Biden yönetimi, Rusya ve ABD arasındaki kilit silah kontrol anlaşmalarından biri olan Açık Semalar antlaşmasına geri dönmeyeceğini Kremlin’e Perşembe günü bildirdi. Amerikalı yetkililer, kararın Ruslar’a Dışişleri Bakan Yardımcısı Wendy Sherman tarafından bildirildiğini kaydetti. Antlaşma askeri tesisler üzerinde gözlem uçuşu yapılmasına izin veriyordu. Eski başkan Donald Trump antlaşmadan çekilme kararı almış, o dönemde başkan adayı olan Joe Biden ise Trump’ın bu kararını öngörüsüzlük olarak değerlendirmişi. Perşembe günü alınan bu kararla ABD ve Rusya arasında yürürlükteki tek büyük silah kontrol anlaşması, Yeni START olarak kaldı. Eski Başkan Trump, Yeni START antlaşmasının süresini uzatmamış, ancak Biden görevi Trump’tan devraldıktan sonra bu yıl süresi dolacak antlaşmanın beş yıl daha uzatılması için harekete geçmişti. Biden, Trump’ın Açık Semalar antlaşmasından çekilme kararını da incelemeye alacağını bildirmişti. Yetkililer incelemenin sona erdiğini ve Sherman’ın Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergey Ryabkov’u 1992 tarihli Açık Semalar Antlaşması’na dönülmeyeceği konusunda bilgilendirdiğini kaydetti. Dışişleri Bakanlığı da daha sonra anlaşmaya geri dönülmeyeceğini onayladı. Bakanlığın açıklamasında ‘‘ABD Açık Semalar Antlaşması’na Rusya’nın ihlalleriyle gölge düşmüş olmasından üzüntü duyar. Antlaşmayı incelemesi sonucu ABD, Rusya’nın anlaşmaya uymaya geri dönmek için adım atmakta başarısız olması nedeniyle antlaşmaya yeniden katılma girişiminde bulunmayacaktır. Rusya’nın Ukrayna’yla ilgili davranışları da dahil olmak üzere tavrı güven inşa etmek isteyen bir müttefikle bağdaşmamaktadır’’ denildi.

Rusya: ‘‘ABD’nin kararı siyasi hata’’

Rusya ise ABD’nin iki ülke liderleri arasında yapılacak zirve öncesinde gelen bu kararını ‘‘siyasi hata’’ olarak değerlendirdi. Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergey Ryabkov, Washington’un kararının Avrupa’da güvenliği arttırmak için kaçırılmış bir fırsat olduğunu kaydetti. Tass haber ajansına göre Ryabkov, ‘‘ABD, Avrupa güvenlik sistemine yeni bir darbe indirerek başka bir siyasi hata yaptı. Onlara iyi bir şans verdik ancak kabul etmediler. Rusya'nın anlaşmayı ihlal ettiğine dair uydurmalar yaymaya devam ediyorlar" diye konuştu. Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov ise Moskova’nın ABD’nin kararından üzüntü duyduğunu, Rusya ve ABD’nin çekilmesiyle antlaşmanın anlamını büyük ölçüde yitireceğini kaydetti

