Güneydoğu'da anız yangınlarıyla mücadele sonuç veriyor

Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin önemli tarım kentleri Diyarbakır, Batman ve Mardin'de çiftçilerin bilinçlendirilmesi ve denetimlerle anız yangınları ile anız kaynaklı orman yangınlarında azalma sağlandı.

Hasat sonrası çıkan, zaman zaman ormanlara ve yerleşim yerlerine sıçrayan anız yangınları, yaşamı tehdit edip doğaya ve toprağa büyük zarar veriyor.

Hububat ve bakliyat üretimiyle öne çıkan Diyarbakır, Batman ve Mardin'de Valilikler öncülüğünde Tarım ve Orman İl Müdürlükleri ile diğer kurumlar, hasat sonrası anız yakılmaması için çalışmalar yürütüyor.

Çiftçiler anız yangınlarının zararları ve önlenmesi konusunda bilinçlendiriliyor. Bilgilendirici broşürler dağıtılıyor, denetimler yapılıyor.

Tüm çalışmalara rağmen anız yakanlara dekar başına ceza uygulanıyor. Anız yakılan alanın ormana veya yerleşim yerlerine yakın olması halinde ceza miktarı 5 katına çıkıyor.

Diyarbakır Tarım ve Orman İl Müdürü Adil Alan, kentte yaklaşık 7 milyon dönüm ekilebilir tarım alanı bulunduğunu, bunun 5,5 milyon dönümünde hububat ekimi yapıldığını belirtti.

Alan, tarım açısından önemli olan kentte anız yangınlarıyla mücadele çalışmalarını yoğunlaştırdıklarını ifade etti. Ziraat odaları ve çiftçilere gerekli duyuruları yaptıklarını kaydetti.

Alan, çiftçilere anızın zararlarını anlattıklarını ve anız yakmamaları gerektiğini söyledi. Alan, "Çiftçilerimiz belki ikinci ürün için ya da tarlanın sürümü kolaylaşsın ve daha az yakıt yaksın diye anız yakıyor ama anızı yakmaları gerçekten toprağa çok büyük zarar veriyor. Toprağımız canlı bir metabolizma. Toprağın canlı mikroorganizmalardan arındırılmaması gerektiğine inanıyoruz. Yangında toprak 0,5 santimetrelik kısmında canlı organizmaların yaklaşık yüzde 70'ini kaybediyor. Yine topraktaki geçirgenlik özelliğinde de 0,20 santimetrede yaklaşık yüzde 32, daha derinlerde de yüzde 25'lik bir azalmaya sebep oluyor." dedi.

Alan, çiftçilere "Lütfen anız yakmayın, anızı yakmak geleceğimizi yakmaktır." dediklerini belirtti. Atalardan miras kalan toprağa sahip çıkılması gerektiğini vurguladı.

Alan, anız yakanlar hakkında tutanak tuttuklarını kaydetti. "2024 yılında 113 tutanak tutmuştuk. Aldığımız tedbirlerle bu sayı geçen yıl 54'e indi. Bu yıl ise çalışmalarımız devam ediyor. Bu yıl dekar başına uyguladığımız ceza miktarı 698 lira olup arazinin yerleşim yerlerine, ormanlık alanlara, meyve ağaçlarına ve sulu alanlara yakın olması halinde 5 kat artırılarak 3 bin 495 liraya kadar çıkmaktadır." ifadelerini kullandı.

Batman Belediyesi İtfaiye Müdürlüğü verilerine göre, 2025 yılının haziran ve temmuz aylarında 69 anız yangını meydana geldi. 2026 yılının aynı döneminde bu sayı 40'a geriledi.

Batman Tarım ve Orman İl Müdürü Necdet Tuncer, kentte anız yangınlarına karşı son yıllarda yoğun bir çalışma yürüttüklerini belirtti.

Tuncer, bilinçlendirme çalışmalarının ilk ayağının hasat olduğunu dile getirdi. Dipten hasat yaparak tarlada minimum miktarda anız kalmasını sağlamaya çalıştıklarını kaydetti.

Tuncer, "Anız yangınının doğaya, ekolojiye, canlı yaşamına, topraktaki mikroorganizmalara oluşturduğu zarardan dolayı çiftçimizi bilinçlendiriyoruz. Biçerdöver operatörleri de dahil yangına sebebiyet olacak tüm hususlarda bütün paydaşlarla toplantılar yapıyoruz. Bilinçlendirme amaçlı mesajlar atıyoruz. Çevredeki bir kısım billboardlarda ilanla bilgilendirme yapıyoruz. Bunun idari para cezası boyutu da var ama biz duyarlılık geliştirerek bu işi engelleme çalışıyoruz." diye konuştu.

