Radyo Televizyon Üst Kurulu, eleştirel gazetecilik yapan kurumlara son yıllarda ağır cezalar veriyor. Ancak Ekim ayında Tele1 televizyonuna 6112 sayılı RTÜK Kanunu’nun 8/1 maddesinde ifade edilen “din, mezhep ve benzeri nedenlerle ayrımcılık” yapmak suçlamasıyla 3 gün kapatma kararı vermesi, kanal için ciddi bir riski beraberinde getiriyordu. Zira Tele1 televizyonunun Şubat ayına kadar aynı maddeden ceza alması halinde yayın lisansı iptal edilebilecekti.

Avukat İnal: “Umarım iş oralara kadar gelmez”

Kapatma kararı Türkiye İşçi Partisi milletvekili Sera Kadıgil’in ekrandaki sözleri nedeniyleydi. Tele1 televizyonunun avukatı Evrim İnal, Kadıgil’in “Bir mezhebin kara propagandasını yapmak için kullanılan bir kuruma milyarlar ödüyoruz. Diyanet bu haliyle bir dini kurum değil, bir siyasal İslamcı gereçtir ve kapatılsın” şeklindeki sözlerinin benzerlerinin daha önce söylendiğini ve bunun ifade özgürlüğü bağlamında değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor. İnal oy çokluğuyla alınan söz konusu RTÜK kararının uygulanmasından bir gün önce, Ankara 3. İdare Mahkemesi’nden yürütmeyi durdurma kararı çıkarttı. VOA Türkçe’nin sorularını yanıtlayan İnal, yürütmeyi durdurma kararının alınmasının kesin bir karar olmadığının altını çizdi. İnal, “30 günlük süre verdi. Mahkeme tekrar dosyayı değerlendirecek. Eğer yürütmeyi durdurma kararını kaldırırsa Tele1 televizyonu bu karara uyarak bu yaptırımı 3 günlük durdurmayı uygulayacak. RTÜK 2023 yılının şubat ayına kadar 8/1 B hükmünden ceza verirse sonrasında yayın lisans iptal kararı verilebilir. Böyle bir karar verilmesi halinde ona karşı hukuki yollara imkanı var. Umarım iş oralara kadar gelmez” diye konuştu.

Yanardağ: “Halkın iradesini yeniden çalma operasyonu ile karşı karşıyayız”

2017 yılında Tele1’i kuran Merdan Yanardağ, Türkiye’nin kıdemli gazetecilerinden. Daha önce Gündem, Aydınlık, Yurt gibi gazeteler ile Kanaltürk ve Kanal Biz gibi kanallarda kurucu ya da yönetici olarak çalışmış olan 63 yaşındaki gazeteci, Radyo Televizyon Üst Kurulu’nun bağımsız medyayı susturmak için Tele1’i hedef seçtiği görüşünde. VOA Türkçe’nin konuştuğu Yanardağ, “Medyanın yüzde 90’ından fazlası iktidar tarafından ele geçirildiği ya da denetlendiği doğrudan ya da dolaylı olarak kontrol altına alındığı için Tele1 oyun bozan bağımsız televizyon kanallarından biri oldu. Tele1 cezalar karşısında yılmayan demokrasiyi ve özgürlükleri savunmak konusunda taviz vermeyen bir çizgiye sahip. O yüzden Tele1’i susturmak, direniş hattını kırmak ve bağımsız medya alanını bastırmayı hedefliyorlar. AKP ve MHP bloku kaybediyor. Halkın iradesini 2019 İstanbul seçimlerinde olduğu gibi yeniden çalma operasyonu ile karşı karşıyayız aslında. Tele1 ekranın karartılması Türkiye’nin karartılması için en ciddi adımı oluşturuyor” dedi.

