Türkiye Sigorta Birliği (TSB) Başkanı Ahmet Yaşar, fon piyasalarındaki son gelişmelere rağmen emeklilik fonlarında likidite sorunu yaşanmadığını belirtti. Yaşar, "Şu ana kadar aldığımız bilgiler, gelişmeler nedeniyle Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) katılımcılarında olağan dışı bir davranış veya sistemden ayrılma talebi oluşmadığını gösteriyor." dedi.

Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK), geçen hafta yaptığı duyuruyla Tera, Pusula, Hedef, Atlas, A1, Pardus ve Bulls Portföy Yönetimi AŞ'den oluşan 7 portföy yönetim şirketinin kurucusu olduğu ve katılma payları Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu'nda (TEFAS) işlem gören tüm yatırım fonları işleme kapatılırken, bu şirketlere ait 131 yatırım fonu tasfiye edildi.

Bu gelişmelerin ardından gözler emeklilik fonlarına çevrildi. Risk altında fon bulunup bulunmadığı ve sürecin BES katılımcılarının birikimlerine yansıması merak konusu oldu.

TSB Başkanı Yaşar, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, sermaye piyasalarındaki gelişmeleri yakından takip ettiklerini söyledi. Yatırım fonları ile emeklilik yatırım fonlarının ayrı yapılar olduğunu vurguladı.

Yaşar, emeklilik yatırım fonlarının teknik ve hukuki yapılarının, gözetim ve denetim mekanizmalarının güçlü koruma sağladığını belirtti. "Bugüne kadar yaşanan süreçte emeklilik fonlarımızda herhangi bir likidite sorunu ortaya çıkmadığını görüyoruz. Bu tablo, BES'in uzun vadeli tasarruf sistemi olarak sahip olduğu sağlam yapıyı bir kez daha ortaya koyuyor." ifadelerini kullandı.

Emeklilik fonlarının kurucularının emeklilik şirketleri olduğunu anımsatan Yaşar, 18 milyonu aşan BES katılımcısının tasarruflarının profesyonel portföy yönetim şirketlerince yönetildiğini kaydetti. Yaşar, "Burada önemli bir başka gösterge de yaklaşık 400 emeklilik fonunun 353'ünün bankaların sahibi olduğu portföy yönetim şirketleri tarafından yönetiliyor olması. Dolayısıyla bugün itibarıyla BES katılımcılarımız açısından aceleci karar almaya yol açacak bir tablo görmüyoruz." açıklamasını yaptı.

Piyasalardaki dalgalanmanın emeklilik yatırım fonlarına etkisinin sınırlı ve kısa süreli kaldığını belirten Yaşar, bunun nedenini BES fonlarının çeşitlendirilmiş portföy yapısına bağladı.

Yaşar, Borsa İstanbul'daki kısa vadeli dalgalanmalara karşın emeklilik yatırım fonlarında kalıcı bir olumsuz etki gözlenmediğini vurguladı. "Fon büyüklüklerinde kısa sürede yeniden artış kaydedildi. BES'i zaten günlük veya haftalık piyasa hareketleri üzerinden değerlendirmemek gerekiyor. Bu sistemin temel özelliği uzun vadeli tasarruf olmasıdır." dedi.

SPK tarafından tasfiye edilen yatırım fonlarının en büyük payını serbest fon türünün oluşturduğunu belirten Yaşar, BES fonlarında risk limitleri ve varlık yoğunlaşmaları farklı olan bu fon türünün bulunmadığını ifade etti.

Ahmet Yaşar, BES katılımcılarının gelişmelere yönelik ilk tepkilerine değindi. "Sektörümüzle yakın temas içerisindeyiz. Şu ana kadar aldığımız bilgiler, gelişmeler nedeniyle BES katılımcılarında olağan dışı bir davranış veya sistemden ayrılma talebi oluşmadığını gösteriyor. Elbette piyasa dalgalanmaları özellikle hisse senetlerine yatırım yapan emeklilik fonlarının kısa dönemli getirilerinde etkili olabilir. Ancak BES’e uzun vadeli perspektiften baktığımızda farklı bir tablo görüyoruz." ifadelerini kullandı.

