNE VATANDAŞLIK BAĞI İLE BAĞLI OLAN HERKES TÜRKTÜR."
. Bu tanım, "Türk Milleti" deyiminin “ırki veya dini” bir temele değil, “vatandaşlık hukukuna” dayalı olduğunu gösterir. Yani bu çatı altındaki “her birey, kökeni ne olursa olsun” “eşit haklara” sahip olarak “Türk Milleti”nin birer üyesi olarak kabul edilir.
. Mustafa Kemal Atatürk'ün “milleti tanımlarken” kullandığı ünlü tanım, sosyolojik derinliği özetler:
"TÜRKİYE CUMHURİYETİ'Nİ KURAN TÜRKİYE HALKINA TÜRK MİLLETİ DENİR."
. Buradaki kilit noktalar şunlardır:
a-Ortak Dil ve Kültür: Türkçe, bu milletin ortak iletişim ve kültür dilidir. Devletin resmi dili Türkçe’dir.
b-Tarihsel Miras: Binlerce yıllık bir tarihin, acıların ve zaferlerin (Kurtuluş Savaşı gibi) ortak mirasına sahip çıkmaktır.
c-Gelecek İdeali: "Çağdaş uygarlık seviyesine ulaşma" hedefinde birleşmektir.
. "Türk Milleti" deyimi, egemenliğin kaynağını belirtir. Saltanatın veya bir zümrenin değil, “milli egemenliğin” temelidir.
a-Bölünmez Bütünlük: “Üniter devlet yapısının” harcıdır.
Farklılıkları bir zenginlik olarak kabul ederken, siyasi ve toprak “bütünlüğünü” bu isim altında toplar.
b-Bağımsızlık Karakteri: "Millet" olma bilinci, bir topluluğu "yığın" olmaktan çıkarır; ona “kendi kaderini tayin etme gücü” ve “bağımsızlık ruhu” verir.
. “Türk Milleti” Kavramı Özetle:
a-Bu kavram bir "Şemsiye Kimlik"tir.
b-İçindeki “her rengi korur” ama hepsini “tek bir güçlü gövdede” birleştirir.
c-Bu deyim; “adalette eşitliği, hürriyette kardeşliği ve devlete bağlılıkta sadakati” temsil eder.
. Bu kavramın tarihsel süreçte biçimlenişi:
. Atatürk'ün "Milliyetçilik" ilkesine dair kronolojik inceleme:
. "Türk Milleti" kavramının bir imparatorluk küllerinden modern bir ulus devlete dönüşme süreci, dünya tarihindeki en etkileyici “toplumsal inşa” süreçlerinden biridir.
. Bu süreci, “Atatürk'ün milliyetçilik anlayışı”nın evreleriyle kronolojik olarak inceleyelim:
. Bu dönemde "Türk Milleti" kavramı, işgale karşı direnişin birleştirici gücü olarak kullanılmıştır.
a-Amasya Tamimi (1919): "Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır" denilerek, egemenliğin kaynağı ilk kez bir şahıstan (Padişah) alınarak soyut ama güçlü bir kavram olan "Millet"e verilmiştir.
b-Misak-ı Milli (1920): Türk Milleti'nin yaşam alanı olan "Ulusal Sınırlar" çizilmiş, kader birliği hukuki bir metne dökülmüştür.
. Cumhuriyet'in ilanıyla birlikte, "Millet" kavramı dini veya etnik bir aidiyetten çıkarılıp “hukuksal bir kimliğe” dönüştürülmüştür.
a-1924 Anayasası: "Türkiye ahalisine din ve ırk farkı olmaksızın vatandaşlık itibarıyla Türk denir" maddesiyle objektif milliyetçilik anlayışı benimsenmiştir.
b-Atatürk’ün Tanımı: Atatürk, milleti "zengin bir hatıra mirasına, beraber yaşama hususunda ortak arzu ve rızaya sahip olan insan topluluğu" olarak tanımlamıştır.
. 1931'de CHP Programı'na giren ve 1937'de Anayasa'ya eklenen “Milliyetçilik” ilkesi, dünyadaki “ırkçı akımların aksine” insancıl ve barışçıl bir karakter kazanmıştır.
. TÜM BU DEĞERLERİN HER BİRİNİN ÖNEMİNİ, DEĞERİNİ VE ANAYASADAKİ YERİNİ BİLMELİYİZ.
. Bir toplumun sahip olduğu hakları koruyabilmesinin ilk adımı, o hakların dayandığı “temelleri” ve yasal güvenceleri bilmesidir.
. Anayasamız, bu değerlerin yalnızca birer temenni değil, devletin “varlık nedeni” ve yurttaşın en büyük “güvencesi “olduğunu “tescil” eder.
