Engel, bir şeyin yapılmasını önleyen neden. Engelli insan toplumda olanak ve fırsatlardan eşit olarak faydalanamaz. Kimin engelli olduğu sosyal kanunda – kitapta açıklanmıştır. Almanya’da her on kişiden biri engellidir. Bunların dörtte üçü 55 yaş üstüdür. Yaşlandıkça hastalıklar artıyor, vücut hareketi kısıtlanıyor.
Engelli deyince ilk akla gelen tekerlekli koltukta oturan, hareket edendir. Halbuki ilk bakışta görülmeyen engeller vardır.
Vücudunda engeli olanlar kas ve kemik hastalık geçiren veya kaza sonucu felç olan hareket etmede engellenir. Görme, işitme ve diğer duyu organları görevini yerine getiremez, kör, sağır, dilsiz olabilir.
Beyinsel hastalıklar neticesinde öğrenme zorluğu olanlar vardır. Yaşlılıkta ortaya çıkan demans hastaları engelli tarifine dahildir. Aşırı alkol alma sonucunda beyni hasar görenler de bu sınıflamaya girer.
Ruhsal hastalıklar sosyal yaşamı engeller, şizofreni, depresyon gibi.
Bir ülkenin medeniyeti her türlü azınlık gruplarını toplumda fırsat ve olanaklardan eşit paylaşmasını sağlamasıyla ölçülür.
Engelli insanların sosyal, kültürel, bilimsel alanlarda engellerini kolaylaştıran araçlara ulaşım sağlanmalıdır.
Noksan vücut uzuvları için takma kol, bacak, ayakla olimpiyat oyunlarında katılma imkânı veriliyor.
İş bulmada yaşanan ön yargılara karşı önlem alınmalı. Bir yönde engeli olan, başka nitelikleri geliştirebilir. Bu konuda okul eğitim ve öğretiminde engelli insanları geliştirmek için projeler yapılmalıdır.
Almanya’da Sozialdienst, Sosyal Hizmet Dairesi her konuda alınacak önlemleri, sorumlu devlet dairelerine ve politikacılara iletiyor, raporlarını sürekli güncelliyor.
Gözü görmeyen bir engellinin, asistan köpeği ile markete girmesine izin verilmelidir. Tren istasyonlarında ve diğer kamuya ait devlet dairelerinde bozulan asansörler acilen tamir edilmeli.
Engelli insanlara yardım ederken kendi kendine hareket etmesine, karar almasına olanak sağlamalıdır.
Engeli olmayan diğer yeteneklerini geliştirmek için internette
çok yönlü programlar var. Ulaşmasına yardımcı olmalıdır, yardım bağımlı olması anlamına gelmiyor.
Engeli olduğu halde topluma faydalı olan, geride eser bırakan tanınmış insanlar vardır.
Gözü görmediği halde, müzik dersi veren Aşık Veysel, Veysel Şatıroğlu (1894-1973) söz ve türküleriyle anılmaktadır. Türk saz şairi, Dostlar Beni Hatırlasın, der.
Dünyaca tanınmış Meksikalı ressam Frida Kahlo (1907-1954) çocuk felci geçirdi. Geçirdiği trafik kazası neticesinde uzun süre yatağa bağlı yaşarken resim yapmaya başladı.
Fizikçi, İngiliz bilim insanı Stephen Hawking (1942-2018) 21 yaşında tespit edilen sinir hastalığı nedeniyle tekerlekli koltuğa bağlı, internette konuşma cihazlarıyla ölene kadar bilime hizmet etti.
Almanya’ya altmış yıllarında konuk işçi olarak gelenler, üniversiteye giden öğrenciler öncülüğüyle organize olmaya ilk yıllarda başladılar, işçi dernekleri kuruldu.
Fakat ailesinde göç hikâyesi olan engelli insanlara hitap eden, onlara yardım eden herhangi bir sivil kuruluş olmadı.
Bu uzun zaman ihmal edilen açığı inşaat mühendisi Sevgi Bozdağ kapatmış oldu. 2011 yılında İnter Aktiv – Engelli Bireyler için Eşit Yaşamı Destekleme Derneği’ni kurdu.
Engelli insanların sağlık hizmetlerine erişiminde görülen zorlukları giderme, sosyal yardım sistemindeki engelleri aşmak hem göçmen hem de engelli insanların dışlanmasını önlemek için bu dernekte gönüllü olarak mücadele etti, etmeye hâlâ devam ediyor.
Dernek çocuk, genç ve ailelerine güvenilir ve güçlendirici destek sunuyor. İnsanlar arasında iletişimi sağlıyor, yalnız olmadıklarını gösteriyor. Zira toplumsal baskılar, yapısal engeller ve birden fazla ayrımcılık biçimi iç içe geçince bireyler haliyle yalnızlık hissediyor, ruhsal sorunlar yaşıyor.
Derneğin çalışmasıyla kişinin yaşam koşulu, toplumsal katılım sayesinde sosyal izolasyonla birlikte mücadele edilmiş oluyor.
Engelli insanların toplumda eşit yaşamı, paylaşımı toplumun sağlıklı gelişmesini, uyumuna hizmet ediyor. Anayasanın ön gördüğü gibi birey özgür olursa, toplum da özgür olur, çok sesli olur. Çeşitlilik, tamamlayıcı rolünü üstleniyor.
Engelli insanların diğer yetenekli olduğu özelliklerini geliştirmek için dernek, diğer kuruluşlarla, uzmanlarla birlikte çalışıyor.
Karşılıklı kabul, anlayış, saygı ve dayanışma ilkesiyle Berlin’den tüm Almanya’ya Türkiye’ye hatta tüm dünyaya bu derneğin örnek olması arzumdur.
Sevgi Hanım’a ve derneğe başarılarının devamını diliyorum.
Dikensiz gül olmaz, engelsiz yâr olmaz.
Hoşça kalın!
İlter Gözkaya-Holzhey
Berlin, 24.07.2025
eMail: [email protected]
Kaynaklar:
Dernek hakkında bilgi, Google.
www.interaktiv-berlin.de
Dergi: Miteinander stark sein! Wissen und Mitmach-Aufgaben zu Menschen mit Behinderungen, Sozialverband Deutschland, Berlin
www.sovd.de
Yorumlar
…Yorumlar yükleniyor…