Tarihi Kemeraltı Çarşısı, Trabzon'un ticaret geleneğini yaşatıyor

Trabzon'da geçmişte semerciler, ipekçiler ve sarraflar gibi farklı meslek gruplarına ev sahipliği yapan Kemeraltı Çarşısı, bugün değişen iş kollarıyla kentin ticari hayatındaki canlılığını sürdürüyor.

Ortahisar ilçesinde yer alan yaklaşık 2 bin 500 yıllık çarşı, tarihi yapıları ve geleneksel ticaret kültürüyle Trabzon'un ekonomik geçmişine ışık tutuyor.

Vakıflar Genel Müdürlüğü kayıtlarına göre çarşıda 180 tescilli yapı yer alıyor. Bu yapıların 130'u günümüzde ticari iş yeri olarak kullanılıyor.

Geçmişte farklı ürünlerin satıldığı çarşıda bugün kuyum, giyim, ev eşyası, çeyizlik ve geleneksel bakır ürünler satışa sunuluyor.

Kente Gelen Ziyaretçilerin Uğrak Noktası

Bedesten, Alacahan, Taşhan ve Sabırhan gibi tarihi hanları barındıran Kemeraltı Çarşısı, Trabzon'un önemli kültürel miras unsurları arasında bulunuyor.

Çarşıdaki bakırcılar, geleneksel zanaatlarını sürdürerek kültürel mirasın korunmasına katkı sağlıyor.

Farklı sektörlerin bir arada bulunduğu Kemeraltı Çarşısı, Trabzonluların günlük alışveriş ihtiyaçlarını karşılıyor. Aynı zamanda kente gelen ziyaretçilerin de uğrak noktaları arasında yer alıyor.

Tarihi Yapılar Ticari İşlevlerini Korudu

Karadeniz Teknik Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Temel Sağlam, bölgedeki yapıların yaklaşık dörtte üçünün iş yeri olarak kullanıldığını belirtti. Sağlam, kalan yapıların ise dini, askeri ve sivil mimari örneklerinden oluştuğunu kaydetti.

Sağlam, Osmanlı dönemine ait ilk kayıtlarda bölgenin "Suk-i Sultani" olarak adlandırıldığına dikkati çekti. Bu ifadenin "sultan tarafından kuralları belirlenen çarşı ve pazar" anlamına geldiğini belirtti.

Fatih Sultan Mehmet'in Trabzon'u fethinden sonra bölge, onun gözetiminde pazar ve çarşı alanı olarak düzenlendi. Sağlam, daha sonraki dönemlerde buranın "Çarşu Mahallesi" adıyla anıldığını kaydetti.

Sağlam, bölgenin ticari öneminin 19. yüzyılda Trabzon Limanı'na buharlı gemilerin gelmesiyle arttığını dile getirdi. Çeşitli ürünlerin burada satışa sunulduğunu ifade etti.

Sağlam, çarşının bugünkü görünümünü büyük ölçüde 1950'li yıllarda kazandığını anlattı. Tarihi yapıların ticari işlevlerini koruyarak bugüne ulaştığını vurguladı.

"Burası Trabzon'un Tarihi"

Çarşıda üçüncü kuşak bakır işlemeciliği yapan Ecevit İskender, geleneksel yöntemlerle üretime devam ettiklerini belirtti. İskender, "Burası, Trabzon'un tarihi. O yüzden dışarıdan gelen insanlar buraya uğruyor, memnunuz." dedi.

Çarşıda 45 yıldır kalaycılık yapan 58 yaşındaki Necmi Kaya da çocukluğundan bu yana çarşının geçirdiği değişime tanıklık ettiğini belirtti.

Kadriye Ayvaz ise 47 yıldır Trabzon'da yaşadığını ve alışverişlerini büyük ölçüde Kemeraltı'ndan yaptığını dile getirdi. Ayvaz, "Dört çocuğumu Kemeraltı'ndan yaptığım alışverişlerle büyüttüm." ifadesini kullandı.

Emine Mataracı da alışveriş için geniş ürün çeşitliliği ve farklı bütçelere hitap eden fiyatları dolayısıyla Kemeraltı'nı tercih ettiğini anlattı.