Ticaret Bakanı Ömer Bolat: Dış ticarette rekorlar kıracağız

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, ocak-temmuz döneminde ihracatın en çok arttığı ülkeleri açıkladı. Bakan Bolat, "İhracatımızda 7 ayda en çok artış gösteren ülkeler, ABD 759 milyon dolarla yüzde 8,1, Çin 633 milyon dolarla yüzde 35, İtalya 607 milyon dolarla yüzde 118, Mısır 522 milyon dolarla yüzde 23, Ukrayna 465 milyon dolarla yüzde 21." dedi.

Temmuz ayı dış ticaret verileri, Ticaret Bakanı Ömer Bolat ve Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe'nin katıldığı bir toplantıda TİM Dış Ticaret Kompleksi'nde kamuoyuna duyuruldu.

Bakan Bolat, ocak-temmuz dönemi ihracatında Kuzey Amerika pazarında önemli bir artış yaşandığını kaydetti. AB ihracatının yüzde 2,5 ile istikrarlı bir yükseliş gösterdiğini belirten Bolat, OECD ülkelerinde yüzde 2,2, İslam İşbirliği Teşkilatı üyelerinde ise yüzde 1 ihracat artışı görüldüğünü ifade etti.

Bolat, savaşın devam ettiği Körfez bölgesine ihracatın ocak-temmuz döneminde yıllık bazda yüzde 9,3 azaldığını belirtti. Bakan Bolat, "İhracatımızda 7 ayda en çok artış gösteren ülkeler, ABD 759 milyon dolarla yüzde 8,1, Çin 633 milyon dolarla yüzde 35, İtalya 607 milyon dolarla yüzde 118, Mısır 522 milyon dolarla yüzde 23, Ukrayna 465 milyon dolarla yüzde 21. Azalış gösteren ülkelere baktığımızda, Körfez'de savaşın yaşandığı bölgede olumsuzluk bariz bir şekilde gözüküyor. Birleşik Arap Emirlikleri'nde (BAE) yaklaşık 1 milyar dolar, Yunanistan'da 925 milyon dolar, Irak'ta 515 milyon dolar, İngiltere'de yaklaşık yarım milyar dolar, Cezayir'de de 286 milyon dolar azalış var." şeklinde konuştu.

Bakan Bolat, yılın 7 ayında ihracatın en çok arttığı sektörleri de açıkladı. Bolat, "Elektrikli makine ve cihazlarda 1,3 milyar dolar, gemi ihracatımızda yaklaşık 1 milyar dolar, meyve ihracatımızda 801 milyon dolar, savunma sanayisinde 800 milyon dolar, plastik sektöründe de 753 milyon dolar artışımız var." dedi.

Azalış gösteren sektörlere değinen Bolat, "İşlenmemiş ve işlenmiş altın, gümüş, mücevheratta toplamda 1,2 milyar dolar azalış var. Bunun en önemli nedeni BAE ve Irak'taki azalış. İnorganik kimyasallarda 752 milyon dolar, mineral yakıtlarda 546 milyon dolar azalış var. Enerji arz kaygılarının olduğu bir ortamda 'önce eve lazım' anlayışıyla kendi içimizde tedariklerimizi yapmak zorunda olduğumuz için ihracata yönelebilecek ürün de azalıyor. Hububatta 301 milyon dolar, kakaoda da 206 milyon dolar azalış var." ifadelerini kullandı.

Ocak-temmuz döneminde ihracat; tarımda yüzde 3, sanayi ürünlerinde yüzde 2,4, madende ise yüzde 20,1 arttı.

Bakan Bolat, yılın ilk 7 ayında orta yüksek ve yüksek teknolojili ürünlerin ihracatının net 4 milyar dolar artarak toplamdaki payının yüzde 44'e yükseldiğini kaydetti. Bolat, "Bu da Türk ekonomisi açısından katma değeri yüksek ürünler ihracatı yaptığımızı göstermektedir." diye ekledi.

Ticaret Bakanı Bolat, temmuz ayında ithalatın geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5,2 artarak 33 milyar dolara yaklaştığını bildirdi. Bolat, "Burada nispeten dengeli bir artış gerçekleşti. Bölgemizdeki jeopolitik savaşların ve gerilimlerin ekonomiye, enerji maliyetlerine, taşımacılığa yansıması anlamında net artış 1,6 milyar dolarda kaldı." dedi.

İthalatın en fazla arttığı ülkelere değinen Bolat, "Çin yükselmeye devam ediyor. İlk 7 ayda yüzde 10'a yakın ithalat artışı var, 2,8 milyar dolar. Toplamda da 31,5 milyar dolarla ithalatımızda birinci. ABD'de de ilk 7 ayda 1,5 milyar dolar ithalat artışımız var. Bunun ana faktörü LNG ithalatımızda Amerikan kaynaklarında artış gerçekleşmesi. ABD'den ithalatımız 11,5 milyar dolar oldu 7 ayda. Brezilya'dan ithalat 1 milyar dolar arttı. Bu da tarım ham maddelerinden ve cevher ithalatındaki artıştan kaynaklanıyor. AB'den ithalatımız yüzde 2,8 azalmış." ifadelerini kullandı.

İthalat; motorlu kara taşıtlarında 3,3 milyar dolar, altın, gümüş ve mücevheratta 2,1 milyar dolar, kakaoda yaklaşık 500 milyon dolar, hava ve uzay taşıtlarında 350 milyon dolar, elyaf ve iplikte ise 185 milyon dolar azaldı.

