Rusya’da internetin düzenlenmesinden sorumlu olan kurum Roskomnadzor, yasadışı olarak nitelenen içeriği kaldırmadığı gerekçesiyle Amerikan sosyal medya platformu Twitter’da içerik paylaşma hızını düşürdü. Roskomnadzor’un internet sitesinde yayımlanan yazılı açıklamada, “Twitter’ı kullanan mobil cihazların tamamının, diğer cihazların da yarısının Rus vatandaşlarını korumak üzere atılan adım kapsamında hizmette sorun yaşayacağı” belirtildi. Roskomnadzor yetkilisi Vadim Subbotin de daha sonra gazetecilere yaptığı açıklamada, “Mekanizma mesaj hizmetinde herhangi bir kısıtlama olmadan fotoğraf ve görüntü iletiminin yavaşlatılmasını öngörüyor. Kullanıcılar istedikleri gibi mesajlaşmaya devam edecekler” dedi. Rus yetkili, Twitter söz konusu içeriği kaldırana kadar kısıtlamaların yürürlükte olacağını ve içeriğin kaldırılmaması halinde Twitter’ın Rusya’da tamamen kapatılabileceğini belirtti. Roskomnadzor’dan yapılan açıklamada, Twitter’ın uyuşturucu kullanımını, çocuk pornografisini ve ergenlerde intihar vakalarını teşvik eden 3,168 mesajı kaldırmadığı ve içerik ihlalleri konusunda gönderilen toplam 28 bini talebi görmezden geldiği belirtildi. Twitter’dan yeni kısıtlamalarla ilgili açıklama ya da yorum gelmedi. Kremlin sözcüsü Dimitri Peskov gazetecilerle telekonferans yöntemiyle yaptığı günlük basın toplantısında, “Kimsenin bir şeyleri engelleme isteği yok. Ancak şirketi kanunlarımıza uymaya zorlayan önlemleri almak haklı bir karar” dedi. Geçtiğimiz hafta genç gönüllülerle yapılan bir toplantıda konuşan Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin internetin Rus gençliğini kemirdiğini söylemiş; “Ne yazık ki internetin ne olduğunu ve kabul edilemez içeriğin yayılması için kullanıldığını biliyoruz” demişti.

Rus hükümetine ait bazı sitelere erişim sağlanamadı

Twitter’a karşı atılan bu adımların ardından, aralarında Kremlin’in ana portalının da olduğu Rus hükümetine ait internet sitelerinin bazılarına erişimin sağlanamadığı haberi geldi. Erişim sorunu yaşanan internet siteleri arasında İçişleri Bakanlığı, Rusya’nın Federal Konseyi ve Duma, Ekonomik Kalkınma Bakanlığı ve Twitter’a karşı kısıtlama getiren Roskomnadzor’un internet siteleri yer alıyor. Rusya Dijital Kalkınma Bakanlığı, yaşanan sorunların Twitter’a karşı atılan adımlarla ilgili olmadığını; devletin işlettiği hizmet sağlayıcı Rostelecom’da yaşanan teknik konulardan kaynaklandığını belirtti. Ancak bu açıklama internet alanında daha büyük bir gelişmenin yaşandığına ilişkin söylenti ve yorumları engelleyemedi.

Siber savaş mı yolda?

Twitter’a karşı atılan bu adım, Rus hükümeti ve küresel teknoloji şirketleri arasındaki mücadelede yaşanan en son gelişme olarak dikkat çekti. Kremlin Twitter, Facebook ve Youtube’un, Rusya’da devlet medyası içeriğini kısıtlayan buna karşılık muhalefete destek veren içeriği teşvik eden platformlar olduğunu iddia etmişti. Bu ay başında Rusya, muhalefet lideri Aleksei Navalny’nin hapse atılmasının protesto edildiği gösterilere desteğin ifade edildiği paylaşımları kaldırmadığı gerekçesiyle, Twitter ve dört global teknoloji şirketine dava açtığını açıklamıştı. Rus hükümetine ait internet sitelerinde yaşanan sorunlar, 2020 yılında hükümet kurumlarının hedef alındığı SolarWinds siber saldırısında Kremlin’in sorumluluğu olduğunu savunan Biden yönetiminin siber alanda hem açıktan hem de gizli bir karşılık vermeye hazırlandığına ilişkin haberlerin ardından geldi. Siber saldırılarla ilgili endişeler ve bunların sonuçları 2016 yılındaki başkanlık seçimi kampanyasından bu yana ABD-Rusya ilişkilerinin tartışmalı bir boyutu haline geldi. 2016 yılında ABD Rusya’yı seçime müdahale etmek amacıyla siber araçları kullanmakla suçlamıştı. 2019 yılında Rusya, Rus internet altyapısının saldırıya maruz kalması halinde dünya internet ağından çıkarılmasını amaçlayan “bağımsız internet” uygulamasını savunmak üzere bir yasa kabul etmişti. İnternet aktivistleri bu adımın hükümetin internet üzerindeki kontrolunu sıkılaştırmayı ve ifade özgürlüğüne müdahale etmeyi amaçlayan bir dizi kanundan biri olduğunu savunmuştu. Ancak uzmanlar Rusya’nın internet düzenleme kurumunun teknoloji devlerini ya da tümden interneti engellemeye yönelik tehditlerini uygulama imkanına sahip olup olmadığını uzun süredir sorguluyor. 2019 yılında Roskomnadzor sosyal mesajlaşma uygulaması Telegram’ın engellenmesine yönelik girişiminde başarısız olması sebebiyle alay konusu olmuştu. Rusya’da hizmetin kapatılmasına yönelik çabalar yüzünden yüzlerce internet sitesini ve ticari hizmetleri sekteye uğratmış; uygulama ise çalışmaya devam etmişti. Uzmanlar Rusya ve Twitter arasındaki yeni mücadelede de benzer bir dinamiğin devrede olduğunu belirtti. Rus siber güvenlik alanının önde gelen uzmanlarından Andrei Soldatov sosyal medyadan yaptığı bir paylaşımda, “Rusya’nın Twitter’ı yavaşlatması hükümet internet sitelerine erişilememesine yol açtı. ‘Bağımsız Runet’ (Bağımsız Rus interneti) altyapısını test etmeyi ve küresel platformlara da bir mesaj vermeyi amaçlayan bu adım her açıdan başarısız oldu” diye yazdı. Rus uzman bu mesajını da Rus hükümetinin fotoğraf ve görüntü iletimini yavaşlatarak kısıtlama getirdiği Twitter’dan paylaştı. VOA tarafından geçilen Rusya’dan Twitter’a Sınırlama haberinde ha-ber.com editörlerinin hiçbir editoryal müdahalesi yoktur. Rusya’dan Twitter’a Sınırlama haberi web sayfamıza otomatik olarak VOA sitesinden geldiği şekliyle yer almaktadır. Bu alanda yer alan Rusya’dan Twitter’a Sınırlama haberinin hukuki muhatabı haberi geçen web siteleri ve ajanslardır.