Yaşar, Takasbank'ın 21 Eylül verilerine göre emeklilik yatırım fonlarının varlık dağılımını açıkladı. Buna göre, kıymetli madenler yüzde 38, hisse senedi yüzde 16, kamu borçlanma araçları yüzde 14, fon katılma payları/ters repo ve repo işlemleri yüzde 6, diğer alternatif yatırım araçları ise yüzde 20 paya sahip. (Toplam yüzde 94).

Yaşar, "Bu dengeli dağılım, borsa dalgalanmalarının toplam fon büyüklüğüne zarar vermesini engellemektedir. Bu nedenle katılımcılarımızın kısa vadeli piyasa hareketlerinden ziyade kendi risk profillerini ve uzun vadeli tasarruf hedeflerini dikkate almalarının daha doğru olduğunu düşünüyoruz." dedi.

Yaşar, BES fonlarına yönelik denetim mekanizmalarının önemini vurguladı. BES'i diğer yatırım fonlarından ayıran en önemli unsurun güçlü ve çok katmanlı gözetim yapısı olduğunu söyledi.

Emeklilik fonlarının uzun vadeli tasarrufları yönetmesi nedeniyle denetim ve takiplerinin uygun şekilde yapıldığını belirten Yaşar, SPK, Takasbank, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) ile Emeklilik Gözetim Merkezinin (EGM) sistemin gözetiminde rol aldığını kaydetti.

Yaşar, Fon Gözetim Platformu'nun önemine değindi. "Özellikle sektörümüzün uzun uğraşları sonucunda devreye alınan Fon Gözetim Platformu'nu çok önemsiyoruz. Entegre veri paylaşımı sayesinde fonların izlenebilirliğini artıran bu yapı, olası hata ve suistimallerin erken tespit edilmesine katkı sağlıyor. Son yaşanan gelişmeler bize bir kez daha gösteriyor ki finansal sistemlerde güven sadece iyi düzenlemelerle değil, etkin gözetim, şeffaflık ve zamanında müdahaleyle korunabilir." değerlendirmesini yaptı.

Yaşar, emeklilik fonlarının tercih edilmesinin temel avantajlarını şöyle sıraladı:

"BES'in temel gücü 3 noktada toplanıyor, uzun vadeli tasarruf disiplini, genişleyen fon çeşitliliği ve devlet katkısı. Yatırım fonları toplu para ile fon alımı ağırlıklı bir yapı gösterirken, BES'in uzun vadeli ve düzenli katkı payı ödemeleriyle büyümesi, sistemi bu tür piyasa riskleri karşısında farklılaştıran önemli unsurlardan biridir. Emeklilik yatırım fonları sıkı biçimde gözetilen yapılarıyla katılımcılara farklı risk ve getiri tercihlerine göre yatırım yapabilme imkanı sunuyor. Üstelik son dönemde fon çeşitliliğinin ciddi biçimde artması katılımcılarımızın birikimlerini kendi tercihlerine göre daha etkin yönetmelerine imkan veriyor. Buna bir de yüzde 20 devlet katkısını eklediğimizde BES'in uzun vadeli tasarruf açısından sahip olduğu avantaj daha net ortaya çıkıyor. Burada vatandaşımıza vereceğimiz mesaj çok açık, BES uzun vadeli bir tasarruf sistemidir. Günlük piyasa hareketleri karşısında sistemin sağlamlığını, güçlü gözetim mekanizmalarını ve uzun vadeli yapısını birlikte değerlendirmek gerekir. Bugünkü veriler bize BES'te sistemik bir sorun veya likidite problemi olmadığını gösteriyor. Katılımcılarımızın tasarruflarını güvenle büyütebilecekleri güçlü bir sistemi daha da geliştirmeye devam edeceğiz."

Bu arada, EGM verilerine göre, 21 Eylül itibarıyla BES ve OKS'de toplam fon büyüklüğü 2 trilyon 621 milyar 854,9 milyon liraya ulaşırken, toplam katılımcı sayısı 18 milyon 278 bin 778 olarak kayıtlara geçti.