İran ve Suudi Arabistan, Körfez'de gerilimi tırmandıran ve Yemen'den Suriye'ye çatışmaları derinleştiren yedi yıllık diplomatik kesintinin ardından bugün ilişkileri yeniden tesis etme konusunda anlaştı. Anlaşma, iki rakip Ortadoğu ülkesinin üst düzey güvenlik yetkilileri arasında Çin Ulusal Halk Kongresi sırasında Pekin'de yapılan görüşmelerin ardından sağlandı. Anlaşmaya Pekin'de varılmış olması, Körfez ülkelerinin ABD'nin Ortadoğu'dan yavaş yavaş çekildiğini düşündüğü bir dönemde, Çin için büyük bir diplomatik zafer anlamına geliyor.

"Büyükelçilikler açılıyor"

İran haber ajansı IRNA, "Görüşmelerin sonucunda İran ve Suudi Arabistan diplomatik ilişkileri yeniden başlatma ve iki ay içinde büyükelçiliklerini açma üzerinde anlaştı" dedi. IRNA, Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Ali Şamhani’nin görüşmelerin "açık, şeffaf, kapsamlı ve yapıcı" olduğunu söylediğini de iletti. Şamhani'nin "Tahran ve Riyad arasındaki yanlış anlaşılmaları ortadan kaldırmak, bölgesel istikrar ve güvenliğin geliştirilmesine, mevcut zorlukların üstesinden gelmek için Körfez ülkeleriyle İslam dünyası arasındaki işbirliğinin arttırılmasına olanak tanıyacaktır" dediği bildirildi. İran ve Suudi Arabistan medyası, iki ülke tarafından yapılan açıklamanın egemenliğe saygı ve birbirinin içişlerine müdahale etmeme ilkelerinin altını çizdiğini bildirdi.

Eski anlaşmalar canlandırılacak

Suudi Arabistan devlet haber ajansı, iki ülkenin ayrıca 2001 yılında imzalanan güvenlik işbirliği anlaşmasıyla daha önce imzalanan ve ticaret, ekonomi ve yatırımlara odaklanan anlaşmayı etkinleştirme üzerinde de anlaştığını kaydetti. İran'ın dini lideri Ali Hamaney'in başkanı olduğu Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi'yle bağlantılı Nur Haber’in bildirdiğine göre Suudi Arabistan Ulusal Güvenlik Danışmanı Musaid bin Muhammed el-Ayban'la birlikte anlaşmaya imza atan Ali Şamhani, Çin'in iki ülke arasındaki yakınlaşmada oynadığı rolü övdü. Hem Suudi Arabistan hem İran, Irak ve Umman'a 2021 ve 2022 yıllarında görüşmelere evsahipliği yaptıkları için teşekkürlerini sundu. İran medyasının yayınladığı görüntülerde, görüşmelere katılan Çin'in en üst düzey diplomatı, Komünist Parti Dış İlişkiler Merkez Komisyonu Bürosu Direktörü Wang Yi'nin her iki ülkeyi "gösterdikleri bilgelik nedeniyle yürekten kutladığı" duyuldu. Wang, "Her iki taraf da samimiyet sergiledi. Çin bu anlaşmayı tam olarak destekliyor" dedi. Kısa süre önce İran'ın sertlik yanlısı Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi'yi ağırlayan Çin, aynı zamanda Suudi Arabistan'dan en çok petrol ithal eden ülkelerin başında geliyor. Bugün üçüncü beş yıllık görev süresi için yeniden cumhurbaşkanı seçilen Xi Jinping de Aralık ayında Riyad'ı ziyaret etmiş, Çin'in enerji kaynakları açısından önem taşıyan Körfez ülkeleriyle toplantılara katılmıştı. Çin Dışişleri Bakanlığı, konuya ilişkin açıklama yapılması talebini yanıtsız bıraktı. Ortadoğu'nun önde gelen Şii ve Sünni gücü olan İran ve Suudi Arabistan, yıllardır anlaşmazlık yaşıyor. İki ülke, Yemen, Suriye ve başka ülkelerde devam eden vekalet savaşlarında zıt tarafları destekliyordu. Suudi Arabistan, Tahran'daki büyükelçiliğinin baskına uğraması üzerine 2016 yılında İran'la bağlarını koparmıştı. Suudi Arabistan'ın Şii bir din adamını 2016'da idam etmesi, iki ülke arasındaki anlaşmazlığı körüklemişti. Üst düzey İranlı bir güvenlik yetkilisi, bugün varılan anlaşmayı İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney'in de desteklediğini söyledi. Yetkili, Reuters'a yaptığı açıklamada, "Şamhani bu nedenle dini liderin temsilcisi olarak Çin'e gitti. İran'daki en üst otoritenin bu kararı desteklediği gösterilmek istendi" dedi. VOA tarafından geçilen İran ve Suudi Arabistan İlişkileri Yeniden Başlatıyor haberinde ha-ber.com editörlerinin hiçbir editoryal müdahalesi yoktur. İran ve Suudi Arabistan İlişkileri Yeniden Başlatıyor haberi web sayfamıza otomatik olarak VOA sitesinden geldiği şekliyle yer almaktadır. Bu alanda yer alan İran ve Suudi Arabistan İlişkileri Yeniden Başlatıyor haberinin hukuki muhatabı haberi geçen web siteleri ve ajanslardır.