Bakan Yardımcısı Burak Demiralp: Van Gölü tehditlere direniyor

Van Valiliği, Bitlis Valiliği, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Bitlis Eren Üniversitesi, Van ve Bitlis Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Müdürlükleri ile Sıfır Atık Vakfı işbirliğinde "Gelecek İçin Ortak Akıl Platformu-Van Gölü Havzası Sürdürülebilir Gelecek Çalıştayı" başladı.

Edremit'teki bir otelde düzenlenen çalıştay, saygı duruşu ve İstiklal Marşı'nın okunmasıyla başladı. Video gösteriminin ardından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü Su ve Toprak Yönetimi Daire Başkanı Menderes İşçen, "Van Gölü Havzası 2026 Durum Raporu"nu sundu.

Çalıştayın açılış konuşmasını yapan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakan Yardımcısı Burak Demiralp, Türkiye'nin çevre ve iklim politikalarında küresel ölçekte takip edilen bir konuma geldiğini ifade etti.

Demiralp, bu başarının arkasında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğindeki "2053 Net Sıfır Emisyon ve Yeşil Kalkınma Vizyonu"nun olduğunu kaydetti. Ülkenin doğayı koruma ve sürdürülebilir bir gelecek inşa etme kararlılığının en üst düzeyde benimsenen bir devlet politikası haline geldiğini belirtti.

Bakan Yardımcısı Demiralp, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan'ın öncülüğünde başlatılan Sıfır Atık Seferberliği'nin, iklim kriziyle mücadelenin en güçlü sivil ve toplumsal dayanağı olduğunu vurguladı. Bu seferberliğin küresel bir çevre hareketine dönüştüğünü de ekledi.

"Tüm bu seferberlik bilincini merkezimize alarak bugün burada sadece coğrafi bir sınırı ya da mavi bir su kütlesini konuşmak için değil, değerlerimizi korumak ve geleceğe taşımak hedefiyle toplanmış bulunuyoruz. Van Gölü ve havzası, etrafındaki tarım alanları, sulak alanları, endemik biyolojik çeşitliliği, kültürel hafızası ve iktisadi geleceğiyle Türkiye'nin en hayati ekosistemlerinden biridir. Van Gölü, gelecek nesillere aktarmamız gereken yaşayan bir coğrafyadır ancak hepimiz çok iyi biliyoruz ki küresel iklim değişikliği, kuraklık baskısı, su stresi ve hızlı kentleşme gibi tehditler bu eşsiz havzanın sınırlarını zorlamaktadır. Biz, bu tehditlere seyirci kalmayı reddeden, sahada irade gösteren bir aklın temsilcileriyiz."

"Göle yönelen kirlilik oklarını kırdık"

Demiralp, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'un talimatlarıyla 2020'de başlatılan Van Gölü Havzası Koruma Eylem Planı ve Uygulama Programı'nın hayata geçirildiğini anımsattı. Bu süreçte tüm kurumların ve ilgili bakanlıkların uyum içinde çalıştığını belirtti.

Demiralp, çalıştayda kurum ve bakanlık temsilcilerinin bulunduğunu, önemli çalışmalara imza attıklarını söyledi. "Biz burada yalnızca söz üretmiyoruz, icraat üretiyoruz. Arıtmada devrim yaptık. 2020'de Van'da belediye nüfusunun atık su arıtma oranı yalnızca yüzde 38,4 seviyesindeydi. 2025 yılı sonu verileri itibarıyla bu oranı Van'da yüzde 98,9'a, havza genelinde ise yüzde 99,8'e ulaştırdık. Van Merkez İleri Biyolojik Atık Su Arıtma Tesisi'ni devreye aldık. Göle yönelen kirlilik oklarını kırdık. Gürpınar'dan Muradiye'ye kadar tesislerimizi işletiyor, altyapısı eksik tek bir ilçe bırakmamak için çalışmalarımızı kararlılıkla sürdürüyoruz." ifadelerini kullandı.

Demiralp, Van Gölü'ndeki dip çamuru tehdidini ortadan kaldırmak için önemli adımlar attıklarını kaydetti. Yılların biriktirdiği kirlilik yüküne adeta neşter vurduklarını belirtti.

