BERLİN'DE PARA KİME GİDİYOR? BÜYÜK FİRMALAR, BÜYÜK DERNEKLER VE 100'DE 1'İ ÇOK GÖRÜLENLER

Berlin fakir bir şehir değil. Berlin 2026'da 45,5 milyar, 2027'de 46,5 milyar Euro bütçesi olan zengin bir şehir. Sadece 2024 yılında sadece ekonomik teşvik için 200,7 milyon Euro GRW fonu dağıtıldı. Bir yılda 168 altyapı projesi, 96 şirkete hibe. 

Para var. Mesele para kime gidiyor?

1. SİSTEM: UCUZ TEKLİF VER, SONRA EK FATURA KES

Berlin'deki büyük inşaat ve hizmet ihalelerinin formülü aynı:

İhaleye girerken: 10 Milyon Euro teklif.

İş bitince: 25 Milyon Euro fatura.

Aradaki farkın adı: Nachtrag. Yani "ek masraf çıktı".

Bu ek masrafları kim çıkarıyor? Aynı 10 büyük firma. Yıllardır aynı isimler. Alt taşeronu sömür, işçiyi asgari ücretten çalıştır, malzemeden kıs, sonra "zemin bozuk çıktı, plan değişti" de ve devlete ek fatura kes.

Denetleyen var mı? Yok.

Çünkü o ihaleyi veren bürokrat da bu sistemin parçası. En ucuz teklifi seçtiği için kimse ona hesap sormuyor. Sonradan fiyat üçe katlansa bile sorumluluk yok.

Berlin Havalimanı bunun en büyük örneği. 2 milyar diye başlandı, 7 milyar diye bitti. Okullar, köprüler, yollar... Hepsi aynı.

2. SOSYAL ALANDAKİ KAPALI DEVRE: MİLYONLAR KİME?

Şimdi asıl perdeye gelelim.

Berlin'de sosyal bütçe milyarlarca Euro. Sadece mesleki eğitim ve kalifiye projeleri için bir kalemde 8,3 milyon Euro ayrılıyor. Kız çocuklarının teknik mesleklere yönlendirilmesi için bile 334 bin Euro var. 

Bu paralar nereye gidiyor?

Listeye bakın: Diakonie, Caritas, AWO, Malteser, IHK, Handwerkskammer, Berufsgenossenschaft... Hepsi devasa yapılar.

Örnek: Handwerkskammer Berlin, sadece ustalık bonusu için 2024-2025'te 4,4 milyon Euro yönetiyor. Kişi başı 5.000 Euro bonus dağıtıyorlar. Güzel. 

Ama soruyorum: Bu kurumlar yılda Berlin Senatosu'ndan toplam kaç milyon alıyor? 50 milyon mu? 100 milyon mu? Ve karşılığında ne üretiyorlar?

Raporları parlak. 700 bin gönüllüleri var, 33 bin kurumları var diyorlar. Ama Neukölln'de, Wedding'de, Kreuzberg'de işsiz genç sayısı neden artıyor?

3. 100'DE 1'İ ÇOK GÖRÜLENLER: BİZİM DERNEKLER

Aynı Senato, aynı bürokrat, aynı proje sorumlusu...

Bizim yabancı kökenli Alman vatandaşlarının kurduğu derneğe gelince ne oluyor?

10 bin Euro'luk bir proje için 6 ay bekletiyor. 40 sayfa Antrag, 20 sayfa Verwendungsnachweis istiyor. Sonunda da "Integrationsfonds bitti" diyor.

Oysa o Integrationsfonds için bir zamanlar 1 milyon Euro ek para konmuştu ilçelere. Nereye gitti? 

Büyük dernek 500 bin Euro'yu 2 haftada alırken, küçük dernek 5 bin Euro'ya muhtaç bırakılıyor.

Neden? Çünkü büyük derneğin profesyonel Antrag yazan ekibi var. İçeride tanıdığı var. Sistemi biliyor.

Küçük derneğin neyi var? Gönüllüleri var. Mahalleyi biliyor. Dili biliyor. Ama bürokrasiyi bilmiyor.

Ve bürokrat riski sevmiyor. Büyük ve Alman ismine para vermek güvenli. Küçük ve Türk/Arap ismine para vermek sorgulanır.

İşte ırkçılık tam da burada başlıyor. Okullarda değil, ihale masasında başlıyor.

ÇÖZÜMÜM NET, BÜTÇELİ VE TAKVİMLİ:

1. Şeffaflık Yasası (İlk 100 Gün): IHK, HWK, Berufsgenossenschaft, Diakonie, Malteser, Mozaik dahil, Berlin'den 50 bin Euro üzeri alan her kurumun listesi Berlin.de'de yayınlanacak. Ne aldı, kaç kişiye ulaştı, kişi başı maliyeti ne?

2. Nachtrag Freni: Teklif fiyatını %20'den fazla aşan firma 2 yıl ihalelerden men edilecek. Berlin 200,7 milyonu sokağa atamaz. 

3. Adalet Kotası: Sosyal ve entegrasyon bütçesinin en az %20'u doğrudan göçmen kökenlilerin kurduğu küçük ve orta ölçekli derneklere ayrılacak. Başvuru 5 sayfaya inecek.

Berlin'in 45,5 milyarı kurnaz firmaların Nachtrag faturasına ve seçilmiş derneklerin parlak raporlarına değil, bu şehirde ev bulamayan, iş bulamayan, meslek bulamayan insana gitmeli.

İster IHK üyesi olsun, ister küçük bir Türk derneği. Önce barınma, önce gıda, önce iş, önce meslek.Önce kalifiye elaman yetiştirmek ve çalışanlara enfilasyonun altında ezilmeyecek ücret verilmesi gerek…

Gerisi hikaye ve israftır.