Suriye'nin Halep ilinde yaşayan Yememe Türkmeni, bölgede yok olmaya yüz tutan geleneksel deri yakma sanatını yaşatmak için yoğun emek harcıyor.
Nadir rastlanan ve ustalık gerektiren deri yakma sanatı, ısıtılmış metal aletlerin doğal deri yüzeyine uygulanmasıyla yapılıyor. Zanaatkarlar, ince detaylar ve ton geçişleri için sıcaklık ve baskıyı hassasiyetle ayarlıyor. Geçmişte bilinen bu sanat, günümüzde bölgede çok az kişi tarafından icra ediliyor.
Halep'teki atölyesinde çalışmalarını sürdüren 53 yaşındaki emekli el sanatları öğretmeni Yememe Türkmeni, doğal deriyi el işçiliği ve ısıyla sanat eserlerine dönüştürüyor. Dört çocuk annesi Türkmeni, kızlarıyla birlikte geleneksel motifleri deri yüzeyine işliyor. Bu zanaatı hem geleceğe taşımayı hem de gençlere öğretmeyi hedefliyor.
Türkmeni, 26 yıldır bu sanatla ilgilendiğini belirtti. "Bu zanaat çok eski olmasına rağmen Halep'te neredeyse unutulmuştu. Ahşap üzerine yakma sanatıyla uğraşan birçok kişi vardı ancak deri üzerine çalışan çok azdı." ifadelerini kullandı.
Sanat yolculuğuna kendisi ve kızları için deri çantalar tasarlayarak başlayan Türkmeni, yoğun talep üzerine ürün yelpazesini genişletti. Zamanla duvar panoları, masaüstü tabloları ve özel dekoratif objeler üretmeye başladı. Katıldığı sergilerde gördüğü ilgiden memnun olduğunu dile getiren Türkmeni, özellikle yurt dışında yaşayan Suriyelilerin taleplerine göre üretim yaptığını kaydetti. Türkmeni, "Sergilerde küçük ve hafif parçaların daha fazla tercih edildiğini gördüm. Özellikle yurt dışındaki insanlar kolay taşınabilecek eserleri tercih ediyor. Bu nedenle çalışmalarımda bu ürünlere ağırlık verdim." dedi.
Türkmeni, deri yakma sanatını daha fazla kişiye öğretmek istediğini vurguladı. Kızlarına da bu alanda eğitim verdiğini ancak eğitim hayatları sebebiyle birlikte çalışma imkanlarının sınırlı kaldığını söyledi. Bu zanaatın tarihsel geçmişine dikkati çeken Türkmeni, deri üzerine yapılan çalışmaların eski dönemlerden beri kullanıldığına işaret etti. "Bu çok eski bir meslek. Tarihte ilk yazıların ve bazı mesajların deri üzerine işlendiği biliniyor. Ancak bu sanat bugüne kadar hak ettiği ilgiyi görmedi." ifadelerini kullandı.
Deri yakma sanatında en önemli sorunlardan biri uygun malzeme temini. Türkmeni, çalışmalarında doğal ve boyasız deri bulmakta güçlük çektiğini belirtti. "Çalıştığım derinin doğal olması gerekiyor. Ancak piyasadaki derilerin büyük bölümü boyalı olduğu için uygun deriyi özel olarak temin etmek zorunda kalıyorum." dedi.
Türkmeni, kullandığı derinin özelliklerinin her eseri farklı kıldığını dile getirdi. Hayvanın yaşı, türü ve derinin alındığı bölgenin dahi ürünlerin görünümünü etkilediğini belirtti. "Aynı tasarımı yapsam bile iki ürünün tamamen aynı olması mümkün değil. Her parça farklı bir renk ve doku kazanıyor." ifadelerini kullandı.
Türkmeni, gençlere kültürel mirasa sahip çıkmaları çağrısında bulundu. Geleneksel el sanatlarının küçük projelerle geleceğe taşınabileceğini belirtti. Türkmeni, "Kültürümüzde çok değerli el sanatları var. Bunları geliştirerek başarılı projelere dönüştürebiliriz. Bu mesleği gençlere, gerekirse ücretsiz olarak öğretmek istiyorum. Çünkü bu sanatın yaşatılması gerekiyor." ifadelerini kullandı.
Kommentare
…Kommentare werden geladen…