Ankara 1. Sulh Ceza Mahkemesi’nin Radyo ve Televizyon Üst Kurulu’nun (RTÜK) başvurusu sonrası verdiği erişim engelleme kararıyla VOA (Voice of America) Türkçe ve DW (Deustche Welle) Türkçe’nin internet sitelerine dün akşamdan bu yana erişim sağlanamıyor. RTÜK, 9 Şubat'ta her iki internet sitesine de lisans başvurusunda bulunmaları için 72 saatlik süre tanıyarak aksi halde erişime engellemenin gündeme geleceğini belirtmiş ancak aradan geçen dört buçuk aylık sürede üst kurul bu konuda herhangi bir hamlede bulunmamıştı. RTÜK’ün bu kararını hem VOA Türkçe hem de DW Türkçe bu tutumu ‘‘sansür uygulaması’’ olarak değerlendirerek bu karara itiraz edeceklerini belirtmişlerdi.

Limbourg: ‘‘DW, şimdi uygulanan erişim engeline karşı yasal yollara başvuracak’’

1953’ten faaliyette olan ve 30 farklı dilde radyo, televizyon ve internet yayıncılığı yapan Deutsche Welle’den bugün erişim engelleme kararına karşı yasal yollara başvuracağını duyurdu. DW Genel Müdürü Peter Limbourg, yaptığı açıklamada ‘‘Yaptığımız kapsamlı yazışmalarda ve ayrıca medya denetleme kurumu başkanıyla yaptığımız kişisel görüşmelerde DW'nin neden böyle bir lisans için başvuruda bulunamayacağını açıklamıştık. Örneğin, Türkiye'de lisanslı medya, RTÜK'ün uygunsuz olarak değerlendirdiği çevrimiçi içeriği silmekle yükümlü. Bu durum bağımsız bir medya kuruluşu için kabul edilemez. DW, şimdi uygulanan erişim engeline karşı yasal yollara başvuracak’’ dedi.

RTÜK Başkanlığı: ‘‘Başvurunun yapılmadığının görülmesi üzerine yargı süreci başlatılarak erişim engeli talep edilmiştir’’

RTÜK Başkanlığı imzasıyla RTÜK’ün internet sitesinde yayınlanan açıklamada internet üzerinden ‘‘isteğe bağlı yayıncılık’’ mecralarının düzenleme ve denetleme yetkisinin RTÜK’e yasayla verilmesinden sonra, lisansa tabi olup olmadıklarının tespiti amacıyla geniş kapsamlı internet sitesi taramaları başlandığı ve bu taramalar kapsamında erişim engellemesi kararı aldırılan VOA Türkçe ve DW Türkçe sitelerinin İBYH (İsteğe Bağlı Yayın Hizmetleri) kapsamında olduğu için lisans alması gerektiği belirtildi. Açıklamada, ‘‘Üst Kurul uzmanlarımız www.dw.com, www.amerikaninsesi.com internet sitelerini de incelemiştir. Uzman görüşüne göre, ‘Tüm medya içeriği’ sekmesi altında ise ‘ses dosyaları’ ve ‘video’ sekmelerinin yer aldığı ve bu içeriklerin ‘programlar’ sekmesi ile program bazında kategorize edilmesi ve katalog şeklinde sunuluyor olmasından dolayı isteğe bağlı yayın hizmeti faaliyeti yürütüldüğü ve İnternet İBYH lisansı alınması gerektiği kanaatine varılmıştır. Üst Kurul da görüşü yerinde bularak anılan internet sitelerine lisans başvurusu yapmaları için yasa gereği 72 saat süre vermiştir. Yasal süre sonunda RTÜK’e herhangi bir başvurunun yapılmadığının görülmesi üzerine yayın lisansı olmadan yayın hizmetine devam edilen internet siteleri için yargı süreci başlatılarak erişim engeli talep edilmek zorunda kalınmıştır’’ dendi. RTÜK açıklamasında her iki kurumunun da Türkiye’de şirket kurup lisans alma süreçlerini başlatmaları halinde erişim engelleme sürecinin sona erdirilmesi için yargı mercilerinden talepte bulunulacağı da belirtildi.

Şahin: ‘‘Gerekli adımları atmaya devam edeceğiz’’

Açıklama sonrası RTÜK Başkanı Ebubekir Şahin sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada VOA Türkçe ve DW Türkçe’nin yayınlarını ‘‘yasal olmamak’’ ile itham etti. Şahin, ‘‘RTÜK bağımsız yargının aldığı karar ile ülkemizde yasal olmayan yayıncı kuruluşlara karşı yasal yayıncıların haklarını korumaktadır. Bu kriterler doğrultusunda Üst Kurul olarak gerekli adımları atmaya devam edeceğiz’’ dedi.

VOA Türkçe ve DW Türkçe bu sürece neden karşı çıkıyor?

Gazetecilik örgütlerinin ‘Sansür Yasası’ olarak tanımladığı 1 Ağustos 2019’da Resmi Gazete’de yayınlanan “Radyo, Televizyon ve İsteğe Bağlı Yayınların İnternet Ortamından Sunumu Hakkında Yönetmelik” internetten yayın yapan platformlarının RTÜK’ten yayın lisansı almasını şart koşuyor. Netflix, BluTV ve Puhutv gibi para karşılığı ‘‘izle öde’’ yayın yapan dijital platformlarla kamu yayıncılığı yapan kurumları aynı kategoriye sokan düzenleme yayıncı kuruluşlara RTÜK’ün uygun bulmadığı içerikleri de kataloglarından çıkarmalarını zorunlu kılıyor. 23 Şubat 2022’de açıklama yapan VOA Genel Müdür Vekili Yolanda Lopez, ‘‘VOA, DW Deutsche veya Türkiye'deki herhangi bir bağımsız, profesyonel kamu haber servisinin internet sitelerinin engellenmesi tehdidi endişe verici. VOA’in bağımsız gazeteciliği ne bunun ne de başka bir hükümetin sansürle ve sansür algısıyla sonuçlanan denetimine tabi tutulabilir’’ demişti. VOA tarafından geçilen DW Erişim Engeline Karşı Yasal Yollara Başvuracak haberinde ha-ber.com editörlerinin hiçbir editoryal müdahalesi yoktur. DW Erişim Engeline Karşı Yasal Yollara Başvuracak haberi web sayfamıza otomatik olarak VOA sitesinden geldiği şekliyle yer almaktadır. Bu alanda yer alan DW Erişim Engeline Karşı Yasal Yollara Başvuracak haberinin hukuki muhatabı haberi geçen web siteleri ve ajanslardır.