Takip edenler bilir veya duymuş olmalısınız... Almanya’da 6 Eylül’de doğudaki Saksonya-Anhalt eyaletinde seçim yapıldı. Yabancı düşmanı, popülist AfD partisi çok yüksek bir oy oranıyla sandıktan birinci çıktı. Yankısı sürüyor. Yarattığı siyasi sarsıntı muhtemelen epey sürecek. Gözler şimdi de 20 Eylül Pazar günü sandığa gidecek diğer iki eyalete çevrildi.
* * *
Biri doğuda yaklaşık 1,57 milyon nüfusa sahip Mecklenburg-Vorpommern... Diğeri ise geniş çevresiyle yaklaşık 3,9 milyon nüfusa sahip bir şehir eyaleti olan başkent Berlin... Federal sistemde, ulusal güç şansölye ve federal hükümette... Ama eyaletleri yöneten parti veya partiler, eğitim, kültür ve iç güvenlik konularında geniş yetkilere sahip...
* * *
Bir zamanlar Doğu Almanya'nın bir parçası olan bu eyalet ülkenin ortalamasına kıyasla çok daha eski, daha kırsal ve daha az müreffeh. Almanya’nın kuzeydoğusunda, Baltık Denizi kıyısında, geniş kırsal alanları, ormanları, gölleri ve sahilleriyle doğal bir eyalet... Ekonomide turizm, sağlık, tersaneler, tarım ve enerji öne çıkıyor.
* * *
Bu eyalette yapılan anketler yabancı düşmanı, popülist AfD partisinin en önde olduğunu gösteriyor maalesef... Sosyal Demokratlar AfD'nin 3-4 puan gerisinde. Bu eyaletin şu anki sosyal demokrat başbakanı uzun yıllardır eyalet başbakanlığı tecrübesiyle AfD'nin çoğunluğu elde etmesini engellemek için vargücüyle kampanya yürütüyor.
* * *
Federal Şansölye Merz’in lideri olduğu Hıristiyan Demokratlar’ın oy oranı anketlere göre yüzde 7 civarında... Ağır bir yenilgiyle karşı karşıya... Bu eyalette 16 yaşındakiler de ilk kez oy kullanacak. 1,3 milyon civarında seçmen var. Ağırlıklı Ukraynalı, Polonyalı ve Suriyeli olmak 125 bin yabancının yaşadığı eyalette Türk/Türk kökenli sayısı da 2500 civarında.
* * *
Berlin’in hikayesi biraz farklı... Berlin’in nüfusu yaklaşık 3,9 milyon... Her dört kişiden birinin göçmen olduğu metropolde 200-300 bin Türk/Türk kökenli olduğu söyleniyor... Berlin’de göçmenler artık yalnızca “uyum politikalarının konusu” değil; seçimin sonucunu etkileyebilecek önemli bir toplumsal ve siyasi güç.
* * *
Son anketlere göre, Hıristiyan Demokratlar ile Sol Parti neredeyse başa baş gidiyor... Ardından yabancı düşmanı, popülist AfD partisi ile Yeşiller yarışıyor. Sosyal demokratlar ise beşinci sırada... Bu anketler tahmin niteliğinde değil... Mevcut siyasi havayı yansıtıyor... Seçim gününe kadar seçmenin fikir oluşturma sürecindeki ara bir aşamayı yansıtıyor...
* * *
Berlin’de “kim birinci olacak?” ve sandıktan nasıl bir siyasi matematik çıkacağı merak konusu? Berlin eyaletinin yürütme organı (hükümeti) Senato... Partiler, yabancı düşmanı AfD ile işbirliğini baştan reddettikleri için şimdi soru şu... Hıristiyan Demokratlar’ın mı yoksa Sol Parti'nin mi liderliğinde bir Senato olacak?...
* * *
Berlin, hem bir şehir hem de kendi başına bir eyalet olduğu için yöneten kişiye de Berlin‘i Yöneten Belediye Başkanı deniyor. Bu görev için Sol Parti’nin adayı da Türk kökenli bayan Eray Eralp... 2021‘de bu yana Berlin Eyalet meclisinde milletvekili... Türkiye’den Almanya’ya göç eden bir ailenin çocuğu... Münih doğumlu... Hukukçu...
* * *
Berlin’de seçimin ağırlıklı ana konusu artan konut krizi ve artan kiralar... Ve bu tablonun ortasında yabancı düşmanı, populist AfD duruyor, anketlere göre de ülkenin siyasi vitrini sayılan bir başkentte AfD alacağı oy ile üçüncü büyük güç haline geliyor. Berlin bugün dünyanın dört bir yanından gelen insanların aynı sokaklarda yaşadığı bir metropol...
* * *
Almanya’da 20 Eylül’de iki seçim var ama mesele yalnızca iki eyalette kimin kazanacağı değil; Almanya’da siyasi merkezin zemin kaybetmesi ve popülist sağın yükselişinin nereye kadar ilerleyeceği... Yabancı düşmanı, populist AfD’nin yükselişi önce nasıl durdurulacak, yoksa Almanya’nın siyasi haritası kalıcı biçimde mi değişiyor?