Kentleri Farsça ve Arapça tutmuştu...
Ancak Anadolu’da kırsalda yaşayan Türk, ne Arapça’dan anlıyordu, ne Farsça’dan...
O Türkülerini Türkçe söylüyor, halk öykülerini Türkçe anlatıyor, ağıtlarını Türkçe yakıyordu...
Arapça bilim yapan ilim ehli, Sultan’a sunuyordu yapıtını, kese kese altın umarak...
Şairler de feodal beylere ve seçkin aristokrat zümreye...
Halk ozanları ve dervişleri de kırsalda, obalar arasında, köylerde; düğünlerde, toylarda okuyorlardı...
Ne paranın, ne pulun peşindeydiler... Yarı aç yarı tok, halkın vicdanı, dili olmuşlardı.
Seçkinlerin bulunduğu saraylardan ve konaklardan Türkçe kovulmuştu...
Ama Türkçe, dipdiri halkın yüreğinde, onun gönlündeydi...
Anadolu’da yaşayan azınlıklar ise kendi dillerini konuşuyorlardı:
Ermenice, Rumca ve daha niceleri...
Anadolu Selçuklu Devleti’nin çökmeye yüz tuttuğu ve Moğol akınlarına karşı koyamadığı, Anadolu’da büyük iç kargaşaların ve taht kavgalarının ortaya çıktığı bir dönem yaşanıyordu.
Memluk Sultanı Baybars ile Moğolların karşı karşıya geldiği bu ortamda, Karamanoğlu Mehmet Bey bir aykırı ve “asi” ilan edilmişti bu dönemde... Ancak onun bu sözleri, karanlığın ortasına atılmış gür bir ışık topuydu...
Görmüştü ki, Türkçe kendi evinde tutsaktır...
Anadolu’yu kendine yurt yapma uğraşısı içindeki Türk, bu kez kendi içinden kendini saran bu kültür emperyalizmine karşı, iç dürtüleriyle karşı durmuş ve var gücüyle haykırmıştı:
- “Artık Yeter!”
Türk, kendi ilinde, kendi töresini bile yaşayamaz duruma gelmişti. Onu yıkılmanın eşiğine düşmanın kılıcı değil; işte bu aymazlık getirmişti...
Dil olmadan töre, töre olmadan dil mi olurdu?
O’nun bu fermanıyla birlikte, Anadolu’yu saran koyu karanlık, bir anda aydınlanmaya başlamış; adım adım yurt yüzeyini sarmıştı...
Bu çok eski Türk atalarının, ozanlarının; Dedem Korkutların ve Yunus Emrelerin utkusuydu aslında...
Türkçe koyu bir çamur yığının içinden başını çıkarmış; binlerce yıllık gelenek, bir anda uç vermişti...
Dönemin ünlü Fars tarihçilerinden İbn-i Bibi, o döneme ilişkin notlarını tutarken, Karamanoğlu Mehmet Bey’in bu çıkışını özenle kaleme almış ve bu büyük uyanışı tarih babanın defterine kaydetmişti...
Oysa Türkçe, çok eski devirlerde Türk Ulusu’nun kültür beşiğiydi...
Türk hakanları, Türkçe’ye özel bir önem vermişlerdi. Orhun ve Göktürk
anıtları; binlerce yıllık Türkçe sözcükleri tarihin bağrına kazımıştı...
Türkçe, Türk’ü kucağına almış; onun kulağına Oğuznamelerden; Dede Korkutlardan; Kutadgu Bilig (Bilginin Kutsallığı) adlı yapıtlardan nice Türkçe sözcükleri, örfü ve Türklüğe ait değerleri esintiler halinde fısıldayıp duruyordu.
Türkçe Türkün kimliğiydi...
Türkçe yaşarsa; Türk yaşardı.
Bu bağ, binlerce yıllık süreç içinde, dün ve bugün; bütün Türk Milleti’ni bağlayan en yüce değerdi.
Dili; Türkün tarihi ve o tarihin şekillendiği coğrafya tamamlıyordu.
Ya sonra ne oldu?
Karamanoğlu Mehmet Bey’in açtığı bu ışıklı yol; Osmanlı Devleti kurulunca da sürdürüldü...
İlk Osmanlı sultanları; törenin bir parçası olarak Türkçe konuşuyor ve Türkçe fermanlar yazıyorlardı...
Örneğin Fatih Sultan Mehmet İstanbul’u fethettiğinde, bu muştuyu Türkçe “fetihnameler”i Uygur ve Göktürk alfabeleri ile yazdırarak duyurmuştu...
Halkla yönetenler arasında bir kopukluk yoktu...
Derken 15. Yüzyılın sonlarında bu durum değişmeye başladı.
Türkçe yeniden Farsça ve Arapça sözcüklerin istilasına uğradı.
Ve bu zamanla öyle bir noktaya geldi ki; sarayda ve yönetici elit zümre arasında konuşulan dil kendi içinde kalarak halka inemedi. Çünkü dilin içinde artık, Türkçe'den çok Arapça ve Farsça sözcükler yer alıyordu.
Türkçe yeniden öz yurdunda öksüz kalmıştı.
Anadolu’da Türk, yine Türkçe konuşuyordu; ancak başında kendine hükmedenlerin dilinden hiç bir şey anladığı yoktu.
Yöneten; Türkçe konuşan Türk’ü “avamdan” görerek küçümsemeye; onu kaba bir taşralı gibi görmeye başladı. Türk ise; Anadolu bozkırlarında, kendi geleneğini ve dilini yaşayışının ve töresinin bir parçası olarak korumayı sürdürdü...
Böylece halkın içinden Karacaoğlanlar, Pir Sultan Abdallar, Köroğlu’lar ortaya çıktı...
Onlar, Anadolu’da küçümsenen Türkler’in yürekli ozanlarıydı...
Şöyle diyordu Karacaoğlan:
Yorumlar
…Yorumlar yükleniyor…