E-pasaport hakkında merak edilenler

E-pasaportların yürürlüğe girmesiyle birlikte eski tip pasaportlarla seyahat imkanı 24 Kasım 2015 tarihinde sona erecek. Pasaportunun süresi dolmayan vatandaşlar, 2015'e kadar eski pasaportlarını kullanabilecek

Eski tip pasaportların geçerlilik süresi sona erenler, 31 Ocak 2011'e kadar pasaport süresini uzatabilecek. Eski pasaportların süresi 1 Şubat'tan itibaren uzatılmayacak. Bu tarihten itibaren pasaport süresi dolanlara e-Pasaport verilecek.
Uluslararası standartlarda hazırlanan e-Pasaportların 1 Haziran 2010'dan itibaren kullanıma sunulmasıyla çok sayıda kişi Emniyet Genel Müdürlüğünü arayarak uygulama hakkında bilgi istedi.
Emniyet yetkilileri sık sorulan soruların yanıtlarına internet sitesinde yer verdi. Buna göre, e-Pasaport başvuruları Türkiye'de 81 il ve 287 İlçe Emniyet Müdürlüğüne, yurt dışında ise bağlı olunan konsolosluklara yapılabiliyor.
Türkiye'de üretilecek e-Pasaportlar Avrupa Birliği uyum süreci çerçevesinde tasarlandı ve renkleri de bu çerçevede belirlendi. Umuma mahsus e-Pasaportların rengi bordo, diplomatik e-Pasaportların rengi de siyah olarak değiştirildi. Hususi damgalı ve hizmet damgalı e-Pasaportlar ise yeşil ve gri renkte üretilmeye devam ediliyor.
E-Pasaportlar hangi yaşta olursa olsun tüm bireyler için müstakil olarak düzenleniyor. Bu nedenle, e-Pasaportlarda refakat hanesi bulunmuyor. Umuma mahsus e-Pasaportlar; en az 6 ay olmak üzere, 1, 2, 3, 4, 5 ve 10 yıllık düzenleniyor. Müracaat tarihi itibariyle 18 yaşını geçmemiş olanlara en fazla 5 yıl; 18 yaşından büyükler için de en fazla 10 yıl pasaport tanzim ediliyor. Hususi damgalı e-Pasaportlar en az 6 ay en çok 5 yıl süre ile düzenleniyor. Hizmet damgalı e-Pasaportlar ise 6 aydan az olmamak ve 5 seneyi geçmemek şartıyla pasaport sahibinin görev süresine göre düzenleniyor.

NASIL BAŞVURU YAPILIR?

Türkiye'de yaşayanlar e-Pasaport almak için 81 il ve 287 ilçe emniyet müdürlüğü bünyesinde hizmet veren 368 başvuru merkezine, yurt dışında yaşayanlar ise bulundukları ülkedeki büyükelçiliklerin konsolosluk şubelerine veya başkonsolosluklara başvurabilir.
Diplomatik pasaport başvuruları ise yurt içinde Dışişleri Bakanlığı, yurt dışında büyükelçilikler ve başkonsolosluklar tarafından alınıyor.
Yurt içinde yaşayanlar, e-Pasaport başvurusunu ilgili pasaport şubesine şahsen gidip sıra numarası alarak yapabilir. Başvuru işlemi 7/24 hizmet veren 0216 444 30 20 numaralı Çağrı Merkezi veya ''e-pasaport.gov.tr'' internet sitesinde yer alan ''randevu talebi'' seçeneği üzerinden randevu alarak da gerçekleştirilebilir.
Randevu tarihi, aynı internet sitesindeki ''başvuru izleme'' kısmından değiştirilebilir veya iptal edilebilir.
Yapılan e-Pasaport başvurusunun hangi aşamada olduğu ise yine ''başvuru izleme'' başlığından izlenebilir. Başvuruyu izlemek için randevu aldıktan sonra e-posta adresine gönderilen referans numarası ile TC Kimlik numarasını girmek yeterli. E-Pasaport başvurusunu randevusuz olarak yapmış olan başvuru sahipleri de başvurularının durumunu referans numarasına gerek kalmadan yalnızca TC Kimlik numaralarıyla e-Pasaport Çağrı Merkezi'ni arayarak sorgulayabilir.
İnternet üzerinden eş veya çocukların e-Pasaport başvuruları için randevu alınabilir. Ancak müracaat sırasında adına pasaport düzenlenecek kişinin hazır bulunması gerekiyor.

