Bilal Tümtürk: Çalı süpürgesi geleneğini 35 yıldır yaşatıyor

Yozgat'ın Akdağmadeni ilçesinde yaşayan 70 yaşındaki Bilal Tümtürk, babasından öğrendiği çalı süpürgeciliğini 35 yıldır sürdürüyor.

Besicilik yapan 5 çocuk babası Tümtürk, hayvanlarını otlatırken süpürge yapımında kullandığı karamuk çalılarını topluyor.

Tümtürk, topladığı çalıların dikenlerini sıyırıyor. Ardından, evinin bahçesinde süpürge yapımı için belirlediği miktardaki çalıyı iple ve telle sıkıca bağlıyor.

Süpürgenin sapını kendi kestiği ağaç dalından yapan Tümtürk, hazırladığı çalıları sapa bağlayarak süpürgeyi kullanıma hazır hale getiriyor.

Geleneksel süpürgeler eskisi kadar rağbet görmüyor. Ancak Tümtürk, ilerleyen yaşına rağmen sipariş üzerine süpürge yapımına devam ediyor ve bunları pazarda satıyor.

Yörede "çalgı" olarak bilinen bu süpürgeler; evlerin önü, bahçeler ve ahırların temizliğinde kullanılıyor.

"Benden başka yapan kalmadı"

İlçedeki geleneksel çalı süpürgeciliğinin son temsilcisi Bilal Tümtürk, süpürge yapımını babasını izleyerek öğrendiğini belirtti.

Tümtürk, eskiden bu işi yapanların çok olduğunu kaydetti. "1991-1992 yıllarıydı, çalgı yapmaya başladım. Babam yapardı, ben de ondan öğrendim. Diğer köylerden gelen arkadaşlar da yapardı. Plastik süpürge ve benzeri şeyler çıktıktan sonra bizim çalgı yapmamız geriledi." ifadelerini kullandı.

Çalı süpürgesinin özellikle köy yaşamında kullanıldığını vurgulayan Tümtürk, "Bu eski bir gelenek. Kapının önünü, bahçeyi, ahırı süpürmek için kullanılan bir temizlik malzemesi. Ben bunu yapmaya hala devam ediyorum ama benden başka yapan kalmadı." dedi.

"Dikenden yapılıyor"

Geleneği devam ettirmeye çalıştığını belirten Tümtürk, şunları söyledi:

"Şimdi yaşlandım artık. 5-6 hayvanım var, onları güdüyorum. Dağa gidiyorum, ufak tefek çalı getiriyorum. İyi kötü bu zamana geldik. Geleneği yaşatmaya devam ediyorum. Bu gelenek eskiden beri ebemizden, dedemizden gelen, bütün memleketin geleneğidir. Bu çalgı çok önemli bir şey ama kimse kıymetini bilmiyor. Bir çalgıyı aldığın zaman 3 ay, 5 ay, 7 ay kullanacağına garanti veriyorum. Çok dayanıklı bir şey. Dikenden yapılıyor."

Yaptığı süpürgeleri pazarda da sattığını ifade eden Tümtürk, "Müşteriler bana bakıyor, 'Bunu nasıl yaptın?' diyorlar. O benim alışkanlığım, bir sanatım. Vakit geçiriyorum. Bunu yapmayı çok seviyorum." dedi.