YÖK Başkanı Özvar: Mesleki eğitim modeliyle öğrenciler iş hayatını tecrübe edecek

Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, "İşletmede Mesleki Eğitim Modeli sayesinde öğrencilerimiz henüz öğrenimleri devam ederken üretim disiplinini, iş sağlığı ve güvenliği kültürünü, çalışma hayatının işleyişini tecrübe etme fırsatı bulacaklar. İşletmeler ise gelecekte istihdam edebilecekleri öğrencileri yakından tanıma imkanına kavuşacaklar." dedi.

Özvar, Kocaeli Üniversitesi'nde düzenlenen "Yükseköğretimde Mesleki Eğitimin Yaygınlaştırılması Programı"nda konuştu. Yükseköğretim sistemi ile sektörler arasında Türkiye'nin geleceğine dair ortak vizyonu ortaya koyan bu protokolün hayırlı olmasını temenni etti.

Yükseköğretimin artık sadece eğitim alanı olmaktan çıktığını belirten Özvar, bunun ülkelerin beşeri sermayesini geliştiren, üretim yapısını destekleyen ve rekabet gücünü etkileyen stratejik bir konuma eriştiğini vurguladı. Özvar, "Bu nedenle yükseköğretim politikalarının mevcut ihtiyaçlara cevap vermenin yanında ekonomik ve teknolojik değişimleri, buna bağlı olarak ortaya çıkacak yeni iş gücü taleplerini de öngörmesi gerekmektedir. Yükseköğretim Kurulu olarak son yıllarda sistemimizi bu bakış açısıyla yeniden şekillendiriyor, nicelik odaklı büyüme anlayışını geride bırakarak niteliği esas alan kapsamlı bir dönüşüm süreci yürütüyoruz." ifadelerini kullandı.

Üniversitelerin başarısını sadece öğrenci ve mezun sayılarıyla ölçmediklerini kaydeden Özvar, mezunların iş gücü piyasasına uyumunu, sektör beklentilerini karşılama düzeylerini ve ülkenin kalkınmasına katkılarını birlikte değerlendirdiklerini söyledi. Bu kapsamda üniversite-sektör işbirliğini sistemin işleyişi için yapısal bir gereklilik olarak gördüklerini ifade etti.

Özvar, hedeflerinin yükseköğretimin yetiştirdiği insan kaynağı ile sektörlerin ihtiyaç duyduğu beceriler arasında kalıcı ve sürdürülebilir bir uyum inşa etmek olduğunu belirtti. "Son yıllarda uygulamaya koyduğumuz politikalar bu hedef etrafında şekillenmektedir. Kıymetli katılımcılar, Muhterem Cumhurbaşkanım Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde son 25 yılda yükseköğretim altyapımıza çok büyük yatırımlar yapılmıştır. Bu yatırımlar neticesinde bugün küresel ölçekte rekabet edebilecek bir yükseköğretim sistemine sahibiz. Yükseköğretime erişimin genişletilmesinde önemli bir aşama kaydedilmiş olması önceliğin artık nicelikten niteliğe yönelmesini mümkün kılmıştır." değerlendirmesinde bulundu.

"Staj uygulamalarını eğitim sürecinin bütünleyici unsuruna dönüştürüyoruz"

YÖK'ün kontenjan planlamasını veriye dayalı, rasyonel ve sektör ihtiyaçlarını gözeten bir yaklaşımla yaptığını belirten Özvar, istihdam imkanı kalmayan veya sektörlerle bağı zayıflayan programların kontenjanlarını düşürdüklerini, bazılarını dönüştürüp ihtiyaç kalmayanları kapattıklarını kaydetti. Buna karşılık yapay zeka, dijital teknolojiler, ileri üretim sistemleri, yeşil dönüşüm, enerji, tarım teknolojileri ve sağlık gibi stratejik alanlardaki yeni programları desteklediklerini ifade etti.

Klasik staj uygulamalarının öğrencilerin mesleki gelişimini destekleme ve sektör beklentilerini karşılama açısından artık yeterli olmadığını dile getiren Özvar, şunları kaydetti:

"Staj uygulamalarının kısa süreli ve sınırlı bir deneyim olmaktan çıkararak eğitim sürecinin bütünleyici bir unsuruna dönüştürüyoruz. Meslek yüksekokullarında ve lisans programlarında öğrencilerimizin bir veya iki dönem boyunca doğrudan çalışma hayatının içinde bulunmalarını hedefliyoruz. Burada hedeflenen klasik anlamda uzatılmış bir staj değildir. Aksine kredilendirilen, ölçme ve değerlendirmeye tabi tutulan ve akademik açıdan düzenli biçimde izlenen yapılandırılmış bir eğitim sürecidir. Bu yapının uygulamadan ortak standartlara kavuşması amacıyla işletmede mesleki eğitim usul ve esaslarını da yayımlamış bulunmaktayız. Böylece ön lisans ve lisans programlarında en az bir yarı yıl süreyle yürütülecek işletmede mesleki eğitimin planlanması, izlenmesi ve değerlendirilmesiyle üniversitelerin, işletmelerin sorumlu öğretim elemanlarının ve öğrencilerin görev ve yükümlülüklerini açık bir çerçeveye kavuşturmuş olduk."