"Eylül 2020'den bu yana yürüttüğümüz hummalı çalışmalarla Van'da 2 milyon 100 bin metreküp, Bitlis'te ise 43 bin metreküp dip çamurunu havzadan tamamen uzaklaştırdık. Sıfır Atık ve Mavi Dönüşüm çalışmalarını başlattık. Entegre katı atık tesislerimizi devreye alırken gölün etrafındaki kirlilik odaklarını bertaraf ettik. Kaçak kirliliğin ve vahşi depolamanın önüne geçtik. Altyapı yatırımları, sıfır atık projeleri ve temizlik araçları için Bakanlık olarak Van'a toplam 480 milyon liralık yatırım yaptık. Bitlis'e ise 568 milyon liranın üzerinde doğrudan nakdi destek sağladık."

Demiralp, çalıştayın kamu kurumları, sivil toplum, üniversiteler ve özel sektörden tüm paydaşların verilerini ortaya koyacağı, riskleri analiz edeceği ve ortak akıl oluşturacağı önemli bir platform olduğunu vurguladı. Burada Van Gölü Havzası 2050 Vizyonu'nun temel yol haritasını oluşturmayı hedeflediklerini ifade etti.

"COP31 vizyonunu, alt ölçekte Van Gölü Havzası Eylem Planı'na taşımak zorundayız"

Demiralp, Türkiye'nin bu yıl Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'na (COP31) Antalya'da ev sahipliği yapacağını vurguladı.

"Sayın Bakan'ımız Murat Kurum'un her fırsatta vurguladığı gibi, konferansın teması 'Diyalog, Uzlaşı ve Aksiyon' olarak belirlenmiştir. İşte bu temayı, sahada doğrudan uygulamaya dönüşecek ve somut sonuçlar üretecek şekilde bu çalıştayda da hayata geçireceğiz. İklim hedeflerimiz doğrultusunda Türkiye olarak ortaya koyduğumuz güçlü COP31 vizyonunu, alt ölçekte Van Gölü Havzası Eylem Planı'na da birebir taşımak zorundayız. Çalıştay da bu hedef doğrultusunda önemli katkılar sağlayacaktır. Buradan çıkacak sonuç raporu ve ortak sonuç bildirgesi, ilgili tüm bakanlıklarımızın stratejik yatırım planlarına doğrudan yön verecektir."

"Van'ı, gençlerimizi ve çocuklarımızı geleceğe hazırlıyoruz"

Van Valisi ve Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Ozan Balcı, Van Gölü Havzası Koruma Eylem Planı ve Uygulama Programı faaliyetlerinin başarılı şekilde ilerlediğini belirtti.

Balcı, Van Gölü'nün sadece doğal bir zenginlik değil, ekonomik, sosyal ve kültürel boyutları olan önemli bir değer olduğunu ifade etti.

"Aslında burada büyük bir projeyi hem konuşuyor hem de gerçekleştiriyoruz. Yaptığımız çalışmalar, vatan sevgisinin ve ülkemizin geleceğine olan inancın da güzel bir temsilidir. Van'ımızda da Sayın Cumhurbaşkanı'mızın riyasetinde bakanlarımızın, bakanlıklarımızın katkılarıyla tüm kurumlarımızla işbirliği ve kardeşlik hukuku içinde çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Türkiye nasıl hızla ilerliyor ve gelişiyorsa, bizim de bu noktada büyük bir potansiyelimiz var. Yaptığımız iş aslında Van'ı geleceğe hazırlamaktır. Van'ı, gençlerimizi ve çocuklarımızı geleceğe hazırlıyoruz."

"Bu yeni bakış açısı, Van ve Bitlis'e önemli katkılar sağlayacaktır"

Bitlis Valisi Ahmet Karakaya, tarihte "Yukarı Deniz" ve "Bahr-i Ahlat" olarak anılan Van Gölü'nün zorluklara rağmen şanslı olduğunu kaydetti. Karakaya, "Sayın Cumhurbaşkanı'mızın kıymetli eşi Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi'nin himayelerinde ve tensipleriyle, Sayın Gülşen Orhan Hanımefendi'nin riyasetinde yürütülen önemli bir süreç bulunmaktadır. Bizler de Sayın Van Valimizin tecrübelerinden istifade ederek bu süreci yürütmeye çalışıyoruz. Bu çalışmalara yeni bir güç katan Sıfır Atık Vakfına ve Sayın Başkan'ımıza da teşekkür ediyorum. İnanıyorum ki bu yeni bakış açısı, Van ve Bitlis'e önemli katkılar sağlayacaktır." ifadelerini kullandı.

Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Gülşen Orhan, Emine Erdoğan'ın himayelerinde 2020'de başlatılan Van Gölü Havzası Koruma Eylem Planı ve Uygulama Programı'nda önemli mesafeler kat edildiğini belirtti.

"Bu çalıştayla oluşturulacak 2050 vizyonu, bakanlıklarımızın ve kurumlarımızın atacağı adımlara yön verecek önemli bir yol haritası olacaktır. Çevreyi koruma bilincini toplum olarak güçlendirmediğimiz sürece yapılan çalışmalar eksik kalacaktır. Yol kenarlarına, derelere ve Van Gölü kıyılarına bırakılan atıklar hepimizin geleceğini olumsuz etkiliyor. Vatandaşlarımızdan doğamıza, gölümüze ve havzamıza sahip çıkmalarını istiyoruz." ifadelerini kullandı.

AK Parti Van Milletvekili Kayhan Türkmenoğlu, çalıştayın Van Gölü Havzası'nın sürdürülebilir geleceği için kentin 2050 vizyonuna yön verecek önemli bir adım olduğunu vurguladı.

Türkmenoğlu, çalıştayda turizm, kültür, sanayi, ticaret, lojistik ve su yönetimi gibi başlıklarda ortak akıl oluşturulacağını dile getirdi. Van Gölü'nün korunması ve havzanın gelecek nesillere aktarılması için tüm kurumların işbirliği içinde çalıştığını belirtti.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürü Fatih Turan, Van Gölü Havzası'nın sadece bir su kaynağı değil, yerleşimleri, tarım alanları, doğal yaşamı ve biyolojik çeşitliliğiyle bütüncül bir ekosistem olduğunu aktardı.

Turan, iklim değişikliği ve kuraklığın havza üzerindeki baskıyı artırdığına dikkat çekti. Van Gölü Havzası'nda döngüsel su yönetimi ve atık su geri kazanım çalışmalarını hayata geçireceklerini anlattı.

"Yarın itibarıyla Van Gölü Havzası'ndaki çalışmalarımızı tamamlıyoruz"

Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş, Van Gölü Havzası için düzenlenen çalıştayın, gölün geleceğine yönelik en kapsamlı toplantılardan biri olduğunu kaydetti.

Ağırbaş, Van Gölü'nün gelecek nesillere aktarılması için kamu kurumları, üniversiteler, sivil toplum kuruluşları ve yerel paydaşların ortak akılla hareket ettiğini belirtti.

"Sıfır Atık Vakfı olarak Türkiye'nin 81 ilinde, dünyanın 193 ülkesinde çalışmalarımızı aralıksız olarak sürdürüyoruz. Bulunduğumuz salonda 14 farklı bakanlığımızın temsilcileri bulunmaktadır. 14 bakanlıktan temsilcilerimizin eşliğinde, valiliklerimiz, üniversitelerimiz ve Van Gölü Havzası ile ilgili söz söylemek isteyen bütün paydaşlarımızın bir araya geldiği bu toplantıda tek bir hedefimiz var. Van Gölü'nü gelecek nesillere güçlü bir şekilde aktarmak. Yarın itibarıyla Van Gölü Havzası'ndaki çalışmalarımızı tamamlıyoruz. Çarşamba günü itibarıyla ben ve ekip arkadaşlarım Antalya'ya doğru yola çıkacağız. Antalya bölgesi başta olmak üzere denizlerle ilgili çevresel sorunları tespit etmek ve bölgedeki paydaşları bir araya getirmek üzere Akdeniz Havzası ile ilgili önemli bir çalışmanın startını vereceğiz."

Çalıştaya, Van Vali Yardımcısı Hasan Musap Okatan, Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanı Halil İbrahim Güray, Bitlis Eren Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Necmettin Elmastaş, İl Jandarma Komutanı Tuğgeneral Mücahit Avkıran, İl Emniyet Müdürü Murat Mutlu, İŞKUR İl Müdürü Selma Biçek, AK Parti İl Başkanı Abdulahat Arvas, kurum müdürleri ve akademisyenler katıldı.