Tuncer, bilinçlendirme çalışmaları ve denetimlerle kentteki anız yangınlarının minimum düzeye indiğini kaydetti.

Tuncer, "2024 yılında ilimizde anız yangınları nedeniyle 500'den fazla ceza uygulandı, yaklaşık 27 milyon lira idari para cezası kesildi. Sahada yapmış olduğumuz yoğun çalışmalar sonrasında 2025 yılında bu, 20 cezaya düştü, yaklaşık 600 bin lira gibi bir idari para cezası uygulandı. 2026 yılında ise bugün geldiğimiz noktaya itibarıyla sadece 9 idari para cezası uygulamak durumunda kalmışız. Geçmişte yoğun anız yangınları dolayısıyla hava kirliliği söz konusuydu ama şükürler olsun ki bu yıl çok fazla anız yangını olmadı. Denetim ve çalışmalarımız neticesinde anız yangınlarında büyük bir düşüş yaşandı." ifadelerini kullandı.

Tuncer, biçerdöver sahiplerinin de anız yangınlarına karşı büyük bir hassasiyet gösterdiğini anlattı. Kasıt olmaksızın meydana gelen anız yangınlarına karşı da yoğun çalışma yürütüldüğünü dile getirdi.

Tuncer, biçerdöver sahiplerinin de anız yangınlarına karşı büyük bir hassasiyet gösterdiğini kaydetti. "Onlar da yanlarında su tankerleri bulundurmak zorundalar. Yangın tüpleriyle ilgili de sürekli kontrol gerçekleştirdik. Onlara yangın söndürme konusunda da gerekli eğitimler verildi. Geniş anlamda çok kapsamlı bir çevre duyarlılığı gerçekleştirdik. Bu işi bertaraf etmeye çalışıyoruz. Sonuçlar da çok tatminkar." diye konuştu.

Mardin Tarım ve Orman İl Müdürü Ender Muhammed Gümüş, 3 milyon 340 bin dekarlık tarım arazisinin yüzde 80'inde hububat ekimi yapıldığını söyledi.

Gümüş, mevsimsel koşullar, iklim değişikliği ve artan hava sıcaklıkları nedeniyle en büyük risklerden birinin anız yangınları olduğunu ifade etti. Vali Tuncay Akkoyun başkanlığında tüm kamu kurumlarıyla anız yangınlarının önlenmesi için çalışmalar yapıldığını belirtti.

Gümüş, eğitim ve bilgilendirme çalışmaları kapsamında bilinçlendirici klipler hazırladıklarını anlattı. Kırsal yerleşim yerlerinde vatandaşları ve muhtarları bilgilendirdiklerini, anız yangınlarına dikkat çekecek broşür ve şapkalar dağıttıklarını kaydetti. Valilik ve Büyükşehir Belediyesi tarafından temin edilen 50 pompalı traktör su tankerinin yangın riski yüksek yerlerde dağıtımının yapıldığını ifade etti.

Gümüş, anız yangınlarının yalnızca tarım arazilerine değil, çevredeki yerleşim yerlerine ve ormanlık alanlara da ciddi zarar verebildiğini dile getirdi.

Gümüş, "İstiyoruz ki canımız yanmasın, arazimiz zarar görmesin, arazideki doğal ekosisteme zarar verilmesin. Geçen yıl Mardin'de anız kaynaklı 47 orman yangını çıktı, 260 hektar da orman alanı zarar gördü, tarımsal alanlarda da 37 yangın çıktı. Bu yıl ise aldığımız tedbirler, Orman İşletme Müdürlüğümüzün ve belediye ekiplerimizin yerinde ve zamanında müdahalesiyle sadece 13 anız kaynaklı orman yangını oldu ve yalnızca 55 hektarlık bir alan zarar gördü. 23 de tarımsal alanda yangın çıktı. Yangınların önlenmesinde herkese büyük görev düşüyor. Cezalar caydırıcılıktır. Amaç ceza yazmak değil geleceğimizi karartmamaktır. Çiftçilerimizi bu konuda daha hassas olmaya davet ediyorum." diye kaydetti.