Garanti BBVA Akten: Denizler için birlikte çalışır, birlikte yaparız

Garanti BBVA'nın DenizTemiz Derneği/TURMEPA işbirliğiyle, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda Eylül 2021'de başlattığı Mavi Nefes Projesi, deniz ve kıyı ekosistemlerinin korunmasına yönelik çalışmalarını genişletiyor.

Bankadan yapılan açıklamaya göre, proje Marmara Denizi'ndeki müsilaj krizinin ardından Antalya'daki Adrasan kıyısı ile Van Gölü'ne uzandı. İstanbul Boğazı, Antalya, Muğla'nın Fethiye ilçesindeki Göcek kıyısı, Saros Körfezi ve Marmara Denizi'ndeki Prens Adaları'nda atık toplama, habitat restorasyonu, bilimsel izleme ve eğitim çalışmaları yürütülüyor.

Temmuz 2026 itibarıyla elde edilen sonuçlar, Mavi Nefes Projesi'nin temizlikten öteye geçerek deniz ekosistemlerinin korunması, onarılması ve bilimsel verilerle izlenmesini hedefleyen çok boyutlu bir programa dönüştüğünü gösteriyor.

Deniz süpürgeleri ve sıvı atık alım tekneleriyle yapılan temizlik çalışmalarına deniz çayırı transplantasyonu, mercan ve gorgon kolonilerinin korunması, biyoçeşitlilik araştırmaları ve farklı yaş gruplarına yönelik eğitim programları da eşlik ediyor.

Mavi Nefes Projesi kapsamında, deniz süpürgeleri aracılığıyla İstanbul Boğazı'nda proje başlangıcından Temmuz 2026'ya kadar 311 bin 820 kilogram katı atık toplandı.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2022 verilerine göre, belediyelerde kişi başı günlük ortalama atık miktarı 1,03 kilogram. Buna göre, toplanan bu miktar 302 bin 737 kişinin bir günde ürettiği atığa denk geliyor. Mayıs 2023-Aralık 2025 döneminde Van Gölü’nde görev yapan Ahtapot 6 deniz süpürgesi ise 23 bin 368 kilogram atık topladı. Bu miktar da 22 bin 687 kişinin günlük atık üretimine eşdeğer.

Garanti BBVA desteğiyle Mayıs 2024'ten bu yana Göcek'te hizmet veren TURMEPA 3 sıvı atık alım teknesi, üç yaz sezonunda 4 bin 133 tekneden 1 milyon 912 bin 982 litre atık teslim aldı.

Böylece 15 milyon 303 bin 856 litre deniz suyunun temiz kalmasına katkı sağlandı. Projenin 2022 ve 2023 yaz sezonlarında Antalya'daki Adrasan-Kemer hattında yürütülen çalışmalarında da 4 milyon 500 bin litre siyah ve gri su teknelerden alındı. İki sahadaki çalışmalarla teslim alınan sıvı atık miktarı toplam 6 milyon 412 bin 982 litreye ulaştı.

Mavi Nefes’in çevrim içi eğitimleri, "Mavi Nefes Eğitim Otobüsü" ve "Mavi Dedektifler" programıyla bugüne kadar 143 bin 408 öğrenci ve 7 bin 446 öğretmen olmak üzere toplam 150 bini aşkın kişiye ulaşıldı. İklim Değişikliği Eylem Planı ile Çevre Eğitimi ve İklim Değişikliği Dersi Öğretim Programı esas alınarak hazırlanan çevrim içi eğitimlerden 143 bin 759 kişi yararlandı.

Beş yıldır ekim aylarında yola çıkan Mavi Nefes Eğitim Otobüsü, 5 bin 956 öğrenci ve 406 öğretmen olmak üzere 6 bin 362 kişiyi robotik kodlama ve üretim becerileri atölyeleriyle buluşturdu. Lise çağındaki gençlerin gönüllü katıldığı Mavi Dedektifler programına 689 öğrenci ve 44 mentör öğretmen dahil oldu.

Garanti BBVA Genel Müdürü Mahmut Akten, Mavi Nefes'i bilimsel veriye dayalı, etkisi ölçülebilen ve farklı paydaşların katkısıyla büyüyen uzun soluklu bir dönüşüm programı olarak değerlendirdiklerini belirtti.

Akten, projenin sonuçlarının, denizleri korumak için saha müdahalesi, bilimsel araştırma ve eğitimi bir arada yürütmenin önemini gösterdiğini anlattı.

Sürdürülebilirliği iş stratejilerinin merkezine konumlandırdıklarını vurgulayan Akten, deniz ekosistemlerinin kendini yenileme kapasitesini destekleyen ve toplumsal farkındalığı güçlendiren çalışmalara TURMEPA ile devam ettiklerini aktardı.

Akten, Antalya'da düzenlenecek Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31)'e yönelik faaliyetlere de dikkat çekti ve şunları kaydetti:

"BBVA ile birlikte "Küresel Bankacılık Partneri" olarak yer aldığımız COP31, Mavi Nefes kapsamında yıllar içinde oluşan bilimsel birikimi, saha deneyimini ve ekosistemlerin korunmasına yönelik yaklaşımımızı uluslararası ölçekte görünür kılmak için önemli bir fırsat sunuyor. Mavi Nefes'in 5 yıllık yolculuğunu Antalya'da dünya kamuoyuyla buluştururken, 'Denizlerimiz için birlikte çalışır, birlikte yaparız' mesajını bir kez daha vurgulayacağız."

TURMEPA Yönetim Kurulu Başkanı Şadan Kaptanoğlu da denizlerin ve okyanusların korunması gereken eşsiz yaşam kaynakları olduğunu kaydetti.

Kaptanoğlu, "Deniz Varsa, Hayat Var" anlayışıyla kirliliği kaynağında önlemek, deniz çayırları ve mercanlar gibi hassas habitatları bilimsel yöntemlerle korumak, çocuk ve gençlerin deniz koruma bilincini güçlendirmek için çalıştıklarını belirtti.

Mavi Nefes ile atık toplama faaliyetlerini bilimsel araştırmalar, ekosistem restorasyonu, kesintisiz eğitim ve izleme çalışmalarıyla bir araya getirerek bütüncül bir koruma modeli oluşturduklarını anlatan Kaptanoğlu, şunları kaydetti:

"Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda, Garanti BBVA’nın uzun soluklu desteğiyle farklı bölgelerde edindiğimiz bilgi ve saha deneyimimizi kalıcı çözümlere dönüştürüyoruz. Ülkemizin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenecek COP31'de de Mavi Nefes'in ortaya koyduğu bu birikimi dünya ile paylaşarak denizlerin ve okyanusların sesi olacağız. Denizleri korumak geleceği korumaktır ve bunu ancak tıpkı Mavi Nefes’teki gibi el ele vererek başarabiliriz."