Bakan Bolat, hazır giyim ve konfeksiyondaki ihracat kaybının sıfıra yaklaştığını, tekstil sektöründe ise artışa geçildiğini belirtti. Bolat, "Bundan sonra inşallah artışa geçecek. Tekstilde yani iplik ve kumaş sektörlerindeki ihracatlarımızda ise artıya geçtik. Artık yukarı doğru yükseleceğiz." ifadelerini kullandı.

İthalatın en çok arttığı sektörler ise mineral yakıtlarda 2,7 milyar dolar, elektrikli makine ve cihazlarda 2,1 milyar dolar, bakırda 1,3 milyar dolar, kazan ve makinede 1,1 milyar dolar, eczacılık ürünlerinde yaklaşık 1 milyar dolar artış gösterdi.

Ocak-temmuz döneminde tüketim malları ithalatı 2,8 milyar dolar azalırken, yatırım mallarında 700 milyon dolar, ham maddede ise yaklaşık 12 milyar dolar artış yaşandı.

Bakan Bolat, yılın ikinci yarısında ihracatın hızlandığını ve ağustos sonundan itibaren siparişlerin arttığını belirtti. Bolat, ihracatta daha çok rekorlar kıracaklarını vurguladı.

Bolat, görevde oldukları son 39 ayın 28'inde ihracatın arttığını, 21 ayda ise aylık rekorlar kırıldığını dile getirdi. Bakan Bolat, "Bundan sonra da inşallah rekor kırmaya devam ediyoruz." dedi.

Ticaret diplomasisine verilen öneme dikkat çeken Bolat, yılın geride kalan döneminde yapılan ziyaretler, resmi görüşmeler ve imzalanan anlaşmalara değindi. Özellikle Suriye ve Iraklı yetkililerle önemli görüşmeler yapıldığını ve işbirliklerine imza atıldığını kaydetti.

Bolat, "Yeni Irak hükümeti ve Başbakanı Türkiye ile her alanda ekonomik, sosyal, kültürel, ulaştırma ve enerji işbirliğine hazır olduklarını sürekli olarak ifade ettiler." şeklinde konuştu.

Bakan Bolat, Türkiye ile Irak arasında Irak-Türkiye Boru Hattı üzerinden Ceyhan Limanı'na günlük en az 750 bin varil ham petrol taşınması ve yüklenmesine ilişkin anlaşmanın imzalandığını hatırlattı. Bu gelişmelerin iki ülke arasındaki ticareti artıracağını vurguladı.

Bolat, temmuz ayında AB yetkilileri ile "Made in EU" konusunda iki gün süren temaslar gerçekleştirdiklerini ve detayları paylaştıklarını anımsattı.

Bakan Bolat, "Çarşamba günü İspanya, perşembe günü ise Polonya'nın ekonomi ve ticaret bakanları ile görüşmek için oraya gideceğiz. Türkiye adına önemli bir dönüm noktası olan Sanayi Hızlandırma Yasası ile ilgili gelişmelerde ülkemizin pozisyonu adına kritik ziyaretler ve görüşmeler yapıyoruz." ifadelerini kullandı.

Ticaret Bakanı Bolat, ihracatçı firmalara sunulan desteklere değindi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) döviz dönüşüm desteğinde temel oranın yüzde 3 olarak uygulanması kararını 6 ay daha uzattığını bildirdi.

Bolat, "İkinci bir hayırlı gelişme de bu döviz dönüşüm desteğinden daha fazla firmanın ve özellikle emek yoğun işçi çalıştıran firmaların da faydalanabilmesi için yeni bir çalışma düzenine geçecekler. Bunun da uygulama tebliğini 1 Ekim itibarıyla açıklayacaklarını ifade ettiler." dedi.

İhracat bedeli satış yükümlülüğünün daha önce yüzde 35'e düşürüldüğünü anımsatan Bolat, "O da 6 ay süreyle yine yüzde 35 olarak 31 Ocak 2027'ye kadar uzatıldı." dedi.

Reeskont kredilerinde günlük limitin artırıldığını ve sağlanan destekleri aktaran Bolat; Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, TCMB, Türk Eximbank ve İhracatı Geliştirme AŞ (İGE) tarafından sunulan teşvik ve hibeler hakkında bilgi verdi.

Bakan Bolat, "Cumhurbaşkanımızın 'Türkiye Yüzyılı'nı ticaretin yüzyılı yapalım' hedefi doğrultusunda yatırım, üretim, ihracat, istihdam konusundaki büyük hedeflerimize ulaşmak için özel sektörümüzle, ihracatçılarımızla, ilgili finans kuruluşlarımızla, diğer bakanlıklarımızla yorulmadan, yılmadan, canla başla çalışmaya devam edeceğiz. Türkiye'mizi yatırımlar için cazibe merkezi transit ticaret, lojistik merkez, tedarik merkezi alanında önemli bir dünya üssü ve merkezi haline getireceğiz." ifadelerini kullandı.

Konuşmasının ardından gazetecilerin sorularını yanıtlayan Bolat, döviz dönüşüm desteğinin uzatılmasını "iyi ve hayırlı bir gelişme" olarak değerlendirdi. Bakan Bolat, bu konuda yapılacak herhangi bir çalışmanın Hazine ve Maliye Bakanlığı ile TCMB'nin sorumluluğunda olduğunu belirtti.