“Şahin’in Tele1’e kin güden bir yaklaşımda olduğunu düşünüyorum”

Tele1 kurucusu ve genel yayın yönetmeni Merdan Yanardağ, kanalın yalnızca RTÜK cezalarıyla yıpratılmadığını, aynı zamanda yaz aylarında Maliye kanalıyla haczedilme tehlikesiyle de karşı karşıya kaldığını söyledi. Yanardağ, “2021’de en çok ceza verilen kanal Tele1. Toplam 21 milyon ceza var. Bunun 12 milyonu Tele 1’e verildi. Bu cezalarla bizi yıldıramadılar, bunların davaları devam ediyor. Yaz aylarında Tele 1’in lisansını açık arttırma ile satmaya kalktılar çünkü RTÜK daha kesinleşmemiş alacaklarını Maliye’ye devretmiş, Maliye de ‘kamu alacağı’ diye hakkımızda haciz işlemi başlatmış. Bizim lisansımızı satışa çıkarmış. Bizim son anda haberimiz oldu. Çünkü bize bir tebligat da yapılmadı. Haciz uygularsanız icra gelir. Yönetmelikte bir değişiklik yapmışlar, bunu Maliye’nin sitesinden duyuruyorlar. Her gün oraya bakmak mümkün değil tabii. Bir dostumuz eğer bizi uyarmasaydı Esenyurt Adliyesi icra Müdürlüğü’nün iki numaralı salonunda 24 Haziran’da lisansını satışa çıkarılacaktı. Dostlarımızın ve seyircilerimizin desteğiyle kesinleşmemiş cezaları Maliye’ye ödemek zorunda kaldık. RTÜK Başkanı Ebubekir Şahin’in doğrudan Tele1’e kin güden bir yaklaşım içinde olduğunu düşünüyorum. Hesap soracağız buradan kaçması mümkün değil” ifadelerini kullandı.

Önderoğlu: “Seçimlere yaklaşırken eleştirel televizyonların kapanma tehlikesi ile karşı karşıya kalması bir rastlantı değil”

Türkiye’de gazetecilerin ve yayıncıların hak ihlali süreçlerini en yakından takip eden isimlerin başında gelen Sınır Tanımayan Gazeteciler Türkiye Temsilcisi Erol Önderoğlu, RTÜK’ün 2021 yılında neredeyse tamamı eleştirel medyaya yönelik olmak üzere 204 para cezası ve 68 yayın durdurma cezası verdiğinin altını çiziyor. VOA Türkçe’nin ulaştığı Erol Önderoğlu, Bir kere Radyo Televizyon Üst Kurulu’nun demokratik bir kurum olarak algılanmasının mümkün olmadığını düşünüyoruz. Seçimlere yaklaşırken eleştirel televizyonların kapanma tehlikesi ile karşı karşıya kalması bir rastlantı değil. Üstelik tekil bir örnek de değil. Bu tamamen RTÜK’ün tamamen ayrımcı bir yaklaşımla eleştirel medyayı getirdiği noktayı işaret ediyor. Zaten bu kurulun seçim sisteminden kaynaklanan üyelik yapısı ile demokratik bir karar alma süreci içinde olması da mümkün değil. Her ne kadar idare mahkemeleri bazen Radyo Televizyon Üst Kurulu’nun bu keyfi ve orantısız müdahalelerine dur diyebiliyorsa bu kararlar geçici nitelikte kararlar oluyor. Sonrasında çoğu kez RTÜK cezalarının infaz edildiğine tanık oluyoruz. Bu nedenle de Ankara İdare Mahkemesi’nin verdiği karara rağmen Demokles’in kılıcı Tele 1’in üzerinde sallanıyor” şeklinde konuştu. VOA tarafından geçilen “RTÜK Bağımsız Medyayı Bastırmayı Hedefliyor” haberinde ha-ber.com editörlerinin hiçbir editoryal müdahalesi yoktur. “RTÜK Bağımsız Medyayı Bastırmayı Hedefliyor” haberi web sayfamıza otomatik olarak VOA sitesinden geldiği şekliyle yer almaktadır. Bu alanda yer alan “RTÜK Bağımsız Medyayı Bastırmayı Hedefliyor” haberinin hukuki muhatabı haberi geçen web siteleri ve ajanslardır.