Buğday ve tahıl ile gen biyoteknolojisi çağın ‘yeşil altını’ olarak tanımlanırken genetik kaynaklardan elde edilen biyoteknolojik ürünlerin yıllık değerinin ise 800 milyar dolar olduğu belirtildi. Antalya Ticaret Borsası ile Antalya Tarım İl Müdürlüğü iş birliğinde online ‘’Tohumdan Ateşe Ekmek’’ eğitimi düzenlendi. Toplantıya konuşmacı olarak katılan Unlu Mamuller marka danışmanı Mine Ataman, ekmeğin tarihçesi hakkında bilgi verdi. Einkorn buğdayın kökeninin Diyarbakır Karacadağ eteklerinde bugün de hala yetişen yabani buğday bitkisi olduğunu belirten Ataman, ekmeğin Göbeklitepe’de başladığını, ‘bilge kadın’ın elinde büyüdüğünü ve günümüzde beslenmenin en önemli unsurlarından olduğunu kaydetti.

Geleceğin altını tahıl

Cumhuriyetin kurulmasıyla Mustafa Kemal Atatürk’ün önderliğinde buğday gen kaynaklarıyla ilgili ciddi çalışmalar başlatıldığını anlatan Ataman, 1925 yılından sonra Eskişehir tohum ıslah istasyonunun kurulduğunu ve genetik kaynakların toplandığını anlattı. 1935 yılında 18 binin üzerinde farklı tip ve 256 yeni buğday çeşidi belirlendiğini anlatan Ataman, şöyle devam etti. ‘’Dünyadaki 8 gen merkezinden 2’si Türkiye’de bulunuyor. Türkiye, 23 yabani buğday türünün ve 400’den fazla kültüre alınmış buğday çeşidinin ev sahibi. Tohum gen bankalarında 40 binden fazla tahıl örneği bulunuyor. Dünyaya tohum ihraç eder hale geldik. Buğday ve tahıl, gen biyoteknolojisi çağın yeşil altını olarak ifade ediliyor. Geleceğin altını tahıl. Genetik kaynaklardan elde edilen biyoteknolojik ürünlerin yıllık değeri 800 milyar dolar.” Türkiye’nin yıllık 20 milyon ton buğday ürettiğini, 8 milyon ton da ithal ettiğine dikkat çeken Mine Ataman, şunları kaydetti. ‘’Buğday üretimimiz Avrupa’dan az gibi görünebilir. Ama Anadolu’da üretilen buğdayın aromatik değerleri, fenolik bileşenleri, antioksidan değerleri dünyanın hiçbir yerinde yok.’’

Unlu mamullerde 50 milyar dolarlık üretim

Dünya tahıl üretiminin 2.7 milyar ton olduğunu, bunun yüzde 28’inin buğday oluşturduğuna dikkat çeken Ataman, ‘’451 milyon ton olan tahıl ihracatının yüzde 42’si buğday. 220 milyon hektar olan dünya buğday ekim alanlarının ortalama yüzde 2 artması bekleniyor. 2021 için öngörülen rakam 764 milyon ton. (Ekmek yemeyi bıraktık) diyoruz ama dünyada tahıl üretimi artıyor. Dünya tarıma yatırım yapıyor. Ülke olarak dikkatli olmamız lazım. Her türlü tahıla sahip çıkmalıyız’’ dedi. Türkiye’nin kişi başı en çok ekmek tüketen ülke olduğunu anlatan Ataman, şöyle konuştu. ‘’Kişi başı yıllık ekmek tüketimi 165 kilogram. Ekmek sektörü 7 milyar dolarlık bir pazar. Bunun yüzde 95’e yakınını ise paketsiz ekmek oluşturuyor. Bir evde bir kişi bir yıl boyunca pizzadan bisküviye, pastadan simide kadar bütün unlu mamulleri göz önüne aldığımızda yaklaşık 5 bin TL’lik tahıl tüketiyor. Unlu mamullerde 50 milyar dolarlık üretim var, bunun yüzde 90’ı ise yerli. Aslında ekmek meselesi memleket meselesi.’’

10 milyon ekmek çöpe gidiyor

Unlu Mamuller Marka Danışmanı Mine Ataman, Türkiye’de ekmekte ciddi bir israf olduğuna dikkat çekti. Üretimdeki payı yüzde 80 olan klasik ekmekte israfın yüzde 8- 10, çeşit ekmekte yüzde 6 ile 8, paketli ekmek yüzde 4 ve 5 arasında israf olduğuna dikkat çeken Ataman, ‘’Ülkemizde günlük ortalama 100 milyon ekmek yapılır. Günde 10 milyona yakın, yılda ise 3,6 milyar ekmeği israf ediyoruz” dedi.