Afganistan’da Taleban yönetimi, Kabil’deki lider kadronun erkek egemen olması, tek etnik kökenden gelmesi ve kapsayıcı olmaması ile ilgili ABD’nin yeni eleştirileri karşısında hükümeti savundu. Taleban Sözcüsü Zabihullah Mücahit, ABD’nin Afganistan Özel Temsilcisi Tom West’in eleştirilerini soran Amerika’nın Sesi’ne (VOA) ‘‘Bu geçerli değil ve bunu reddediyoruz’’ yanıtını verdi. Mücahid, "Hükümetimizde toplumumuz ve değerlerimiz çerçevesindeki tüm gereksinimler dikkate alınmıştır" dedi. West, Cumartesi günü Almanya’da yapılan uluslararası Münih Güvenlik Konferansı’nda yaptığı açıklamada Taleban liderleriyle kadın hakları, kadınların eğitimi ve çalışmasıyla ilgili yaptığı görüşmelerin yapıcı geçtiğini ancak temsili hükümet konusunda onları ‘‘katı’’ bulduğunu söylemişti. West, ‘‘Bu hükümetin lider kadrolarında tek bir kadın bile yok. Tek bir etnik grup baskın. Bu hükümetin en üst kadrolarında iyi eğitim almış profesyonellerin az olduğunu düşünüyorum’’ demişti. Taleban kadrosunu etnik Peştunlar oluşturuyor Taleban, Afganistan’da baskın grup olan etnik Peştunlar’dan oluşuyor. Geçici kabine, aralarında ABD ve Birleşmiş Milletler’in (BM) terörle bağlantılı uzun süreli yaptırımlarına maruz kalan grubun üst düzey liderlerinden oluşuyor. İslamcı grup Afganistan’da iktidarı Ağustos ayında Batı tarafından desteklenen hükümeti devirerek ele geçirmişti. ABD ve NATO müttefikleri 20 yıllık savaşın arından tüm askerlerini ülkeden çekmişti. Taleban, Afganistan Arap Emirliği adı altında geçici bir hükümet oluşturmuş ancak henüz uluslararası toplumca, ülkenin meşru iktidarı olarak tanınmamıştı.

Batı daha kapsayıcı olmasını bekliyor

Yabancı hükümetler, Taleban’ın Afganistan’da yaşayan tüm milliyetleri kapsayan, insan haklarına, kadınların eğitim ve çalışma hakkına saygılı bir sistemle ülkeyi yönetmesini ve teröristlerin ülkeyi sınırötesi saldırılar için kullanmasına izin vermemesini istiyor. Taleban 1996 ile 2001 yılları arasındaki bir önceki iktidarı döneminde kadınların eğitim almasını ve çalışmasını yasaklamıştı. Altı ay önce iktidarı yeniden ele geçiren grup o tarihten beri kadınlara hicap takmaları ve uzun yolculuklarda kendilerine erkek akrabalarının eşlik etmesi gibi kısıtlamalar getirdi. Sağlık ve eğitim birimleri dışında kamu sektöründeki kadın çalışanların çoğunun işlerine geri dönmesine izin verilmedi. Pazartesi günü grubun İslam'ın sert yorumunu uygulamaktan sorumlu olan Fazileti Teşvik ve Ahlaksızlığı Önleme Bakanlığı, kadın hükümet çalışanlarının işyerlerinde başlarını tamamen örtmez ve peçelerini takmazlarsa işten çıkarılacağını açıkladı. Ancak Taleban kadın öğrenciler için devlet üniversiteleri ve özel üniversiteler açtı ve Mart ayında tüm öğrencilerin okula döneceği sözünü verdi. Taleban kadın öğrencilerin Şeriat’a uygun şekilde derslerine yeniden başlamalarını sağlamak için zaman gerektiğini söyledi ve mali zorlukları sorumlu tuttu.

Çin, İran ve Rusya da Batı’nın çağrılarına katılıyor

Batı ise Cumartesi günü Washington’un Taleban’a uluslararası beklentileri karşılama baskısı yaparken yalnız olmadığının altını çizdi. ABD’nin çağrılarına Çin, İran ve Rusya gibi bölge ülkelerinin de katıldığı belirtildi. Taleban liderleri geçen hafta Katar’da altı üyeli Körfez İşbirliği Konseyi diplomatları ve yabancı hükümet temsilcileri ile yapılan görüşmelerin son turuna katılmış, hükümetin diplomatik olarak tanınması, ekonomik durum ve Afganistan’a mali yardım dahil bir dizi konuyu görüşmüştü. Görüşmenin ardından yapılan açıklamada Körfez İşbirliği Konseyi, Taleban’ın temel özgürlükler ve kadınların eğitim ve çalışma haklarını kapsayan bir ‘ulusal uzlaşma planı’ oluşturması gerektiğine dikkat çekmişti.

Pakistan’dan insani uyarı

Afganistan’la uzun bir sınırı paylaşan ve Taleban’la yakın ilişkilere sahip Pakistan bile gruba, uluslararası toplumun parçası olmayı istiyorsa kapsayıcı siyaset izleme ve insan haklarına saygılı olma çağrısı yapıyor. Ancak Münih Konferansı’nda konuşan Pakistan Ulusal Güvenlik Danışmanı Muid Yusuf, Afganistan’a sırt çevirmenin yıllarca süren savaşın izlerini taşıyan ve doğal felaketlerin acısını çeken ülkede insani koşulları daha zorlaştıracağı uyarısında bulundu. Yusuf, ‘‘35 milyon Afgan’ı bazılarının sevmediği 30 Taleban için cezalandıramayız. Öte yandan Pakistan kapsayıcılık, insan hakları ve Afgan topraklarında terörizmin barındırılmamasını destekliyor’’ diye konuştu. Yusuf İslamabad’ın Kabil’le temasını savundu ve Afganistan’da yıllarıdır devam eden çatışmaların milyonlarca Afgan göçmene ev sahipliği yapan Pakistan’ın ulusal güvenliğini ve ekonomik çıkarlarını gölgelediğini belirtti. Yusuf, ‘‘Başkalarının Taleban’la ne zaman ve nasıl ilişki kuracaklarına karar verme lüksü olabilir. Pakistan Afganistan’da istikrarsızlığı kaldıramaz. Bizim onlarla temas kurmaktan ve dünyanın kalanına da pragmatik olmaları tavsiyesini vermekten başka çaremiz yok. İlerlemenin bir yolunu bulalım. Taleban’ı teşvik edelim ve hepimizin istediği sonuçları elde edelim’’ diye konuştu. VOA tarafından geçilen Taleban’dan ABD'nin Eleştirilerine Yanıt  haberinde ha-ber.com editörlerinin hiçbir editoryal müdahalesi yoktur. Taleban’dan ABD'nin Eleştirilerine Yanıt  haberi web sayfamıza otomatik olarak VOA sitesinden geldiği şekliyle yer almaktadır. Bu alanda yer alan Taleban’dan ABD'nin Eleştirilerine Yanıt  haberinin hukuki muhatabı haberi geçen web siteleri ve ajanslardır.