Avrupa Birliği'nin (AB) sanayide yeşil ve dijital dönüşümü hızlandırmak amacıyla hayata geçirdiği en yeni ve kritik stratejilerden biri olan Temiz Sanayi Mutabakatı kapsamında düzenlenen uluslararası etkinlikte Türkiye'den 8 kurum ve kuruluş, geliştirdikleri proje ve ortaklık önerilerini uluslararası ekosisteme aktardı.

Avrupa'nın yeşil dönüşüm ve sanayide karbonsuzlaşma gündemi, Avrupa Komisyonu'nun "Temiz Sanayi Mutabakatı" yaklaşımıyla yeni bir evreye girdi. Karbonsuzlaşma, artık sadece bir iklim hedefi değil; endüstriyel güç, teknolojik kapasite, ekonomik dayanıklılık, stratejik işbirlikleri ve küresel rekabetçilik meselesi olarak ele alınıyor. Avrupa'nın sanayi politikaları, stratejik değer zincirleri ve üretim kapasitesi odağında yeniden şekilleniyor.

Bu kapsamda TÜBİTAK koordinasyonunda, Avrupa Birliği tarafından finanse edilen Ufuk Avrupa Türkiye Teknik Destek Projesi desteğiyle "Temiz Sanayi Mutabakatı" (Clean Industrial Deal) alanında Uluslararası Ağ Kurma Etkinliği gerçekleştirildi. Kullanıma açılan eşleştirme platformu, AB'nin sanayide yeşil ve dijital dönüşümü hızlandırma stratejisi kapsamındaki uluslararası işbirliği ve ortaklık arama platformu olarak öne çıkıyor.

Çevrim içi etkinlik, Türk araştırma kuruluşlarını, üniversitelerini, KOBİ'lerini ve sanayi devlerini Avrupa'daki küresel ortaklarla buluşturdu.

TÜBİTAK Ufuk Avrupa Ulusal Koordinatörü Çağrı Yıldırım, etkinlikte yaptığı konuşmada karbonsuzlaşmanın, endüstriyel rekabetçilik, teknolojik kapasite ve ekonomik dayanıklılığın temel kaynağı olduğunu vurguladı.

Etkinlikte Avrupa sanayisinin dönüşümüne yön verecek fon fırsatları ve politika öncelikleri, davetli uzmanların sunumlarıyla detaylandırıldı.

A.SPIRE Danışma ve Programlama Grubu Döngüsellikten Sorumlu Başkan Yardımcısı Dr. Richard Heyn, "Processes4Planet" ortaklığı perspektifiyle, Temiz Sanayi Mutabakatı kapsamında 2026-2027 yıllarında açılacak yatay çağrıları ve teknolojilerin TRL 6'dan TRL 8 seviyesine ölçeklendirilmesi sürecini anlattı.

Biyobazlı Sanayi Konsorsiyumu Programlama ve İnovasyon Yöneticisi Samuele Ambrosetti, Döngüsel Bio-Tabanlı Avrupa Ortak Girişimi (CBE JU) 2026 çağrısı altındaki Temiz Sanayi Mutabakatı konularını, biyobazlı endüstrilerdeki fon fırsatlarını ve stratejik işbirliği süreçleri hakkında bilgi verdi.

Türkiye'den ortaklık talepleri

Avrupa'nın yanı sıra Kanada, Brezilya ve Tunus'un da dahil olduğu 37 ülkeden katılım sağlanan etkinliğe, toplam 611 paydaş kayıt yaptırdı.

Etkinlikte 10 farklı ülkeden 22 kurum ve kuruluş proje ve ortaklık taleplerine yönelik sunumlarını gerçekleştirdi. Türkiye'den 8 farklı kurum ve kuruluş proje ve ortaklık taleplerini uluslararası ekosisteme sundu.

Baştaş Çimento sürdürülebilir çimento üretimi ve inşaat atıklarının geri dönüşümü; TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi (MAM) tekstil boyama tesislerinde yapay zeka destekli su geri kazanımı; İTÜ düşük karbonlu hidrojen üretimi ve karbondioksit yakalama teknolojileri; ABL Foods su ürünleri atıklarının biyoteknolojik yöntemlerle katma değerli ürünlere dönüştürülmesi; NavAware yapay zeka tabanlı navigasyon ve sensör füzyon sistemleri; ODTÜ MEMS Merkezi endüstriyel süreçlerde atık yönetimi ve verimlilik artışı için hibrit mikro-sistemlerin geliştirilmesi; Alfa Kimya AŞ biyo-tabanlı reçineler ve sürdürülebilir kaplama teknolojileri; ODTÜ GÜNAM ise tarımsal fotovoltaik ve yüzer güneş enerji sistemleri alanlarındaki projelerini tanıttı.

Geleceğe yön verecek yenilikçi malzemeler

Etkinliğin ana temalarından "ileri üretim yaklaşımları, yenilikçi malzemeler ve sürdürülebilir sanayi uygulamaları" kapsamında çok sayıda somut ve yenilikçi proje örneği paylaşıldı.

Yeşil hidrojen üretim maliyetlerini düşürmek ve AB dışı kaynaklardan temin edilen iridyum, platin gibi kritik ham maddelere dışa bağımlılığı azaltmak amacıyla bu ham maddeleri içermeyen yenilikçi elektrot teknolojisinin endüstriyel kullanıma taşınması hedefleniyor. Havacılık, raylı sistemler ve inşaat gibi sektörlerde kullanılmak üzere fosil yakıt tabanlı malzemelerin yerini alabilecek yüksek performanslı biyo-tabanlı döngüsel malzemeler (termosetler ve reçineler) tanıtıldı.

Karmaşık üretim süreçlerinde enerji verimliliğini artırmak ve dekarbonizasyonu optimize etmek amacıyla süreç madenciliği ve yapay zeka destekli endüstriyel dijital ikiz uygulamalarından bahsedildi.

İnşaat ve yıkım atıklarının geri kazanılarak sürdürülebilir yapı malzemelerine dönüştürülmesi ile su ürünlerinin yan ürünlerinden biyo-gübre üretimi gibi döngüsel ekonomi örnekleri verildi.

Fırsatlar sürüyor, yeni çağrılar açılacak

Bu alanlardaki işbirliği fırsatları ve ağ kurma süreci etkinlik sonrasında da aktif olarak devam ediyor.

Temiz Sanayi Mutabakatı kapsamında açılacak 2026 ve 2027 çağrıları ile paydaşlara fon fırsatları sunulacak. Döngüsel Bio-Tabanlı Avrupa Ortak Girişimi (CBE JU) 2026 çağrısı ise eylül ayına kadar açık kalacak.

Etkinliğe katılamayan kurumlar, B2Match platformu üzerinden kayıt yaptırabilecek. Bu platform 2027 çağrı dönemlerinin sonuna kadar aktif tutulacak.

Türkiye: Temiz Sanayi Mutabakatı'na uluslararası destek