İzmir’in koruyucu azizi olarak kabul edilen ve Hz. İsa’nın havarisi Yuhanna’nın öğrencisi olan St. Polikarp, şehadetinin yıl dönümünde adına düzenlenen özel bir bayramla anıldı.
Tarih boyunca farklı medeniyetlerin ve inançların büyük bir uyumla yan yana var olduğu, cami ve kiliselerin aynı gökyüzünü paylaştığı, antik çağ uygarlıklarından Osmanlı, Rum, Yahudi ve Levanten kültürlerine uzanan izler taşıyan çok katmanlı ve kozmopolit kimliğiyle İzmir, bu tarihsel ve kültürel mirası yansıtan manevi bir anma törenine bir kez daha ev sahipliği yaptı.
14 Şubat’ta "Novena" (dokuz günlük dua) hazırlık süreciyle başlayan anma programı, 23 Şubat akşamı gerçekleştirilen “Görkemli Papalık Ayini” ile tamamlandı. Ayin, kentin en eski kilisesi olma unvanını taşıyan ve azize ithaf edilen Saint Polikarp Kilisesi’nde icra edildi.
Kanuni Sultan Süleyman’ın izniyle 1625 yılında inşa edilen ve İzmir’in simgelerinden Saat Kulesi’nin de mimarı olan Raymond Charles Péré’nin imzasını taşıyan tarihi mabette, yükselen dualar İzmir’in hoşgörü iklimini, birlikte yaşama iradesini ve inançların kardeşliğini bir kez daha pekiştirdi. Aziz Polikarp Bayramı kapsamında gerçekleştirilen ayin boyunca tütsüler eşliğinde kentin antik çağlardan bugüne uzanan inanç birikimini yansıtan dualar okundu, barış ve hoşgörü mesajları paylaşıldı.
Vatikan’ın İzmir doğumlu Apostolik Elçisi Monsenyör Julio Murat tarafından yönetilen ayin, Hristiyan dünyasının farklı mezheplerini ve temsilcilerini bir araya getirdi. İzmir Rum Ortodoks Kilisesi Metropoliti Bartholomeos Samaras, törene eşlik ederek ekümenik dayanışma sergilerken, İzmir Katolik Başpiskoposu Monsenyör Martin Kmetec, Alsancak Kutsal Tesbih Kilisesi’nden Peder Igor Barbini ve Peder Giuseppe Gandolfo ile İzmir Başepiskoposluğu’na bağlı çok sayıda din adamı kalabalık bir cemaat eşliğinde litürjiye (dini ibadet düzeni ve törenlerin belirli bir ritüele göre yapılması) katıldı. Monsenyör Julio Murat’ın Türkçe ve İtalyanca vaaz verdiği ayinde, Aziz Polikarp’ın kafatasına ait bir parça Novena süresinde olduğu gibi tüm ayin boyunca da hürmet edilmek üzere takdim edildi. Kilise korosunun İtalyanca, Fransızca ve Türkçe seslendirdiği ilahiler ayine renk katarken, tarihi mekanın duvarlarında yankılanan dualarda, dayanışma ve birlikte yaşama kültürü bir kez daha vurgulandı. Katılımcılar, fresklerle bezeli kubbenin altında Aziz Polikarp’ın fedakarlıklarla dolu hayat hikayesini dinleyerek manevi bir yolculuğa çıktı.
Aziz Polikarp Bayramı dolayısıyla gün boyunca ziyarete açık tutulan kilisede, katılımcılara yapının tarihi geçmişi, mimari özellikleri ve İzmir’in çok katmanlı kültürel yapısı içindeki yeri hakkında da kısa bilgilendirmeler yapıldı. Tören, kentin yüzyıllardır farklı inanç ve kültürlere ev sahipliği yapan yapısını yansıtan sakin ve saygılı bir atmosferde sona ererken, ayin sonrası Episkoposluğun katkılarıyla cemaate kilisenin büyük salonunda ikramda bulunuldu.
Bu manevi buluşmanın adresi olan ve Aziz Polikarp’ın anısını bin 871 yıldır yaşatan Saint Polikarp Kilisesi, Osmanlı döneminde İzmir’de yapılan ilk kilise olma özelliğini taşıyor. Yapı, teknik olarak "Yedi Kilise" geleneğinin bir parçası sayılmasa da Smyrna’nın (İzmir) inanç tarihindeki derin izleri ve sembolik anlamı dolayısıyla günümüzde inanç turizmi kapsamında en çok ziyaret edilen kültürel miras durakları arasında yer almaya devam ediyor.
İzmir Levantenleri Derneği Üyesi ve Katolik Kilisesi mensubu tarih araştırmacısı Jano Çavuşoğlu, ayinin ardından yaptığı özel açıklamada, kilisenin tarihsel derinliğine ve Aziz Polikarp’ın yaşam öyküsüne dair değerlendirmelerde bulundu. Tarihi yapının İzmir’de Katolik cemaatinin en eski ve en köklü ibadet yapılarından biri olduğuna dikkat çeken Çavuşoğlu, “Kilise adını, MS I. yüzyılın sonları ile II. yüzyılın ortalarında yaşamış, Havari Yuhanna’nın ilk öğrencilerinden olan ve sonradan azizlik mertebesine erişen, dünya çapında önemli bir değere sahip İzmir Piskoposu St. Polikarp’dan alıyor. Roma döneminin o fırtınalı yıllarında, MS 69-155 tarihleri arasında bu topraklarda yaşayan Polikarp, erken dönem Hristiyanlığın en müstesna şahsiyetlerinden biri ve şehrimizin manevi koruyucusudur” diye konuştu.
“St. Polikarp’ın Hristiyan inancından vazgeçmeyi reddettiği gerekçesiyle yargılandığını ve 23 Şubat 155 tarihinde Kadifekale eteklerindeki Roma Stadyumu’nda yakılarak idam edildiğini belirten Çavuşoğlu sözlerini şöyle sürdürdü:
“Bu yönüyle İzmir’in sınırlarını aşan bir anlam taşıyan Aziz, erken dönem Hristiyan dünyasında şehitlik geleneğinin simge isimlerinden biri olarak kabul ediliyor. Hristiyan dünyasında sadakatin, inanç uğruna direnmenin ve şiddete karşı sükunetin sembolü olan Aziz Polikarp, her yıl şehit edildiği tarih 23 Şubat’ta anılıyor. Bu yıl da İzmirli Hristiyanlar Aziz Polikarp’a saygılarını sunmak ve anmak üzere 14-22 Şubat tarihleri arasındaki Novena’nın ardından 23 Şubat’ta ayinde bir araya geldi.”
Kilise yapısının tarihsel gelişimine de değinen Çavuşoğlu, Aziz Polikarp Kilisesi’nin 17. yüzyılın ilk yarısında, Fransa Kralı XIII. Louis’nin isteğiyle 1625 yılında Osmanlı padişahı Kanuni Sultan Süleyman’ın izniyle inşa edildiğini söyledi. Bu durumun, Osmanlı İmparatorluğu’nun gayrimüslim cemaatlere tanıdığı hakların yanı sıra, İzmir’in uluslararası ilişkilerdeki stratejik konumunu da gözler önüne serdiğini ifade eden Çavuşoğlu, “Yapı aynı zamanda İzmir’in Levanten geçmişi ve Katolik cemaatinin kentteki varlığı açısından önemli bir dönüm noktasını temsil ediyor. Kilise, inşa edildiği tarihten itibaren birçok doğal afet ve yangınla karşı karşıya kaldı…” dedi.
Fulya Omaç / İzmir
Yorumlar
…Yorumlar yükleniyor…