Kafkas Vakfı: Dijital Miras projesi çıktıları tanıtıldı

Türkiye Ulusal Ajansı tarafından Erasmus+ Gençlik Alanında Küçük Ölçekli Ortaklıklar kapsamında desteklenen Kafkas Vakfı'nın "Dijital Miras: Gençlerin Dijital Becerileri ile Geleceğe Aktarımı" projesinin çıktıları, İstanbul Ticaret Üniversitesi Eminönü Ahi Çelebi Kampüsü'nde tanıtıldı.

Programa, proje ortakları, akademisyenler, sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri ve genç katılımcılar katıldı.

Kafkas Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Veysel Arıhan, vakfın 32 yıldır faaliyet gösterdiğini ve son dönemde gençlere yönelik kültürel ve sosyal projelere odaklandığını belirtti.

Arıhan, Türkiye Ulusal Ajansı desteğiyle yürütülen projenin dijital dönüşüm odaklı olduğunu kaydetti. Vakfın yaklaşık 6 bin kitaptan oluşan kütüphanesi ile proje ortaklarının farklı dillerdeki koleksiyonlarının dijital ortama aktarılmasının hedeflendiğini ifade etti.

Arıhan, şunları söyledi: "Kütüphanelerimizde yaklaşık 80 farklı dilde eser bulunuyor. Bu kaynaklara dünyanın farklı ülkelerinden erişebilmek oldukça güç. Biz de bunları dijital ortama nasıl aktarabileceğimizi düşündük. Aynı zamanda gençlere dijitalleşme, dijital arşivleme ve yapay zeka alanlarında eğitim vermeyi amaçladık."

Proje, Paris Çeçen Enstitüsü, Bremen Çerkes Kültür Derneği ve Şamil Eğitim ve Kültür Vakfı ortaklığında yürütüldü. Katılımcılar, Türkiye'de Rami Kütüphanesi, İslam Araştırmaları Merkezi (İSAM) Kütüphanesi ve İslam Tarih, Sanat ve Kültür Araştırma Merkezi (IRCICA) gibi kurumlarda incelemeler yaptı. Almanya ve Fransa'daki önemli kütüphane ve arşiv merkezlerinde de dijital dönüşüm uygulamalarını yerinde görme fırsatı buldu.

Arıhan, katılımcıların proje süresince dijital arşivleme, veri yönetimi ve kataloglama alanlarında uygulamalı eğitimler aldığını belirtti. Arıhan, "Bugün bunun son ayağı olarak gençlerin kurduğu dijital kütüphanenin lansmanını gerçekleştiriyoruz. Tüm sistemi kendileri oluşturdu, verileri A'dan Z'ye işleyerek dijital altyapıyı kurdu." ifadelerini kullandı.

Arıhan, projenin yeni çalışmaların başlangıcı olduğunu dile getirerek şunları ekledi: "Arkadaşlarımızın yaş ortalaması 24-25. Çok dinamik bir ekibimiz var. Biz bu projeyi ilk adım olarak gördük. Daha işin başındayız. Devlet kurumlarımız, kütüphanelerimiz ve farklı özel arşivlerden edindiğimiz tecrübelerle yeni dijitalleşme projeleri geliştirmeyi ve bunları daha fazla kişiye ulaştırmayı hedefliyoruz."

Programda, proje kapsamında geliştirilen dijital kütüphane altyapısı ve diğer proje çıktıları katılımcılara tanıtıldı.

Dijital Miras Projesi

Ekim 2025'te başlayan proje kapsamında katılımcılar, IRCICA, İSAM Kütüphanesi, Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi, Rami Kütüphanesi, İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi ve Salt Galata Arşivi'nde eğitim ve teknik gezi programlarına katılım sağladı.

Mart ve nisan aylarında yürütülen çalışmalar kapsamında dijital kütüphane altyapısı oluşturuldu, tarama, tasnif ve analiz süreçleri tamamlanarak otomasyon sistemi kuruldu.

Almanya ve Fransa'da gerçekleştirilen hareketlilik programlarında ise katılımcılar, Berlin Devlet Kütüphanesi, Fransa Ulusal Kütüphanesi, Paris Nanterre Üniversitesi La Contemporaine ve Louvre Gençlik Merkezi Kütüphanesi'nde dijital arşivleme, bilgi yönetimi ve yapay zeka teknolojilerinin arşiv sistemlerinde kullanımına ilişkin eğitim aldı.

Türkiye Ulusal Ajansı tarafından 2025 yılında Erasmus+ Gençlik Alanında Küçük Ölçekli Ortaklıklar kapsamında desteklenen proje, Kafkas Vakfı koordinasyonunda Şamil Eğitim ve Kültür Vakfı, Paris Çeçen Enstitüsü ve Bremen Çerkes Kültür Derneği ortaklığında yürütülüyor.

Proje kapsamında gençlerin dijital yetkinliklerinin geliştirilmesi, kültürel mirasın dijital ortama aktarılması ve gelecek kuşaklara ulaştırılması amaçlanıyor. Bu doğrultuda katılımcılar, Türkiye'nin yanı sıra Almanya ve Fransa'da kütüphane ve arşivlerde eğitimlere katılarak dijital arşivleme, veri yönetimi ve yapay zeka uygulamaları üzerine çalışmalar gerçekleştirdi.