BAŞVURU İÇİN İSTENEN BELGELER

Umuma mahsus pasaport başvurusu için şu belgeler isteniyor:
- Nüfus cüzdanının aslı (TC Kimlik numaralı)
- Son 6 ay içinde çekilmiş 2 adet biyometrik vesikalık fotoğraf (yurt dışı başvurular için 1 adet yeterli)
- Varsa daha önceden alınmış pasaportlar
- Pasaport cüzdan bedelinin yatırıldığına dair dekont (yurt dışında, başvurulan konsolosluğa yatırılıyor)
-Pasaport harç bedelinin yatırıldığına dair dekont (yurt dışında, başvurulan konsolosluğa yatırılıyor)
- Başvuru sahibinin özel durumuna göre talep edilebilecek diğer belgeler

Hususi pasaport başvuruları için:
- a) Çalışanlar için, çalıştıkları kurumun yetkili amiri tarafından onaylanmış matbu talep formu
  b) Emekli olma veya istifa suretiyle görevlerinden ayrılmış olanların emekli olduğu veya ayrıldığı tarihteki unvan ve kadro derecesini gösteren, kurumlarından alacakları mühürlü belge
  c) Emekli sıfatıyla kendisine, eşine veya çocuklarına düzenlenmiş hususi pasaportlarının değiştirilmesi talebinde bulunanların emekli cüzdanlarının aslı ve fotokopisi
- Nüfus cüzdanının aslı
- Son 6 ay içinde çekilmiş 2 adet biyometrik vesikalık fotoğraf
- Varsa daha önceden alınmış pasaportlar
- Pasaport cüzdan bedelinin yatırıldığına dair dekont
- Başvuru sahibinin özel durumuna göre talep edilebilecek diğer belgeler

BİYOMETRİK FOTOĞRAF

CAO standartlarına göre üretilen e-Pasaportların kimlik sayfasında fotoğraf bölümü için ayrılan bölümün ebatları 35x45 milimetre olacak şekilde belirlendi. Ancak başvuru sırasında kullanılacak fotoğrafların tarayıcı tarafından algılanabilmesi için bu ebattan büyük olması gerekiyor. Bu nedenle, biyometrik özellikte olması şartıyla, Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından tavsiye edilen vesikalık fotoğraf ebatı 50x60 milimetre olarak belirlendi. Aksi takdirde başvuru tamamlanamıyor veya tamamlansa bile bu pasaportlar tanzim sırasında kalite kontrolden geçemediği için iptal edilebiliyor. Bu durumda da yeniden başvuru gerekebiliyor.
Tüm fotoğrafçılarda biyometrik vesikalık çektirmek mümkün. Biyometrik fotoğraf çektirirken belli bir kıyafet zorunluluğu ise bulunmuyor.
Biyometrik fotoğrafta kişinin yüzünün tamamen görünür olması, saçın gözü kapatmaması gerekiyor. Yüz donuk olmalı, herhangi bir mimik bulunmamalı.
Fotoğrafta gözler net bir şekilde görünmeli, gözlük camı üzerinde yansıma bulunmamalı, renkli cam veya güneş gözlüğü kullanılmamalı. Gözlük camının kenarı veya çerçevesi gözleri kapatmamalı. Baş dik olmalı, herhangi bir yöne dönük olmamalı.

İLERİ TEKNOLOJİ KULLANILARAK ÜRETİLİYOR

E-Pasaport, kimlik bilgilerini herhangi bir sahtekarlık girişimine karşı güvence altına alan ileri teknoloji kullanılarak üretiliyor.
 E-Pasaport defterleri Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı'na bağlı Darphane ve Damga Matbaasında üretiliyor ve Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından kurulan korunaklı bir birimde tanzim ediliyor. 
Bu tanzim biriminde, yetkili makamlar tarafından güvenlik özellikleriyle donatılmış kağıt, mürekkep ve üretim teknikleri kullanılıyor. E-Pasaport kapaklarında bulunan yongalar herhangi bir müdahale ihtimaline karşı şifreli olarak üretiliyor. Çalınma ve benzeri durumlarda boş pasaport defterlerinden ayrı olarak taşınan bu şifrelere ulaşılamayacağı için sahte e-pasaport tanzim edilmesi mümkün olmuyor. 

E-PASAPORT KAYBEDİLİRSE NE YAPILMALI?

Kayıp veya çalıntı pasaportlar sınır kontrollerinde kolayca tespit edilebiliyor. Bu nedenle, sınır makamlarının bilgilendirilmesi amacıyla durum en kısa sürede başvuru merkezlerine (yurt içinde emniyet müdürlüklerine veya en yakın karakola, yurt dışında ise konsolosluklara) bildirilmeli.

Eski tip pasaportlar geçerlilik sürelerinin sonuna kadar kullanılabileceği gibi e-Pasaport başvurusunda bulunulması halinde başvuru tarihi itibariyle geçerli olan süre e-Pasaporta harçsız olarak aktarılıyor.

(aa)