Biden ve Putin 16 Haziran’da bir araya gelecek

ABD’nin açıklaması 16 Haziran’da Cenevre’de Başkan Joe Biden ve Rusya Cumhurbaşkanı Vladimir Putin arasında yapılması planlanan zirve öncesinde geldi. Antlaşmayı senatör olduğu dönemde savunan Biden, Trump’ın çekilmesini de sert şekilde eleştirmişti. Açık Semalar Antlaşması, 30’dan fazla imzacı ülkenin askeri güçler ve faaliyetler hakkında bilgi toplamak için birbirlerinin toprakları üzerinde keşif uçuşları düzenlemesine izin vererek Rusya ile Batı arasında güven inşa etmeyi amaçlıyordu. Anlaşmanın 2002 yılında yürürlüğe girmesinden bu yana, şeffaflığı teşvik etmek ve silahların kontrolüne olanak sağlamak amacıyla bin 500'den fazla uçuş düzenlenmişti. Trump yönetimi antlaşmadan çekildiğini geçen yıl açıklamış, Rusya meclisinin alt kanadı da geçen hafta anlaşmadan çekilmeyi onaylamıştı, ancak her iki taraf da antlaşmanın hala kurtarılabileceğini söylüyordu. Rus yetkililer ABD’nin çekilme kararını yeniden incelemesi durumunda kendilerinin de aynısını yapacağını belirtiyordu. Rusya meclisinin üst kanadının çekilme tasarısını 2 Haziran’da onaylaması bekleniyor. Putin’in tasarıyı imzalamasının ardından Rusya’nın antlaşmadan çekilmesi 6 ay alacak. Ancak Perşembe günü alınan kararın, eski Soğuk Savaş düşmanları arasında güven arttırıcı bir önlem olarak Avrupa'daki ABD müttefikleri ve Kongre’deki Demokratlar tarafından geniş ölçüde desteklenen anlaşmanın sonunu işaret ettiği sanılıyor. Trump, anlaşmadan çekilirken, Rusya'nın ihlallerinin Washington'un anlaşmaya taraf kalmasını savunulamaz hale getirdiğini söylemişti. Washington, Kasım ayında anlaşmadan çekilmeyi tamamlamış, ancak Biden yönetimi, anlaşmaya yeniden katılmaya karşı olmadığını belirtmişti.

‘‘Biden yönetimi Rusya’yla işbirliği konusunda istekli’’

Yetkililer, Biden yönetiminin Rusya ile soruna neden olan konularda işbirliği yapma isteğini vurguladı ve 2010 yılında dönemin ABD Başkanı Barack Obama ve Rusya Devlet Başkanı Dmitri Medvedev tarafından imzalanan Yeni START antlaşmasının süresinin uzatılmasına dikkat çekti. Anlaşma, her ülkenin nükleer savaş başlığı sayısını bin 550 ile füze ve bombardıman uçağı sayısını 700 ile sınırlıyor ve bunların denetlenmesi için kapsamlı teftişler yapılmasını öngörüyor. Associated Press haber ajansına konuşan bir yetkili ABD’nin Rusya’ya antlaşmaya uyma çağrısı yapmak dışında anlaşmayı kurtarmak için çaresi kalmadığını söyledi ve Biden yönetiminin göreve gelmesinden bu yana Rusya’nın antlaşmaya geri dönme konusunda ilerleme sağlamadığını kaydetti. Yetkililer, Dışişleri Bakanı Antony Blinken, ulusal güvenlik danışmanı Jake Sullivan ve diğer üst düzey Amerikalı yetkililerin geçen hafta Rus yetkilileri Açık Semalar hakkında bir kararın yaklaşmakta olduğu konusunda uyardığını söyledi. Blinken, geçen hafta İzlanda'da Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ile; Sullivan ise Pazartesi günü Putin'in ulusal güvenlik danışmanı Nikolay Patrushev ile görüşmüştü. Kongre’nin önde gelen Demokratlar’ı ve Avrupa Birliği üyeleri ABD'yi antlaşmadan ayrılmayı yeniden gözden geçirmeye davet etmiş, Rusya'ya anlaşmada kalma ve NATO müttefikleri Litvanya ve Polonya arasında kalan en batıdaki Kaliningrad bölgesi üzerindeki uçuş kısıtlamalarını kaldırma çağrısı yapmıştı. Rusya ise bölgedeki gözlem uçuşu kısıtlamalarının anlaşmaya uygun olduğunu öne sürmüş ve ABD’nin Alaska üzerindeki gözlem uçuşlarına daha fazla kısıtlama uyguladığını kaydetmişti. VOA tarafından geçilen ABD’den Açık Semalar Antlaşması’na Dönmeme Kararı  haberinde ha-ber.com editörlerinin hiçbir editoryal müdahalesi yoktur. ABD’den Açık Semalar Antlaşması’na Dönmeme Kararı  haberi web sayfamıza otomatik olarak VOA sitesinden geldiği şekliyle yer almaktadır. Bu alanda yer alan ABD’den Açık Semalar Antlaşması’na Dönmeme Kararı  haberinin hukuki muhatabı haberi geçen web siteleri ve ajanslardır.