Antalya'nın Manavgat ilçesindeki Kızılot Yuvalama Kumsalı'nda "Miner Turtle (Madenci Kaplumbağa)" projesi kapsamında uydu izleme cihazı takılan iki caretta caretta denize bırakıldı. "İnci" ve "Mercan" adı verilen deniz kaplumbağaları sayesinde göç rotaları, beslenme alanları, kışlama bölgeleri ve davranış özelliklerine ilişkin bilimsel veriler elde edilecek.

Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, Ekolojik Araştırmalar Derneği (EKAD) ve TÜPRAG Metal Madencilik iş birliğiyle yürütülen proje, deniz kaplumbağalarının korunmasına yönelik araştırmaları ileri teknolojiyle desteklemeyi amaçlıyor.

Yeni nesil takip cihazları daha kapsamlı veri sağlayacak

Proje kapsamında kullanılan yeni uydu vericileri, göç rotalarının yanı sıra kaplumbağaların sıcaklık değerlerini ve davranış kalıplarını da takip edebiliyor. Bu sayede bilim insanlarının türün yaşam döngüsü ve iklim değişikliğine uyum süreçleri hakkında daha ayrıntılı bilgiler elde etmesi bekleniyor.

TÜPRAG Proje Koordinatörü Cansu Ulusoy, son üç yılda altı caretta carettaya uydu izleme cihazı takıldığını belirtti. Yeni sistemlerle göç yolları, beslenme alanları ve iklim değişikliğine uyum süreçlerinin incelendiğini söyledi.

Ulusoy, cihazların kaplumbağalara çiftleşme döneminde zarar vermeyecek şekilde tasarlandığını, yaklaşık iki ila üç yıl sonra kendiliğinden ayrıldığını ve pil ömürlerinin de yaklaşık üç yıl olduğunu ifade etti.

Proje gönüllüsü Meltem Mia Çorapçı, bu yıl ilk kez sıcaklık ve davranış ölçümü yapabilen gelişmiş takip cihazlarının kullanıldığını belirtti. Bu sayede türün davranış kalıplarına ilişkin kritik bilimsel verilerin elde edileceğini söyledi.

Koruma çalışmaları somut sonuçlar veriyor

Projenin 2024-2025 döneminde elde ettiği veriler, koruma çalışmalarının kapsamını ortaya koyuyor. Bu süreçte 4 bin 497 caretta caretta yuvası ve 314 bin 867 yumurta kayıt altına alındı. Yapılan çalışmalar sonucunda 110 bin 19 yavrunun denize ulaşması sağlandı, 10 bin 569 yavru kurtarıldı.

Koruma faaliyetleri sahadaki çalışmalarla sınırlı kalmadı. Düzenlenen biyolojik çeşitlilik eğitimleriyle 3 bin 100 öğrenciye, bin 450 turizm çalışanına ve bin 900 turiste ulaşıldı.

Etkinlik sergiyle tamamlandı

Denize bırakma etkinliği kapsamında su altı belgesel yapımcısı ve görüntü yönetmeni Tahsin Ceylan'ın caretta carettalar ile diğer deniz canlılarını konu alan fotoğraf sergisi ziyaretçilere açıldı. Ceylan, katılımcılara deniz kaplumbağaları ve deniz ekosistemi hakkında bilgi verdi.

Etkinliğe Antalya Vali Yardımcısı Salih Yüce, Doğa Koruma ve Milli Parklar 6. Bölge Müdürü Hakan Mumcuoğlu, Antalya Doğa Koruma ve Milli Parklar Müdürü Dilek Erkalaycıoğlu, TÜPRAG Sürdürülebilirlik Direktörü Jale Şakıyan Ateş, EKAD Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Onur Candan ile çok sayıda gönüllü katıldı. Görsel: © AA