Teorik bilginin gerçek iş ortamında beceriye dönüşmesini güvence altına alacaklarını ve öğrencilerin akademik rehberlik ile eğitici personel desteğiyle izlenmesini sağlayacaklarını belirten Özvar, şunları kaydetti:

"Kazanılan bilgi, beceri ve yetkinliklerin Türkiye Yeterlilikler Çerçevesi doğrultusunda ölçülmesini fevkalade önemi buluyoruz. Aynı zamanda üniversite sektör işbirliğini geçici uygulamalardan çıkararak kurumsal ve sürdürülebilir bir yapıya da bu vesileyle kavuşturmuş oluyoruz. İşletmede Mesleki Eğitim Modeli sayesinde öğrencilerimiz henüz öğrenimleri devam ederken üretim disiplinini, iş sağlığı ve güvenliği kültürünü, çalışma hayatının işleyişini tecrübe etme fırsatı bulacaklar. İşletmeler ise gelecekte istihdam edebilecekleri öğrencileri yakından tanıma imkanına kavuşacaklar. Yani bir öğrenciyi 20 gün tanımak var, asgari 4 ay tanımak var. Arada böylesine ciddi bir farktan söz ediyoruz."

"Uygulamanın ilk aşaması 120 bin öğrenciyi kapsıyor"

Kapsamlı dönüşümü sağlıklı biçimde hayata geçirmek amacıyla 7 ilde pilot uygulama başlattıklarını bildiren Özvar, bu illerin Konya, Gaziantep, İstanbul, Bursa, Kocaeli, İzmir ve Ankara olduğunu belirtti. İlk aşamanın Türkiye genelinde yaklaşık 120 bin öğrencinin eğitim gördüğü 185 mesleki ön lisans programını kapsadığını kaydetti.

Pilot uygulamanın sadece üniversiteler ile işletmeler arasındaki bir çalışma olmadığını vurgulayan Özvar, sürecin çok sayıda bakanlık, kamu kurumu, meslek kuruluşu ve sektör temsilcisinin katılımıyla yürütüldüğünü ifade etti. Yükseköğretim Kurulu ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği arasında imzalanan protokolün de üniversite-sektör işbirliğini daha sağlam, gerçekçi ve verimli bir zemine taşıdığını kaydetti.

Eğitim programlarının sadece akademik bakış açısıyla hazırlanmasını yeterli görmediklerine dikkat çeken Özvar, programların sektörlerin ihtiyaç duyduğu bilgi, beceri ve yetkinlikler dikkate alınarak tasarlanması gerektiğini vurguladı. Sektör temsilcilerinin program geliştirme süreçlerine etkin biçimde katılmasını teşvik ettiklerini dile getirdi.

Sektör temsilcilerini müfredat geliştirmeye davet eden Özvar, şunları söyledi:

"Kocaeli'de sanayi ve hizmetler sektöründe önemli hizmetler gerçekleştiren iş insanlarımıza buradan sesleniyorum. Gelin meslek yüksekokullarımızdaki müfredatı hep birlikte belirleyelim. Sektörün ihtiyaç duyduğu bilgi, beceri ve yetkinlikler konusunda bizlere lütfen bilgi ve tecrübelerinizle destek olun. Biz de sizden aldığımız bilgilerle, bu verilerle müfredatlarımızı yenileyelim. Biz Yükseköğretim Kurulu olarak sektör temsilcileriyle, meslek yüksekokullarımızın, hatta fakültelerimizin programlarını birlikte istişare etmeye hazır olduğumuzu hatta bir kısım illerimizle sektör temsilcilerimizle üniversitelerimizin meslek yüksekokulları ve onların programlarını birlikte tasarladığımızı buradan Kocaeli sakinlerine de duyurmayı arzu ediyorum. Yükseköğretim Kurulu ve üniversitelerimizin sizlerle işbirliğine hazır olduğunu bu vesileyle ifade etmek isterim."

İşletmede mesleki eğitimi desteklemek amacıyla İstanbul, Ege Bölgesi, Gaziantep ve Bursa Sanayi ve Ticaret Odalarıyla işbirliği protokolleri imzaladıklarını aktaran Özvar, Kocaeli'de imzalanacak protokolle hedeflerini sıraladı. Bu hedefler arasında üniversiteler ile sanayi ve ticaret dünyası arasında sürdürülebilir işbirliği kurulması, işletmede mesleki eğitimin yaygınlaştırılması, eğitim programlarının sektör ihtiyaçlarına göre güncellenmesi, yeni programlar açılması, ders içeriklerinin sektör temsilcileriyle zenginleştirilmesi ve öğrencilerin işletmelerde eğitici personel tarafından desteklenmesi yer alıyor.

Kocaeli Valisi İlhami Aktaş, AK Parti Kocaeli Milletvekili Radiye Sezer Katıcıoğlu, Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı Tahir Büyükakın, Kocaeli Sanayi Odası Başkanı Ayhan Zeytinoğlu ve Kocaeli Ticaret Odası Meclis Başkanı Hüseyin Gezer de programa katılarak birer konuşma yaptı.

Ardından YÖK Başkanı Özvar, Kocaeli Sanayi Odası Başkanı Zeytinoğlu ve Kocaeli Ticaret Odası Meclis Başkanı Gezer işbirliği protokolünü imzaladı.

İmzalanan protokolle, öğrencilerin teorik eğitimlerini iş dünyasının uygulama deneyimiyle bütünleştiren İşletmede Mesleki Eğitim (3+1) Modeli'nin Kocaeli’de daha etkin ve yaygın biçimde uygulanması hedefleniyor.

Programa AK Parti Kocaeli Milletvekilleri Mehmet Akif Yılmaz ve Cemil Yaman, Yeni Parti Kocaeli Milletvekili Mühip Kanko, İYİ Parti Kocaeli Milletvekili Lütfü Türkkan'ın yanı sıra akademisyenler ve iş insanları da katılım sağladı.