. Bu temel değerlerin Anayasa’daki yerini ve önemini üç ana başlıkta inceleyebiliriz:
. Türkiye Cumhuriyeti’nin kimliğini oluşturan değerler, Anayasa’nın ilk üç maddesinde toplanmıştır ve 4. madde ile bu değerlerin değiştirilmesi veya değiştirilmesinin teklif edilmesi dahi yasaklanmıştır.
a-Cumhuriyetçilik (Madde 1): Devletin yönetim şeklinin şahıslara değil, halka ait olduğunun tescilidir.
b-Demokratik, Laik ve Sosyal Hukuk Devleti (Madde 2): Toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı bir yapıyı garanti eder.
c-Üniter Yapı ve Anadil (Madde 3): "Devleti, ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütündür." ifadesiyle vatanın ve milletin parçalanamazlığı, bayrağı ve resmi dili (Türkçe) anayasal koruma altındadır.
. Demokrasinin "kağıt üzerinde" kalmaması için gereken “teknik ve hukuki” alt yapıdır.
a-Milli Egemenlik (Madde 6): Egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğu ve hiçbir kişiye, zümreye veya sınıfa bırakılamayacağı vurgulanır.
b-Güçler Ayrımı: Yasama (TBMM), Yürütme ve Yargı erklerinin birbirini denetlemesi, iktidarın keyfiliğini önleyen en büyük mekanizmadır. Hukuk devletinin kalbi burada atar.
. Yalnızca siyasi değil, “ekonomik ve kültürel bağımsızlığın” da yol haritasıdır.
a-Milli Ekonomi ve Doğal Varlıklar (Madde 168-169): Doğal servetlerin ve kaynakların aranması ve işletilmesi “devletin hüküm ve tasarrufu” altındadır.
Ormanların korunması “anayasal bir görevdir”.
b-Çağdaş Uygarlık Hedefi: Anayasa'nın Başlangıç metninde ve 174. maddesinde (İnkılap Kanunlarının Korunması) açıkça belirtilen "çağdaş medeniyet düzeyine ulaşma" azmi, devletin dinamik ve ilerici karakterini belirler.
. “TÜRK MİLLETİ” Tüm Değerlerine Sahip Çıkmaktadır:
. “TÜRK MİLLETİ” TÜM VARLIĞI İLE DEVLETİN “KURULUŞ” İLKELERİNE, ATATÜRK DEVRİMLERİNE, YURDUNA, TOPRAĞINA, DOĞAL VARLIKLARINA, HALKINA, ULUSAL SINIRLARINA, BAĞIMSIZLIĞINA, EGEMENLİĞİNE, ÖZGÜRLÜĞÜNE, ÜNİTER DEVLET YAPISINA, ULUSAL DEĞERLERİNE, ANAYASASINA, ANADİLİNE, CUMHURİYETE, DEMOKRATİK LAİK, HUKUK DEVLETİNE, GÜÇLER AYRIMINA, PARLAMENTER YAPIYA, ÇAĞDAŞ UYGARLIK HEDEFLERİNE, MİLLİ EKONOMİYE, ÜÇLER AYRIMINA SAHİP ÇIKACAKTIR.”
. Bu güçlü ve kararlı ifade, bir milletin varlığını borçlu olduğu temel değerlerin kapsamlı bir özetidir.
. Bu ilkeler, toplumsal hafızanın ve devlet geleneğinin sarsılmaz sütunlarını temsil ediyor.
. Özellikle vurguladığım unsurlar üzerinden birkaç noktaya değinmek gerekirse:
. Bu maddeler, yalnızca birer siyasi kavram değil, aynı zamanda bir toplumun “ortak geleceğine” duyduğu “inancın ve sadakatin” bir yansımasıdır.
a-Egemenlik ve Bağımsızlık: Bir ulusun nefes alabilmesi için gereken en temel şarttır. "Tam bağımsızlık" karakteri, bu metnin ruhunu oluşturuyor.
b-Hukuk Devleti ve Güçler Ayrımı: Demokrasinin sadece bir isimden ibaret kalmaması, adaletin ve denetimin mekanizmalarının işlemesi için hayati önem taşır.
c-Cumhuriyet ve Çağdaşlık: Atatürk’ün "en büyük eserim" dediği Cumhuriyetin, “muasır medeniyetler seviyesinin üzerine” çıkma hedefiyle perçinlenmesidir. (Çağdaş uygarlık düzeyinin üzerine)
ç-Üniter Yapı ve Anadil: Toplumsal bütünlüğü koruyan, geçmişten “geleceğe köprü” kuran birleştirici unsurlardır.
. “Türk Milleti” bazı güçlerin ve odakların halkı kandırmasına, bölmesine, ayrımcılık, fesatlık, düşmanlık düşünceleri aşılamasına ve hainlik planlarına asla kanmayacaktır.
GÖNEN ÇIBIKCI
Yorumlar
…Yorumlar yükleniyor…