Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK), Genel Sekreter Antonio Guterres'in yıl sonunda görev süresi dolacağı için yerine önerilecek adayı seçmek üzere ilk ön oylamayı yaptı.

BMGK Dönem Başkanı Kongo Demokratik Cumhuriyeti (KDC) BM Daimi Temsilcisi Zenon Mukongo Ngay, ön oylama sonrası basına açıklamalarda bulundu.

Ngay, ilk ön oylama sonuçlarının aday gösteren üye devletlerin daimi temsilcilerine ve Genel Kurul Başkanlığına bildirileceğini belirtti. Basına ise oylama sonucunu veremeyeceğini söyledi.

Sonuçların neden kamuya açıklanmadığı sorusuna Ngay, "Bunun arkasındaki düşünce, her şeyi gizli tutmak. Aynı zamanda şeffaflık, verimlilik istiyoruz, bununla ilgili spekülasyonlar istemiyoruz." yanıtını verdi.

Bir gazetecinin "Hem 'şeffaflık' deyip hem de sonuçları gizlemek doğru mu?" sorusu üzerine Ngay, bu usulün kendi kararı değil, BMGK'nin aldığı bir karar olduğunu hatırlattı.

Ngay, bir sonraki ön oylamanın ne zaman yapılacağına henüz karar verilmediğini kaydetti. "Bu, önümüzdeki ay BMGK dönem başkanlığını üstlenecek olan Danimarka'nın başkanlığı altında olacak çünkü başkanlığımızı yarın tamamlayacağız." ifadelerini kullandı.

ABD'nin BM Daimi Temsilcisi Mike Waltz da çıkışta gazetecilere açıklama yaptı. Waltz, "BM'yi reforme edecek, kurumu daha yalın ve amaca uygun hale getirecek, uluslararası arenada daha etkili kılacak bir genel sekretere ihtiyacımız var. (BM kaynaklarını reforme etme amaçlı) BM80 Girişimi ile iyi bir başlangıç yaptık ancak yine de BM ajanslarının birleştirilmesine, daha az insanın merkez ofisinde, daha çok insanın sahada çalışmasına ve öncelikle ABD'den ve diğer üye ülkelerden gelen her doların gerçekten ihtiyaç sahibi insanlara ulaşmasına ihtiyacımız var." ifadelerini kullandı.

BMGK'de adayla ilgili bir uzlaşıya varılıp varılmadığı sorusuna Waltz, iyi bir başlangıç yaptıklarını belirtti. Waltz, "Görüşmelerin gizli kalmasını istiyorum. Üyeler arasında varılan anlaşma buydu, bu yüzden sürecin kendi seyrinde ilerlemesine izin verelim." yanıtını verdi.

Yeni BM Genel Sekreter adaylığı yarışı

31 Aralık'ta görevine veda edecek BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in yerine geçmek için şu ana kadar 7 aday yarışıyor.

Adaylar arasında Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Başkanı Rafael Grossi, 2022'ye kadar BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Michelle Bachelet, eski Senegal Cumhurbaşkanı Macky Sall, BM Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD) Genel Sekreteri Rebeca Grynspan, 2018-2019 yıllarında BM Genel Kurulu Başkanlığı yapan Maria Fernanda Espinosa, Guyana'nın BM Daimi Temsilcisi Carolyn Rodrigues Birkett ve 1980'lerde BM Uganda Daimi Temsilciliği görevinde bulunmuş Olara Otunnu yer alıyor.

15 üyeli BMGK'de kapalı oturumlar yapılacak. Bu oturumlarda en az 9 "evet" oyu alan ve daimi üyeler ABD, Rusya, Çin, İngiltere ve Fransa'nın vetosuna takılmayan aday, BM Genel Kurulunun onayına sunulacak.

BM Şartı, Konseyin birden fazla isim önermesini açıkça yasaklamıyor. Ancak uzun süredir devam eden uygulama gereği, BMGK'nin bir aday üzerinde anlaşarak Genel Kurula önermesi bekleniyor.

BMGK üyelerinin tek aday üzerinde mutabakata varması zaman alabilir. Yeni genel sekreterin en erken eylülde, en geç ise aralıkta belli olması bekleniyor.

193 üyeli Genel Kurulda çoğunluğun onayını alan aday, 1 Ocak 2027'de 5 yıllığına BM Genel Sekreteri olarak görevine başlayacak.

2016'dan bu yana iki dönemdir BM Genel Sekreterliği görevini yürüten Portekiz vatandaşı Antonio Guterres'in görev süresi 31 Aralık'ta sona erecek.