Dr. Amgad Fareid Eltayeb: Sudan'ın bölünmesi kabul edilemez

Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Siyasi ve Dış İlişkiler Danışmanı Dr. Amgad Fareid Eltayeb, ülkesinin bölünme ihtimalinin kabul edilemez olduğunu belirtti. Eltayeb, "Halkımızı Hızlı Destek Kuvvetleri'nin siyasi emellerine teslim edemeyiz. Aynı zamanda Libya senaryosundaki gibi bir bölünmeyi de kabul edemeyiz." ifadelerini kullandı.

Eltayeb, Anadolu Ajansı muhabirine Sudan'daki son gelişmeleri değerlendirdi.

Kuzey Kordofan eyaletinin merkezi El Obeid'in Sudan'daki olayların merkezinde olduğunu kaydeden Eltayeb, Hızlı Destek Kuvvetleri'nin (HDK) Ekim 2025'te Kuzey Darfur'un merkezi El Faşir'de gerçekleştirdiği katliamları El Obeid'de tekrarlamaya çalıştığını söyledi.

El Obeid'in El Faşir'den üç kat daha büyük olduğunu belirten Eltayeb, katliamın tekrarlanmasını engelleyen tek unsurun Sudan hükümet güçlerinin HDK'yı püskürtmesi olduğunu ifade etti.

Eltayeb, Sudan'daki olayları "iç savaş veya eşit taraflar arasında bir savaş" olarak tanımlayanların yanıldığını vurguladı. El Faşir örneğinin yaşananları açıkça gösterdiğini belirten Eltayeb, "Sudan'da yaşananlar, faşist milislerin Sudan devletine, hükümetine, halkına ve egemenliğine yönelik bir saldırısıdır. Ancak Sudan halkı dirençlidir; karşı koyuyor." dedi.

Eltayeb, dünyanın HDK milislerini "terör örgütü" olarak tanıması gerektiğini savundu. Sudan ordusunun El Obeid'deki saldırıları püskürttüğünü ve şehri kontrol etmeye devam ettiğini kaydetti.

Askeri durumun yanı sıra Eltayeb, HDK'nın gelişmiş insansız hava araçları (İHA) kullandığına dikkat çekti. Bu İHA'ların bölgedeki bazı ülkeler tarafından sağlandığını iddia eden Eltayeb, HDK'nın sivillere bu İHA'larla saldırdığını söyledi.

ABD'nin barış önerisi ve Sudan'ın yaklaşımına değinen Eltayeb, "Sudan Savunma ve Güvenlik Konseyi bu konuda çok net. Halkımızı HDK'nın siyasi emellerine teslim edemeyiz. Aynı zamanda Libya senaryosundaki gibi bir bölünmeyi de kabul edemeyiz." ifadelerini kullandı.

Bazı bölgesel ülkelerin sahadaki mevcut durumu "dondurma" konusunda ısrarcı olduğunu belirten Eltayeb, bunun HDK'nın belirli sivil bölgeleri işgalini meşrulaştıracağını vurguladı. Bu durumun Sudan hükümeti ve halkı için kabul edilemez olduğunu kaydetti.

Sudan hükümetinin vatandaşlarının güvenliğini sağlama sorumluluğu olduğuna dikkat çeken Eltayeb, "HDK'nın bu sivil bölgeleri işgalini meşrulaştıracak önerileri kabul edemeyiz çünkü bu, Sudan halkını HDK'ya esir bırakmak anlamına gelir." dedi.

Bu nedenle, HDK'nın kontrol ettiği sivil nüfusun yaşadığı bölgelerden tamamen çekilmesini sağlayacak bir ateşkes veya barış önerisini kabul edebileceklerini aktardı. Eltayeb, Sudan'ın bölünme ihtimalinin hiçbir şekilde kabul edilemez olduğunun altını çizdi.

Eltayeb, Türkiye'nin Sudan'daki duruma ilişkin ilkeli bir tutum sergileyen az sayıdaki ülkeden biri olduğuna işaret etti. Türkiye'nin ülkedeki meşru tarafı desteklediğini ve bu savaşın meşruiyete yönelik şiddetli bir saldırıyla başladığını açıkladı.

Türk hükümetinin ilkeli davrandığını belirten Eltayeb, "İç siyasi durumun Sudan halkının karar vereceği bir mesele olduğunun farkındalar." dedi.

Sudan ordusunun Hartum'u HDK'dan kurtardığını hatırlatan Eltayeb, Uluslararası Göç Örgütü (IOM) verilerine göre şehrin yeniden inşasının ardından 2,5 milyon kişinin Hartum'a döndüğünü ifade etti.

Eltayeb, insani yardımla ilgili en büyük sorunun "erişim değil, mevcudiyet" olduğunu tanımladı. Birleşmiş Milletler tarafından 2025'te oluşturulan insani yardım planının gerekli fonların yüzde 50'sinden azına sahip olduğunu, 2024'te ise bu oranın yüzde 30'dan az olduğunu belirtti.

İnsani yardımların çoğunun Türkiye, Suudi Arabistan ve Katar gibi ülkeler tarafından sağlandığını kaydeden Eltayeb, "Uluslararası toplumun Sudan'da yaşananlara yönelik insani yaklaşımını gözden geçirmesi, tasarlaması ve değiştirmesi gerekiyor." dedi.