İsrail yarın bir kez daha seçime gidiyor. Anketlerse yarışın, seçim sonucunun kestirilemeyecek kadar başa baş gittiğini gösteriyor. 12 yıllık iktidarın ardından geçtiğimiz yıl görevden alınan eski Başbakan Benyamin Netanyahu, yolsuzluk davasında yargılanmasına rağmen seçmenlerden kendisine bir şans daha vermesini istiyor. Şu anki Başbakan Yair Lapid ise kendisini siyasi ahlak ve birliğin sesi olarak tanımlıyor. Yair Lapid, kısa süre de olsa geçici hükümetin başbakanlığını yapmış olmasının seçmene Netanyahu dışında bir liderin ülkeyi yönetebileceğini göstermiş olmasını umuyor. İsrail’deki parçalı siyasi sistemde, ne Netanyahu’nun sertlik yanlısı Likud Partisi ne de Yair Lapid’in merkezdeki Yesh Atid partisinin yeni hükümeti kurmak üzere parlamentoda yeterli sandalye kazanması bekleniyor. Her iki parti İsrail parlamentosu Knesset’te daha küçük siyasi müttefiklerin desteğiyle, 61 sandalye ile çoğunluğu elde etmeyi umuyor. Partilerden biri bunu başaramazsa, dört yıldan kısa bir süre içinde beş kez seçime giden İsrail yeniden bir seçimle karşı karşıya kalabilir. İşte İsrail’de yarın yapılacak seçim sonuçlarını etkileyebilecek faktörler:

Seçimlere Katılım

Hem Yair Lapid hem de Benyamin Netanyahu’nun seçimde bir başarı elde edebilmesi için seçmen tabanının güçlü şekilde sandığa gitmesi gerekiyor. Daha yoksul, dindar ve Filistinliler’e karşı daha şahin görüşlere sahip kasabalı seçmene hitap eden Netanyahu, yaz aylarında “Bibi-bus” olarak bilinen küçük ve kurşun geçirmez bir araçla İsrail’i dolaşarak seçim kampanyasını yürüttü. Daha çok kentlerde yaşayan laik seçmenin destek verdiği Yair Lapid ise, ülke genelinde gönüllüler ve parti aktivistlerinden oluşan güçlü bir destekçi kitlesi inşa etmiş durumda. Ancak seçimde asıl önemli olan İsrail’de nüfusun yüzde 20’sini oluşturan Filistinli vatandaşlar. Uzun süredir yoksulluk, ihmal ve ayrımcılık yaşayan Arap seçmen, iki adaya da çok sıcak bakmıyor ve Arap seçmenin seçime katılımının düşük olması bekleniyor. Ancak oy kullananlar, Lapid ve müttefiklerine destek verme eğiliminde. Makul sayıda Arap seçmen sandığa giderse, bu durum Yair Lapid’e bir avantaj sağlayabilir. Ancak anketlerde öngörüldüğü gibi sandığa gitmezlerse bu durum Netanyahu’yu seçimde zafere taşıyabilir.

Baraj sistemi

İsrail’de seçimlerde oyların yüzde 3,25’inden fazlasını kazanan her parti parlamentoya giriyor. Sandalye sayısı da kaç oy aldıklarına göre belirleniyor. 10’dan fazla siyasi parti parlamentoya girebiliyor. Bu barajı geçen küçük partiler koalisyon hükümeti oluşturmak üzere güçlü bir konum elde edebilir. Bu barajın altında kalan partilerin seçimde aldığı oylarsa boşa gitmiş oluyor. Netanyahu karşıtı blokta yer alan İşçi Partisi ve Meretz’in oy oranları anketlere göre baraj yakınlarında. İki partiden birinin seçimde başarısız olması, Yair Lapid için yıkıcı bir etkiye yol açabilir. Diğer tarafta Netanyahu’ya sadık sertlik yanlısı milliyetçi Yahudi Evimiz partisi, anket verilerine göre zor durumda. Anketler bu partinin parlamentoya giremeyeceğini gösteriyor. Ancak bunu başarması halinde, Netanyahu bloğunun kazanmasına neredeyse kesin gözüyle bakılıyor.

İktidar hesabında olası oyuncular

Aşırı sağcı Dindar Siyonizm partisi bu seçim kampanyasının öne çıkan oyuncularından. Açıkça Arap ve eşcinsel karşıtı siyasetçilerin liderliğindeki parti, İsrail siyasetinin aşırıcı uçlarından parlamentodaki en büyük gruplardan birine dönüştü. Dindar Siyonizm partisi, Netanyahu’nun güçlü bir müttefiki ve partinin liderleri Netanyahu’yu zafere taşımaları halinde cömert bir karşılık almayı bekliyor. Parti liderleri bunun karşılığında Netanyahu aleyhindeki suçlamaları düşürmeye çalışacaklarını belirtiyorlar. Diğer tarafta ise küçük ve merkez sağda yer alan partinin başındaki Savunma Bakanı Benny Gantz, Yair Lapid’in zaferi için önemli hale gelebilir. Gantz, Netanyahu’nun seçmeninden oy alabilirse, eski başbakanın çoğunluğu elde etmesini engelleyebilir. Gantz’ın Netanyahu’nun dindar müttefikleriyle de iyi ilişkileri bulunuyor ve Gantz bu partileri Lapid’in yanına çekebilir. Böyle bir durumda koalisyon görüşmelerinde güçlü bir oyuncu konumu elde edebilir ve hatta gelecekte başbakan bile olabilir.

Beklenmedik gelişmeler

Yair Lapid’in 4 ay görevde kaldığı dönemde İsrail, Gazze’de militanlara karşı 3 gün süren harekat başlatmış, işgal altındaki Batı Şeria’da baskınları arttırmış ve iki düşman ülke arasındaki deniz sınırı konusunda Lübnan’la diplomatik bir anlaşmaya varmıştı. Çatışmaların beklenmedik şekilde tırmanması ya da beklenmedik diplomatik bir açılım son dakikada İsrail’de seçmenin görüşlerini etkileyebilir. VOA tarafından geçilen İsrail'de Sandık Sonucunu Etkileyebilecek Faktörler haberinde ha-ber.com editörlerinin hiçbir editoryal müdahalesi yoktur. İsrail'de Sandık Sonucunu Etkileyebilecek Faktörler haberi web sayfamıza otomatik olarak VOA sitesinden geldiği şekliyle yer almaktadır. Bu alanda yer alan İsrail'de Sandık Sonucunu Etkileyebilecek Faktörler haberinin hukuki muhatabı haberi geçen web siteleri ve ajanslardır.